So‘nggi ikki yilda (ha, aynan shu o‘tgan 24 oy ichida) O‘zbekiston turizmining salohiyati bo‘y ko‘rsatib, hukumat industriya ortidan mo‘may daromad topishni o‘ylab qoldi. To‘g‘ri-da, sayyohlarni O‘zbekistondagi barcha narsa qiziqtiradi: ochiq osmon ostidagi muzey-shaharlar, milliy taomdan tortib etno-folklor o‘yinlar, diniy qadamjolar, ekoturizm, qo‘yingki, hamma tomonlama turizmning istiqboli baland.
Joriy yilning 9 oylik statistik ma'lumotlariga ko‘ra, mamlakatga 3 mln. 900 mingdan ortiq sayyoh tashrif buyurgan. Bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning shu davriga nisbatan ikki baravarga (1 mln. 888 ming) ko‘paydi. Ammo bir savol o‘ylantiradiki, uning mohiyatida qaltislik jihati ham bor - turist deganda kimni tushunishimiz kerak?
O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri o‘rinbosari Aziz Abduhakimov bunga qadar Turizmni rivojlantirish qo‘mitasiga rahbarlik qilgan paytlar qiziq gapni aytgandi: “Masalaga jiddiyroq nazar tashlasak, 70-80 foiz turistlar oqimi qo‘shni davlatlardan kirib kelayotgan mehmonlar hissasiga to‘g‘ri keladi. Tabiiyki, ularning barchasi mehmonxonada tunamaydi, ko‘pincha sayohat bir kunlik bo‘ladi”.
Demak, Jahon turizm tashkiloti metodologiyasi asosida hisoblangan raqamlar bizni qoniqtirmaydi. Gap shundaki, bizni mehmonxonada tunab, restoranlarda ovqatlanadigan, qaytishda suvenir sotib olib, suratlarini ijtimoiy tarmoqqa joylaydigan sayyohlar qiziqtiradi. Abduhakimovning fikricha, 2017 yil, aslida, 200 ming atrofida sayyoh O‘zbekistonga kelgandi. Statistikaning qay uslubda, kim uchun va nima uchun tuzilishi keyingi masala, haqiqat shuki, ko‘hna Movarounnahr o‘z salohiyatiga mos miqdordagi sayyohlarni ayni paytda jalb eta olmayapti.
Tanganing ikkinchi tomonida esa boshqa manzara paydo bo‘ladi: ana shu kelgan chet elliklarning ham aksariyati 35 yoshdan katta bo‘lgan shaxslardir. O‘zbekiston yosh sayohatchilar uchun jozibador emasmi?
Turizmni rivojlantirish davlat qo‘mitasi boshqarma boshlig‘i O‘tkirbek Xolbadalovning aytishicha, turistlarning 7 foizi uzoq xorijiy mamlakatlar, 8 foizi MDH mamlakatlari (asosan, Ozarboyjon, Armaniston, Moldova, Rossiya va Ukraina), qolgan 85 foizi esa qo‘shni respublikalar hissasiga to‘g‘ri kelmoqda.
“Nima uchun bunday katta ko‘rsatkich yaqin mamlakat fuqarolari hisobiga boyitilmoqda, degan savol paydo bo‘lishi tabiiy. Ma'lumki, uzoq masofa bosib kelgan ko‘pchilik turistlar 2-3 kun ichida sayohatini tugatib qaytib ketishni istamaydi. Turist uchun eng qulay sayohat nuqtasi yashab turgan joyidan 4 soat uzoqlikda bo‘lgani ma'qul. Shuning uchun xorijiy mehmonlarning katta qismi qirg‘iz, tojik, qozoq va turkman fuqarolaridan iborat. Taqqoslash uchun, Qozog‘istonda bu raqam umumiy miqdorning 89 foizini, Gruziyada esa 87 foizni qamrab olgan”, deydi u.
