15:16 / 10.04.2020
11581
Немис компаниялари пандемия шароитида қандай қилиб ходимларини ишдан бўшатмасликка эришмоқда?

Немис компаниялари инқироз даврида ходимлари сонини қисқартириш ўрнига, давлатнинг қўллаб-қувватлаш дастуридан фойдаланишлари мумкин.

Фото: Benjamin Child / Unsplash

Савдо кўргазмалари, корпоратив семинарлар ва бошқа турли тадбирлар ташкил этиш билан шуғулланувчи Kaluza + Schmid GmbH компанияси учун 2020 йил жуда яхши бошланганди. Бошқарувчи директор Рюдигер Кохнинг эслашича, жадвал шу даражада зич эдики, ҳатто айрим мижозларга  рад жавобини беришга ҳам тўғри келди. Аммо февраль охирига келиб, Германия ва бошқа давлатларда коронавирус тарқалишининг олдини олиш бўйича чоралар жорий этила бошлангач, тадбирлар бекор қилина бошлади. 80 киши меҳнат қиладиган компания бир неча кун ичида қиймати 1,6 млн евролик 30га яқин йиллик лойиҳаларини йўқотди.

Кох Америкадаги раҳбарлар хаёлига ҳам келтирмайдиган қарорни қабул қилди: ходимларини бўшатиш ўрнига, уларга уйига жавоб бериб юборди ва маошларини тўлашда давом этди. Тадбиркор Kurzarbeit («тўлиқсиз бандлик») дастуридан фойдаланди. Бу дастур қийин вақтларда компанияларни қўллаб-қувватлаш учун Иккинчи жаҳон урушидан кейин пайдо бўлган.

Одатда Kurzarbeit йўқотилган даромаднинг 60 фоизини (фарзанди бор ишчилар учун 67 фоиз) қоплаб беради. Маошларни иш берувчи беради, аммо бунда у харажатларни қоплаш учун ариза тақдим этади. 

Европа меҳнат қонунчилигини кўпинча иқтисодиёт тормози деб аташади, чунки у компанияларга ходимларни исталган вақтда ишга олиш ёки бўшатишга имкон бермайди. Аммо ҳозирги пандемия шароитида Kurzarbeit каби дастурларнинг ижобий тарафларини кўрсатиб бермоқда. Франция, Италия ва Нидерландия каби қатор Европа давлатларида компаниялар даромадлар кескин камайиб кетганида ёки даромадсиз қолган вақтларида ойлик маошларни бериш учун давлат фондлари маблағларидан фойдаланиши мумкин. 

 АҚШнинг камида 26та штатида шунга ўхшаш тарзда ишлайдиган ҳамкорликдаги бандлик деб номланувчи дастурлар жорий этилган. Аммо улар Европадагига нисбатан камтарона ёрдам таклиф этади. Бунинг устига, ходимлари бутунлай ишсиз қолган эмас, камроқ ишлайдиган компанияларгина компенсация олиши мумкин. Германияда эса ишчилар ишни бутунлай тўхтатган тақдирда ҳам давлат фонди харажатларни қоплаб беради.

Тўлиқсиз бандлик дастурлари компанияларга уларга боғлиқ бўлмаган ҳолда пайдо бўлган инқирозни енгиб ўтишга ва ходимлари ишга қайтиши билан фаолиятини дарҳол қайтадан бошлашга ёрдам беради.

Одатда ишлаб чиқариш ва агросаноат корхоналари Kurzarbeit дастурига кўп мурожаат қилиб келади. Улар қурғоқчилик ёки жаҳон молиявий инқирози каби жиддий ҳолатларда дастур имкониятларидан фойдаланган. Аммо ҳозирда Ангела Меркель ҳукумати пандемия даврида энг кўп зарар кўрган компанияларни давлатга мурожаат қилишга чақирмоқда. 

 Ҳисоб-китобларга кўра, бу йил Германияда 2,15 млн нафар ишчи тўлиқсиз бандликка ўтиши мумкин, бу ҳукуматга 10 млрд еврога тушади. Германия меҳнат вазирлигининг маълумот беришича, март ойининг биргина ҳафтасида 76,7 мингта компания ушбу дастурга мурожаат қилган. 

 Европадаги барча заводларини ёпаётган Volkswagen AG компанияси 80 минг нафар ишчисини тўлиқсиз бандликка ўтказишни режалаштирмоқда. У билан рақобатчи бўлган Daimler концерни эса 6 апрелдан 170 минг ходими учун иш соатлари миқдорини қисқартирди. Puma компанияси 1,4 минг ходимини тўлиқсиз бандликка ўтказмоқчи.

Ҳозирда Kaluza + Schmid компаниясининг Берлиндаги штаб-квартираси деярли бўм-бўш. Бу ерда Кох ва ходимларга маош тўлашга масъул беш нафар ходим ишламоқда холос.

«Биз тўхтовсиз бундай яшай олмаймиз. Аммо бир неча ой ишлашга имконимиз бор. Бу давр қанча қисқа вақт давом этса, бизнес учун шунчалик яхши бўлади», дейди Кох.

Мавзу
Коронавирус
2019 йилнинг декабрь ойи охирида Хитойнинг Ухань шаҳрида номаълум вирус тарқала бошлади. Бу вирус ҳаво орқали одамдан одамга юқади ва ўлимга олиб келади.
Барчаси
Top