Inson butun axborotning 80 foizini ko‘rish orqali olishi allaqachon isbotini topgan. Bahosi yo‘q bu a'zomizning ahamiyatini his qilish juda oson – ko‘zingizni bir daqiqaga yuming va biror ishni bajarishga urinib ko‘ring.
Ammo so‘nggi yillar statistikasi juda qo‘rqinchli – odamzot gadjetlar ummoniga borgan sari ko‘proq sho‘ng‘imoqda va buning uchun ko‘zlarini qurbon qilishda davom etmoqda.
Tibbiyotda etalon hisoblanuvchi nemis klinikalarining so‘nggi tadqiqotlariga e'tibor bering. Mamlakatdagi 50 mln nafardan ortiq aholi smartfon va gadjetlarga tikilishni odat qilib bo‘lgan. Ayniqsa 14-29 yosh oralig‘idagi yoshlar har kuni (!) kamida 274 minutlarini monitorga tikilib o‘tkazmoqdalar. Bu 2015 yildagiga nisbatan 26 minut ko‘p degani. Arzimas farq tuyulishi mumkin, ammo bu bir hafta, oy yoki yilga ko‘paytirilsa, qancha muddatga aylanishini bilish qiyin emas va bu vaqtning hammasi ko‘zga bevosita zo‘riqish beradi.
Aynan mana shu so‘nggi uch yil ichida Germaniyada ko‘zoynak taquvchilar soni 1 mln kishiga oshgan.
Muammo nimada?
Aslini olganda, monitorga tikilib nimadir o‘qish yoki ishlashning jiddiy zararli tomoni yo‘q. Biroq me'yorni unutish albatta muammo tug‘diradi.
Odam ko‘zi shunday tabiatga egaki, hamisha nigoh nuqtasini o‘zgartirib turish zarur. Goh yaqin, goh uzoqqa, turli tasvirlarga tikilish ko‘zni mashq qildirib turadi. Gadjetlarga muntazam bir xil masofadan tikilib turish esa albatta ko‘rish qobiliyatiga salbiy ta'sir qiladi. Ko‘z olmasi yaqin turgan telefonni qamrab olish uchun zo‘riqib ishlaydi.
Raqamlar telefon zarariga
Bir vaqtlar gazeta yoki kitobni ko‘p o‘qish ham ko‘zga zararli hisoblangan. Lekin bugungi kun muammolari oldida u hadiklar o‘yinchoq bo‘lib qoldi. Inson gazeta o‘qiganida odatda gazetani 40 sm masofada ushlaydi. Kompyuterda ishlaganidan esa 60-70 sm masofa saqlaydi. Telefonda esa bu raqam 20-30 santimetrga tushadi va xavfli tus oladi.
So‘nggi 20 yil statistikasi shuni ko‘rsatmoqdaki, Yevropaning aksariyat davlatlari orasida bolalar shabko‘rligi bir yarim barobar ortgan.
