O‘zbekistonning eksklav hududi hisoblangan Cho‘ng‘ara qishlog‘ida asosan qirg‘iz millatiga mansub fuqarolar istiqomat qiladi. So‘lim qishloq aholisi asosan sholi yetishtirish bilan shug‘ullanadi. Rustam aka Madiyorov esini tanibdiki yerga sholi urug‘i qadaydi. Ota-bobolari ham dehqonchilik bilan shug‘ullangan. Kun.uz muxbiri dehqonning uyida mehmon bo‘lib kunlik faoliyati bilan tanishdi.
Cho‘ng‘ara So‘x daryosi sohilining o‘ng tomonida joylashgan. Aholisi soni 1 641 nafar. Qishloqning umumiy maydoni esa 261 gektar. Shundan 160 gektar yer maydoniga sholi ekiladi.
Cho‘ng‘araga borish uchun Rishton tumanidagi chegara post hamda qo‘shni Qirg‘izistonning Qaytpas davlat chegara postlaridan o‘tasiz. Guruchi bilan mashhur qishloq Rishton tumani markazidan 27 kilometr uzoqlikda joylashgan. Chegara nazorati postlaridan o‘tib olgach Cho‘ng‘ara qishlog‘i tomon yo‘l oldik.
Qishloqdan So‘x daryosi oqib o‘tadi. Sholilar aynan shu daryodan qonib-qonib suv ichadi.
Rustam akaning tog‘ yonbag‘riga ekkan sholisi pishib qolgan. Hosilini yig‘ishga tushibdi. Dehqon har yili guruchning jaydari, lazer, alanga, elita kabi navlaridan ekib yaxshigina daromad oladi.
“Cho‘ng‘ara deganda eng avvalo guruch tushuniladi. Sababi bu yerda hamma sholi ekadi. Ertalab vaqtli turib sholining suviga qaraymiz, mollarga o‘t o‘ramiz. 4 ta farzandim bor, 3 qiz, 1 o‘g‘il, hammasini uyli-joyli qilganman. Qizlarim turmushga chiqqan, o‘g‘lim uylangan.
Qishlog‘imizda qirg‘iz millatiga mansub aholi yashaydi, o‘zbeklar ham bor. Ota-bobomiz sholi yetishtirgan. Esimni tanigandan beri sholipoya ichidaman.
Erta bahor yer haydab, sholi ekamiz. Ekilgandan keyin 15 kun o‘tib begona o‘tga qarshi dori sepib, keyin o‘g‘itlaymiz. Keyin esa maydonga suvni qo‘yib yuboramiz. Har 11 kunda sotixiga 1 kgdan dori sochamiz. Boshoq chiqara boshlagach, dori yana ham ko‘proq sepiladi.
