O‘zbekiston uchun xalqaro darajadagi 10 000 nafar moliya mutaxassisini qanday tayyorlash kerak?
O‘zLiDep, SSP va ACFP tomonidan 2025 yil 28 fevralda tashkil etilgan Moliya sohasi mutaxassislari forumi ishtirokchilari xalqaro darajadagi 10 000 nafar moliya mutaxassislarini tayyorlash masalasini muhokama qilishdi.

Foto: O‘zLiDep
Zamon talabi
O‘zbekiston jahon iqtisodiyotiga kirmoqda. JSTga kirish moliya va biznesni boshqarishning yangi darajasini talab qiladi. Bu vazifani kim o‘z zimmasiga oladi?
"Bugungi kunda ko‘p kompaniyalar navigatsiya asboblarisiz uchayotgan samolyotga o‘xshaydi - ular ucha oladi, ammo yo‘ldan adashib ketish xavfi mavjud."
Mehnat bozoridagi paradoks
Head Hunter ma’lumotlariga ko‘ra, so‘nggi 7 yil davomida maoshlar oshgan:
- Buxgalter: 2,5 million so‘mdan 7,5 million so‘mgacha (×3)
- Bosh buxgalter: 4 million so‘mdan 10,5 million so‘mgacha (×2,6)
Ammo malaka ortda qolmoqda. Yuqori malakali mutaxassislarning ulushi – ish haqining 2,6–3 barobar oshishiga qaramay, atigi 12–28%.
Uchta asosiy muammo
1. Standartlardagi tartibsizlik
Mamlakatda buxgalterning beshta turlicha standarti amal qiladi. Mutaxassislar uchun yagona talablar va aniq karera qilish yo‘nalishi yo‘q.
2. Oliy ta’lim xalqaro talablardan ortda qolmoqda
Moliya-iqtisodiyot sohalari bo‘yicha yiliga 5-6 ming nafar bitiruvchi. Ko‘p nazariya, kam amaliyot. Xalqaro sertifikatlarga ega bo‘lmagan o‘qituvchilar.
3. Xalqaro sertifikatlarning yetishmasligi
ASSA, CPA yoki CFA sertifikatlariga ega 150 nafardan kam mutaxassis. Yiliga taxminan 100 CAP/CIPA sertifikati.
Moliya sohasi mutaxassislari forumining 8 ta tavsiyasi
1. Aniq karera zinapoyasi
Malakaning to‘rtta darajasi: boshlang‘ich, bazaviy, professional, ilg‘or. Aniq yo‘nalish – kichik buxgalterdan moliya bo‘yicha direktorgacha.
2. Jahon standartlari
Milliy professional standartlarni Xalqaro buxgalterlar federatsiyasi talablari bilan sinxronlashtirish. Raqamli bilim va ko‘nikmalar va moslashuvchan ko‘nikmalar.
3. Amaliy ta’lim
Dual tizim: o‘qish + korxonalarda amaliyot. Diplom va professional sertifikatni parallel ravishda olish imkoniyati.
4. O‘qituvchilar uchun yangi talablar
Moliya-iqtisodiyot sohasi fanlarini faqat xalqaro sertifikatlarga ega pedagoglar o‘qitishi kerak.
5. Mustaqil baholash
Yagona standartlarga ega baholash markazlari tarmog‘i. Bilim va ko‘nikmalarni tekshirish uchun obektiv uslubiyatlar.
6. Milliy sertifikatlash
Davlat ahamiyatiga molik tashkilotlar va vazirliklar hamda idoralarning mutaxassislari uchun majburiy sertifikatlash. Mutaxassislarning davlat reyestri.
7. Yangi qonunchilik bazasi
Professional tashkilotlar va malakalar to‘g‘risidagi qonunlar. Buxgalteriya hisobi to‘g‘risidagi qonunchilikni yangilash.
8. O‘zaro manfaatli hamkorlik
O'zLiDeP, Savdo-sanoat palatasi va Sertifikatlangan moliya mutaxassislari uyushmasi jahon darajasidagi 10 ming nafar mutaxassisni tayyorlash uchun ekotizim yaratish maqsadida hamkorlik qiladi.
O‘zbekiston uchun kutilayotgan natijalar
- Milliy malakalarning xalqaro tan olinishi
- Investitsiyaviy jozibadorlikning oshishi
- Moliya va biznesni boshqarish sifatining yaxshilanishi
- Autsorsingning rivojlanishi
- Barqaror iqtisodiy o‘sish uchun poydevor
"O‘zbekistonni 10 yildan keyin tasavvur qiling: kompaniyalarimiz xalqaro bozorlarda, xorijiy investitsiyalar mamlakatda, yosh mutaxassislar xorijga ketmasdan karera qurishmoqda. Bu kelajakda bo‘lishi mumkin – agar moliya professionallarini tayyorlash va sertifikatlash uchun zamonaviy tizim yaratsak," - deb ta’kidlandi Forumda.
Qo‘shimcha ma’lumot
Siz quyidagilarni amalga oshirish imkoniyatiga egasiz:
- Forum materiallarini quyidagi havola orqali yuklab olish
- ACFP tashkilotiga a’zo bo‘lish: https://acfp.uz/uz
Reklama huquqi asosida
Tavsiya etamiz
Mask ketadi, DOGE ham o‘z faoliyatini to‘xtatadi – Tramp
Jahon | 18:12 / 01.04.2025
1 apreldan Rossiyadagi migrantlarga bir qator cheklovlar kuchga kirdi
Jahon | 17:12 / 01.04.2025
Maktablarni to‘liq 5 kunlik o‘qish va ish rejimiga o‘tkazish taklif qilinmoqda
O‘zbekiston | 16:53 / 01.04.2025
Yozda top-klublar «talashishi» kutilayotgan 11 hujumchi
Sport | 15:30 / 01.04.2025
So‘nggi yangiliklar
-
Pentagonda husiylarga hujum Signal chatida muhokama qilingani yuzasidan tergov boshlandi
Jahon | 03:29
-
Shvetsiya yadroviy urushga tayyorlanmoqda: mamlakatda 64 mingta bunker modernizatsiya qilinadi
Jahon | 02:18
-
Malayziyaning 11 yil oldin yo‘qolgan MH370 reysini qidirish ishlari vaqtincha to‘xtatildi
Jahon | 23:39 / 03.04.2025
-
Ukraina Rossiya bosqini oqibatida yetkazilgan ekologik zararni 85 mlrd dollarga baholadi
Jahon | 23:14 / 03.04.2025
Mavzuga oid

20:00 / 11.09.2024
O‘zLiDep mehnat qonunchiligiga o‘zgartirish kiritish tashabbusi bilan chiqdi

19:29 / 06.09.2023
“Biznes vakillari ko‘paygan, tarkib kuchaygan” - SSP yangi tadbirkorlik kengashi haqida

14:05 / 26.08.2023
Yaratib berilgan imkoniyatlar va yechimini topayotgan muammolar - SSP raisi bilan suhbat

14:40 / 26.12.2022