Zamon talabi
O‘zbekiston jahon iqtisodiyotiga kirmoqda. JSTga kirish moliya va biznesni boshqarishning yangi darajasini talab qiladi. Bu vazifani kim o‘z zimmasiga oladi?
"Bugungi kunda ko‘p kompaniyalar navigatsiya asboblarisiz uchayotgan samolyotga o‘xshaydi - ular ucha oladi, ammo yo‘ldan adashib ketish xavfi mavjud."
Mehnat bozoridagi paradoks
Head Hunter ma’lumotlariga ko‘ra, so‘nggi 7 yil davomida maoshlar oshgan:
- Buxgalter: 2,5 million so‘mdan 7,5 million so‘mgacha (×3)
- Bosh buxgalter: 4 million so‘mdan 10,5 million so‘mgacha (×2,6)
Ammo malaka ortda qolmoqda. Yuqori malakali mutaxassislarning ulushi – ish haqining 2,6–3 barobar oshishiga qaramay, atigi 12–28%.
Uchta asosiy muammo
1. Standartlardagi tartibsizlik
Mamlakatda buxgalterning beshta turlicha standarti amal qiladi. Mutaxassislar uchun yagona talablar va aniq karera qilish yo‘nalishi yo‘q.
2. Oliy ta’lim xalqaro talablardan ortda qolmoqda
Moliya-iqtisodiyot sohalari bo‘yicha yiliga 5-6 ming nafar bitiruvchi. Ko‘p nazariya, kam amaliyot. Xalqaro sertifikatlarga ega bo‘lmagan o‘qituvchilar.
3. Xalqaro sertifikatlarning yetishmasligi
ASSA, CPA yoki CFA sertifikatlariga ega 150 nafardan kam mutaxassis. Yiliga taxminan 100 CAP/CIPA sertifikati.
Moliya sohasi mutaxassislari forumining 8 ta tavsiyasi
1. Aniq karera zinapoyasi
Malakaning to‘rtta darajasi: boshlang‘ich, bazaviy, professional, ilg‘or. Aniq yo‘nalish – kichik buxgalterdan moliya bo‘yicha direktorgacha.
2. Jahon standartlari
Milliy professional standartlarni Xalqaro buxgalterlar federatsiyasi talablari bilan sinxronlashtirish. Raqamli bilim va ko‘nikmalar va moslashuvchan ko‘nikmalar.
3. Amaliy ta’lim
Dual tizim: o‘qish + korxonalarda amaliyot. Diplom va professional sertifikatni parallel ravishda olish imkoniyati.
