Janubiy Koreya sobiq prezidenti Yun Sok Yol umrbod ozodlikdan mahrum etildi

Seuldagi sud Janubiy Koreyaning sobiq prezidenti Yun Sok Yolni harbiy holat joriy etilgani bo‘yicha ish doirasida umrbod ozodlikdan mahrum qildi. U isyonga rahbarlik qilishda aybdor deb topildi. Ayblov tomoni u uchun o‘lim jazosini so‘ragan edi.

Foto: Yonhap

Seul Markaziy tuman sudi Janubiy Koreyaning sobiq prezidenti Yun Sok Yolni isyonga rahbarlik qilgani uchun umrbod qamoq jazosiga hukm qildi. Sud fikricha, 2024 yil dekabrida harbiy holat joriy etilishi aynan shu isyon hisoblanadi, deb xabar beradi Yonhap.

Yun Sok Yol parlament (Milliy assambleya) binosi hududini qo‘shinlar va politsiya bilan o‘rab qo‘yish buyrug‘ini berganlikda ayblandi — maqsad deputatlarni uning farmoniga qarshi ovoz berishdan to‘sish bo‘lgan. Shuningdek, u parlament spikerini hamda o‘sha paytdagi hukmron partiya va asosiy muxolifat partiyasi rahbarlarini hibsga olishni tashkil etganlikda ayblangan.

Ayblov xulosasiga ko‘ra, Yun sobiq mudofaa vaziri Kim Yon Xyon va boshqa amaldorlar bilan isyonni tashkil etish uchun til biriktirgan va mamlakatda urush yoki shu kabi favqulodda holat mavjud bo‘lmaganiga qaramay, noqonuniy ravishda harbiy holat e’lon qilgan.

Maxsus prokurorlar jamoasi sobiq prezident uchun o‘lim jazosini so‘ragan. Janubiy Koreyada esa oliy jazo chorasi 1997 yildan beri amaliy qo‘llanmagan.

Sud jarayonida 65 yoshli Yun Sok Yol ayblovlarni rad etib, prezidentning konstitutsiyaviy favqulodda holat joriy etish huquqini amalga oshirishi isyon deb baholanmasligi kerakligini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu qadamga muxolifat partiyalarining hukumat ishiga to‘sqinlik qilishi sabab bo‘lgan.

«Bu fuqarolarni bosib tashlaydigan harbiy diktatura emas edi, balki erkinlik va suverenitetni himoya qilish, konstitutsion tartibni tiklashga urinish edi», — dedi u.

Yun Sok Yol bilan birga harbiy holat ishi bo‘yicha yana bir necha shaxslar ham javobgarlikka tortilgan. Sobiq mudofaa vaziri Kim Yon Xyon 30 yilga, Seul politsiya boshqarmasining sobiq rahbari Kim Bon Sik esa 10 yilga qamoqqa hukm qilindi.

Yanvar oyida Yun Sok Yol hibsga olishga to‘sqinlik qilgani uchun ham 5 yillik qamoq jazosini olgan edi. O‘sha oyda Janubiy Koreyaning sobiq bosh vaziri Xan Dok Su Yun Sok Yolga isyonni tashkil etishda yordam berganlikda ayblanib, 23 yilga qamalgan. Fevral oyida sud sobiq ichki ishlar vaziri Li San Minni ham xuddi shu ayblov bilan 7 yilga ozodlikdan mahrum qildi.

2024 yil dekabri boshida Yun Sok Yol Janubiy Koreyada harbiy holat joriy etgan, qarorini mamlakatni «kommunistik kuchlar»dan himoya qilish bilan asoslab, muxolifatni «davlatga qarshi faoliyat»da ayblagan. Parlament qarori bilan farmon bekor qilingan. Keyinchalik deputatlar Yun Sok Yolga impichment e’lon qildi, Konstitutsiyaviy sud esa aprel oyida uni tasdiqladi.

2025 yil iyunida Janubiy Koreyada muddatidan oldin prezidentlik saylovlari o‘tkazildi va unda muxolifatdagi Demokratik partiya yetakchisi Li Chje Myon g‘olib bo‘ldi.