Испания Эрондаги урушда иштирок этаётган самолётлар учун осмонини ёпди

Испания можаро кескинлашувига йўл қўймаслик учун ўз ҳаво кенглиги ҳамда ҳарбий базаларидан АҚШнинг Эронга қарши амалиётида фойдаланишни тақиқлади. Мамлакат бош вазири Педро Санчес аввалбошдан АҚШ ва Исроилнинг зарбаларини танқид қилиб, уларни ноқонуний деб атайди ва ўз мамлакати урушда иштирок этмаслигини қайд этади. Мадрид томонидан жорий этилган чекловлар Америка ҳарбий авиациясининг Яқин Шарққа учишини ҳамда ортга қайтишини қийинлаштиради, аммо парвозларни имконсиз қилиб қўймайди.

«Биз Морон ва Рота [ҳарбий базаларидан] Эрондаги уруш билан боғлиқ ҳар қандай ҳаракатлар учун фойдаланишга рухсат бермаймиз», – деди Испания мудофаа вазири Маргарита Роблес ва Мадрид «буни аввалбошдан Америка ҳукуматига уқтириб келаётгани»ни таъкидлади.

Мамлакат ташқи ишлар вазири Хосе Мануэл Албарес бундай тақиқдан мақсад – можаро кескинлашувига олиб келадиган қандайдир ҳаракатларга йўл қўймаслик эканини маълум қилди.

АҚШ ҳозирча бу баёнотларга изоҳ бермади, бироқ президент Доналд Трамп аввалроқ Испания Эрон билан урушга қарши чиққани учун унга қарши тўлиқ савдо эмбаргосини жорий этиш билан таҳдид қилганди.

АҚШ ва Исроил феврал ойи охирида Эронга қарши уруш бошлаганидан кейин Испания бош вазири Педро Санчес Вашингтон ва Тел-Авивнинг Эронга ҳужумларининг энг фаол танқидчиларидан бирига айланиб, уларни «мулоҳазасиз» ва «ноқонуний» деб атади.

Аввалроқ Санчес Испания АҚШга Андалусияда жойлашган ва икки мамлакат томонидан биргаликда бошқариладиган Рота ва Морон-де-ла-Фронтера базаларидан фойдаланишга рухсат бермаганди.

Ўтган ҳафтанинг чоршанба куни у «Эрондаги операция билан боғлиқ ҳаракатларни ўз ичига олган барча парвоз режалари – шу жумладан ёқилғи қуйиш самолётларининг парвозлари ҳам рад этилгани»ни эълон қилганди.

«Биз ноқонуний урушларда иштирок этишни хоҳламайдиган суверен мамлакатмиз», – деганди у.

Американинг Эрондаги амалиётида иштирок этаётган айрим бомбардимончи самолётлари Буюк Британия ҳарбий-ҳаво кучларининг Глостершир графлигидаги RAF Fairford базасида жойлаштирилган – мамлакат бош вазири Кир Стармер 1 март куни Буюк Британия АҚШнинг тегишли сўровини қаноатлантирганини эълон қилганди.

У ердан учувчи самолётлар энди Пириней яриморолининг катта қисмини айланиб ўтишига тўғри келади – ёки Атлантика океанинг шарқий қисми устидан, ёки Франция осмонидан ўтади.

Испаниянинг El País газетасига кўра, самолётлар энди фақат фавқулодда ҳолатларда Испания ҳаво кенглигини кесиб ўтиши ёки базаларга қўниши мумкин.

4 март куни 10 дақиқалик телемурожаатида Испания бош вазири Украина ва Ғазодаги урушлар, шунингдек, 20 йилдан ортиқ вақт олдин Ироқдаги урушга ҳам тўхталиб ўтди ва Испания ҳукуматининг позициясини «урушга йўқ» деб хулоса қилиш мумкинлигини айтди.

Кейинчалик март ойида Эроннинг Испаниядаги элчихонаси Теҳрон Испания «халқаро ҳуқуққа содиқлиги»ни эътироф этган ҳолда Мадриднинг Ҳўрмуз бўғози орқали транзит бўйича сўровларини кўриб чиқишга тайёрлигини эълон қилди.

Яқин Шарқдаги катта урушгача дунё нефт таъминотининг тахминан 20 фоиз қисми Ҳўрмуз бўғозига тўғри келарди.

Март ойи бошидан буён Эрон дронлари, ракеталари ва денгиз миналари таҳдиди туфайли у амалда ёпиқлигича қолмоқда. Бу эса нефт нархи кескин ошишига олиб келди.