Ғарбий соҳилдаги оккупация, «Моссад»нинг Эронга ҳужум таклифи ва трансгендерларга қарши Трамп — кун дайжести

Ўтган кун давомида жаҳонда рўй берган энг асосий воқеалар ва янгиликлар шарҳи билан кундалик хабарномамизда таништирамиз.

{Yii::t(}

Ўтказиб юбориш 6s

Ўтказиб юбориш

Фаластин: Ғазодаги вазият

Исроил авиаҳужумлари туфайли ўтган тун Ғазо секторида камида 20 киши ҳалок бўлди. Фаластин тиббиёт ходимларининг маълум қилишича, ҳужумлардан бири «ҳуманитар ҳудуд» деб аталувчи Ал-Мавасийдаги қочқинлар лагерга йўналтирилган.

Хон Юнус шаҳридаги Носира шифохонасига кўра, бу ҳужум натижасида камида ўн киши, жумладан, икки бола ҳалок бўлган.

Al Jazeera мухбирининг хабар беришича, Исроил қўшинлари Нусайрат қочқинлар лагеридан бошпана топган фуқароларга ёрдам бераётган мактабни қуршаб олишган.

«Одамлар ҳаракатланиши чекланди, бинодан чиқишга рухсат берилмади. Баъзи вақтларда дронлар ва оғир артиллериядан ўт очилди. Ҳалок бўлганлар бор», — дейилади телеканал хабарида.

Фаластин: Ғарбий Соҳилдаги вазият

Исроил сўнгги 6 ой ичида Ўрдун дарёсининг босиб олинган Ғарбий соҳилида 7 та ноқонуний манзилгоҳ қурган, деб хабар бермоқда Peace Now нодавлат ташкилоти.

Ташкилот маълумотларига кўра, яшаш пунктларининг 5 таси Байтлаҳмнинг шарқи ва жануби-шарқидаги кенг ҳудудларда қурилган. Қолган иккиси эса Айн-Ябруд ва Ғарбий соҳилнинг шимолий қишлоқлари ерларида барпо қилинган.

Ўрдун дарёсининг Ғарбий соҳилида 451 мингдан ортиқ, Шарқий Қуддусда эса тахминан 230 минг исроиллик фаластинликларнинг ерларини босиб олган ҳолда яшамоқда. Халқаро ҳуқуққа кўра, бу ўзлаштиришлар ноқонуний ҳисобланади.

«Моссад»нинг Эронга ҳужум таклифи

Исроил ташқи разведка хизмати — «Моссад» раҳбари Дэвид Барни яманлик ҳусийчилар томонидан ракеталар ва дронлар ёрдамида амалга оширилган ҳужумларга «жавоб» сифатида Эронга ҳужум қилишни таклиф қилди.

Исроил ОАВ маълумотига кўра, Барни юқори мартабали шахслар иштирокидаги ёпиқ йиғилишда ракеталар ва дрон ҳужумлари юзасидан фикр билдирган.

Эрон қўллаб-қувватлаётган ҳусийчилар Исроилга қарши ракеталар ва дронлар орқали ҳужумларини давом эттирмоқда.

21 декабр куни ҳусийчилар томонидан Тел Авивга қарата учирилган ракета Исроилнинг ҳаво ҳужумидан ҳимоя тизими томонидан тўхтатиб қолинмади. Натижада 16 нафар исроиллик жароҳат олган.

«Қаҳвага таклиф» олган сурияликлар

Сурияликлар Башар Асад даврида ҳокимият назорати ва чақимчилар хавфи сабаб кодлаштирилган сўзлардан фойдаланган, деб ёзади The Washington Post. Ушбу шифрланган иборалар нафақат фуқаролар, балки Башар Асад режими кучишлатар тузилмалари томонидан ҳам ишлатилган.

«Сурия ҳақида хотиралар: мамлакатимиз бўлган уй» китобининг муаллифи Алия Малик шундай дейди: «Сурияликларнинг яширин тили бўлган, чунки мамлакатда чинакам сўз эркинлиги мавжуд эмасди».

Шифрлар хавфли мавзу ва ҳодисалар учун яратилган. Масалан, чақимчи «ҳуснихатли киши», қамоққа олинган инсон ҳақида эса «холасидан хабар олишга кетди» дейилган. «Ҳукуматни танқид қилиш учун кўрсаткич бармоғимизни тепага қилиб ишоралар қилардик», дейди Майсун исмли аёл.

Хорижий валюта савдоси тақиқланган вақтда долларлар «кўка», кейинчалик «кашнич» ёки «ялпиз» деб номланган. Махсус хизматлар терговни «чойга таклиф» деб атаган, оғирроқ сўроқ эса «қаҳвага таклиф» бўлган.

Эрдўған Сурия келажаги ҳақида

Туркия президенти Ражаб Тоййиб Эрдўған Анқарада ҳукумат йиғилиши якунларидан сўнг Суриядаги вазият ва терроризмга қарши кураш ҳақидаги позициясини баён қилди.

Эрдўған Туркиянинг Сурия инқирози бошиданоқ тарих учун тўғри тарафни танлаганини таъкидлади. «Биз шафқатсиз режимга қарши курашда ғалаба қозонган сурияликларни қўллаб-қувватлашда давом этамиз», деди у.

Эрдўған Суриядаги инқирозни енгиб, ҳудудий яхлитликни ҳимоя қилиш Туркиянинг ўзгармас позицияси эканини таъкидлади.

Шунингдек, Эрдўған Исроилнинг ҳозирги тажовузкор ҳаракатларини Сурия инқилобини бўғишга қаратилган уринишлар сифатида баҳолаб, «Исроил ишғол қилинган ерлардан кетишга мажбур бўлади», деб қўшимча қилди.

Эрдўған терроризмга қарши операциялар давом этишини таъкидлаб: «Сурия ва минтақамиз келажагида ИШИД ва РККга ўрин йўқ. Улар ё ўзини тугатади, ёки йўқ қилинади», дея сўзларини якунлади.

Анқара Суриянинг парчаланишига қарши

Туркия Сурияда ҳар қандай этник бўлиниш ва сиёсий манипуляция уринишларини қатъий рад этади. Бу ҳақда Туркия президенти администрациясининг коммуникациялар бўйича раҳбари Фахриддин Алтун Euronews телеканалига берган интервьюсида маълум қилди. У Туркиянинг Суриядаги позицияси адолат ва жабрдийдалар томонида эканини таъкидлади.

Алтун Туркиянинг Сурия халқига ёрдам бериш, уни ривожлантириш ва тинчликни ўрнатишга содиқлигини айтди. Шунингдек, у Россия-Украина можаросини тугатиш учун барча томонларни масъулиятли бўлишга чақирди ва Истанбулнинг яна музокаралар майдонига айланиши мумкинлигини билдирди.

«Туркия ҳуманитар ёрдам ва тинчлик музокараларини бошлашда ҳар қандай кўмакка тайёр», деди у.

Украина уруши 2025 йилда тугайдими?

The Washington Post хабарига кўра, Украина ҳукумати уруши 2025 йилда якунланишига умид қилаётгани таъкидланди. Бу фикр АҚШда Доналд Трампнинг президентликка қайта сайлангани ва фронтда вазият ёмонлашгани ортидан пайдо бўлган.

Аноним манбанинг айтишича, тинчлик музокаралари ҳақидаги муҳокамалар ушбу ишончни кучайтирган. «Мен Путин билан келишувга эришиш мумкин, деб ўйламайман», деган Украина ҳукумати расмийларидан бири.

Нашр маълумотларига кўра, Украина президенти Володимир Зеленский охирги ҳафтада тинчлик музокараларига тайёрлигини билдира бошлаган. Бу, айниқса, Зеленскийнинг аввал Қримни қайтариб олишга қаратилган қатъий позициясидаги ўзгариш сифатида қайд этилди.

Газета манбалари Россия қўшинлари фронт чизиғида юқори натижаларга эришмас экан, Владимир Путин музокараларга тайёр бўлмаслигини тахмин қилмоқда.

Шунингдек, АҚШ давлат котиби Энтони Блинкен украиналиклар жанговар ҳаракатларни давом эттириш ёки музокаралар орқали тинчликка интилиш бўйича муҳим қарор қабул қилиши кераклигини таъкидлаган.

Россиянинг энг йирик нефт заводи ёпилди

Россиянинг Ростов областидаги Новошахтинск нефтни қайта ишлаш заводи Украина махсус хизматлари ва денгиз кучлари томонидан амалга оширилган қўшма ҳужумдан сўнг тўлиқ фаолиятини тўхтатди.

Мазкур завод кунига тахминан 15 минг тонна нефтни қайта ишлаб, дизель ёқилғиси ва ҳарбий техникалар, танклар ҳамда самолётлар учун авиация керосини ишлаб чиқариб келаётган эди. Ҳозир заводнинг барча ишлаб чиқариш қувватлари тўхтатилган.

Ҳужум натижасида заводнинг нефт қайта ишлаш учун асосий қурилмалари ишдан чиққан. Бу ҳолат Россия ҳарбий логистикасига салбий таъсир кўрсатиши мумкинлиги таъкидланмоқда.

Трансгендерларга қарши Трамп

Доналд Трамп АҚШ президенти лавозимига киришиши билан «трансгендерча бузуқлик»ни тугатишга ваъда берди. У шунингдек, эркакларни аёллар спортида иштирок этишдан чеклаш ва жинслар масаласида аниқ позицияни жорий қилишни мақсад қилганини билдирди.

«АҚШ ҳукумати расман фақат икки жинс — эркак ва аёлни тан олади. Мен болаларнинг жинсий майиб қилинишига чек қўйиш ва трансгендер сиёсатига барҳам бериш буйруғини имзолайман», деган Трамп Аризонада.

Сўров натижаларига кўра, америкаликларнинг кўпчилиги, айниқса Трамп тарафдорлари, трансгендерларнинг ҳуқуқларини ҳукумат томонидан қўллаб-қувватлашни ҳаддан зиёд деб ҳисоблайди.

АҚШга Суриядан чиқиш маслаҳат қилинди

АҚШнинг бўлажак миллий хавфсизлик бўйича ёрдамчиси Майк Уолтц Доналд Трамп маъмуриятида Америка қўшинлари Сурия ҳудудини тарк этиши кераклигини таъкидлади.

Унинг айтишича, ушбу позиция Америка сайловчилари кўпчилиги хоҳишини акс эттиради: «Президент Трамп тўғри фикрда. Кўпчилик америкаликлар Яқин Шарқ можароларига аралашмасликни қўллаб-қувватлайди. Биз Сурияда бўлишни ёки унинг ҳудудида операцияларда иштирок этишни истамаймиз», деди Уолтц.

Шу билан бирга, у АҚШ минтақадаги вазиятни кузатиб боришда давом этишини, хусусан, ИШИД ва Исроил чегарасидаги ҳолатга эътибор қаратишини маълум қилди. У Ироқнинг ядровий қурол яратишга уринишларига нисбатан қатъий чекловлар жорий этилишини таъкидлади.

Панама Трампга жавоб қайтарди

Панама президенти Рикардо Мулино Доналд Трампнинг Панама канали тарифлари бўйича танқидларига қатъий жавоб берди.

«Панама канали ва унинг атрофи Панамага тегишли. Биз ўз суверенитетимиз ва мустақиллигимизга нисбатан бирор савол ёки таҳдидни қабул қилмаймиз. Канал бизники эди, бизники ва шундай қолади», деди Мулино.

У канал бошқаруви профессионал ва шаффоф олиб борилаётганини, тарифлар эса бозор шароитлари, эксплуатация харажатлари ва модернизация эҳтиёжларига асосан белгиланишини таъкидлади.

Шунингдек, Мулино канал фақат Панама назорати остида экани ва бошқа давлатлар, хусусан, Хитой, Европа Иттифоқи ёки АҚШдан мустақил равишда бошқарилаётганини таъкидлади.