Ўзбекистон жадал иқтисодий ўсишни сақлаб қола олади – Жаҳон банки

Ўзбекистон Европа ва Марказий Осиё минтақасидаги энг тез ривожланаётган мамлакатлардан бири бўлиб қолади. Бу ҳақда Жаҳон банкининг «Жаҳон иқтисодиётининг ривожланиш истиқболлари» сўнгги ҳисоботида айтилади.

Фото: Getty Images

Иқтисодчилар Россия ва Украина ўртасидаги давом этаётган можаро туфайли юзага келган ноаниқлик сабабли минтақада иқтисодий ўсиш суръатлари анча паст бўлишини кутишмоқда. Прогнозга юқори инфляция ва қатъийроқ пул-кредит сиёсати ҳам таъсир қилади.

2023 йил охирида Европа ва Марказий Осиёнинг умумий ялпи ички маҳсулотининг ўсиши 1,4 фоизни ташкил этади. Шу билан бирга, 2024-2025 йилларда ташқи зарбаларнинг қисқариши ва талабнинг тикланиши ҳисобига йиллик 2,7 фоизгача тезлашиши кутилмоқда.

Минтақавий прогнозни яхшилашнинг асосий сабабларидан бири Россия учун ҳисоб-китобларни қайта кўриб чиқиш бўлди. Агар йил бошида Жаҳон банки экспертлари Россия ялпи ички маҳсулотининг 3 фоиздан кўпроқ пасайишини кутган бўлса, ҳозир у атиги 0,2 фоизни ташкил этяпти.

Марказий Осиё мамлакатлари гуруҳи, банк ҳисоб-китобларига кўра, яқин келажакда минтақада энг юқори ўсишни кўрсатади – жорий йил учун 4 фоиз ва кейинги йил учун 4,4 фоиз. Бироқ, 2025 йилда тикланишнинг бошланиши туфайли уларни Шарқий Европа ортда қолдириши мумкин.

Марказий Осиё мамлакатлари орасида Жаҳон банки 2023 йилда ўсиш бўйича биринчи ўринни Тожикистонга берди – 6,5 фоиз, Ўзбекистон 5,1 фоиз билан иккинчи ўринда. Бироқ, кейин улар ўринларини ўзгартиради (2024 йилда 5 фоиз ва 5,4 фоиз ҳамда 2025 йилда 4,5 фоизга қарши 5,8 фоиз).

Жаҳон банки маълумотларига кўра, Ўзбекистон 2024 йилдан бошлаб минтақада ўсиш суръатлари бўйича етакчига айланади. Тожикистондан ташқари Гуржистон ва Арманистонда ҳам жадал ўсиш кутилмоқда.

Қирғизистон, ўтган йилги рекорд даражадаги 7 фоиздан сўнг, пул ўтказмаларининг қисқариши фонида анча оддий ўсиш суръатини (2023 йилда 3,5 фоиз, кейинги икки йилда 4 фоиз) кўрсатади. Қозоғистон иқтисодиёти зарбалардан қисман тикланади, бироқ суръат 2021 йилги даражадан паст бўлиб қолади.

Украинадаги можаронинг давом этиши ва инфляциянинг тезлашиши билан бир қаторда, Жаҳон банки Европа ва Марказий Осиё мамлакатлари учун энергия соҳасида хавф мавжудлигини қайд этди. Бундан ташқари, иқтисодчилар иқлим ўзгариши сабабли оммавий миграция эҳтимоли ҳақида огоҳлантирмоқда.

Тайёрлаган: Отабек Матназаров

#иқтисодиёт #Жаҳон банки