Путин: Россия ДХР ва ЛХРни Донецк ва Луганск областлари чегараларида тан олади

«Ушбу республикалар мустақиллиги қайси ҳудудларнинг чегараларида тан олинади? Биз уларни тан олдик, бу эса уларнинг барча фундаментал ҳужжатларини, жумладан ушбу республикаларнинг конституциясини ҳам тан олишимизни англатади. Конституцияларда улар Украина таркибида бўлган вақтидаги Донецк ҳамда Луганск областларининг ҳудудлари мазкур республика чегаралари деб тан олинган», деди Путин журналистларга Федерация кенгаши унга армиядан хорижда фойдаланиш учун рухсат берганидан кейин ўтказилган матбуот анжуманида.

«Аммо биз барча баҳсли масалалар Киевнинг ҳозирги ҳукумати ва бу республикалар раҳбарияти ўртасидаги музокаралар чоғида ҳал этилишига умид қиламиз. Лекин бу осон бўлмаслиги аниқ», - дея қўшимча қилган у.

Аввалроқ Федерация кенгаши Путиннинг россиялик ҳарбийлардан чегарадан ташқарида фойдаланиш учун қилган мурожаатини кўриб чиққан ва унга розилик билдирганди. Путин рухсат сўраб мурожаат қилгани ҳақида сенаторлар йиғилиши бошланиши арафасида маълум қилинди.

Сешанба куни Россия парламентининг икки палатаси ДХР ва ЛХР билан дўстлик тўғрисидаги келишувларни маъқуллади, Путин Донбассдаги ўзини ўзи мустақил деб эълон қилган республикаларни тан олиши ортидан бу республикалар раҳбарлари билан шундай келишувларни имзолаганди.

«Қуролли кучлардан хорижда фойдаланиш бўйича - хўш қандай қилиб? Албатта, биз кеча келишувлар имзоладик. ДХР ва ЛХР билан тузилган бу битимларда тегишли пунктлар бор, унга кўра биз бу республикаларга тегишли ёрдамларни, жумладан ҳарбий ёрдам кўрсатишимиз мумкин», - деди Путин сешанба куни кечқурун журналистлар саволларига жавобан.

Путин Федерация кенгаши қарори ҳарбийлар ҳозирнинг ўзида у ерга юборилишини англатмаслигини қайд этган.

Чегаралар масаласи

ДХР ва ЛХР Украинанинг Донецк ва Луганск областларининг тўлиқ ҳудудига даъво қилса-да, бу ҳудуднинг кичикроқ қисмини назорат қилади, областларнинг асосий қисми Киев назоратида.

Сешанба куни аввалида Давлат думасининг МДҲ ишлари бўйича қўмитаси раҳбари Леонид Калашников Россия Донбассдаги республикаларни Украинанинг Донецк ва Луганск областлари чегараларида тан олишини айтиб, шов-шув кўтарди.

Кўп ўтмай унинг сўзлари хато талқинлиги айтилди, Россия ТИВ ўринбосари Андрей Руденко «Россия ДХР ва ЛХРни ушбу республикалар раҳбарияти ўз ваколатлари ва юрисдикциясини амалга оширадиган чегаралардагина тан олиши» ҳақида гапирди.

Федерация кенгашининг халқаро муносабатлар бўйича қўмитаси раиси ўринбосари Андрей Климов Россия ЛХР ва ДХРни амалда ўрнатилган чегараларда тан олишини айтди. Путиннинг матбуот котиби Дмитрий Песков журналистларнинг шу ҳақдаги саволига жавоб бераркан, вазиятни яна чигаллаштирди.

«Бу икки республика ўзини ўзи мустақил деб эълон қилган чегараларда», деди у ДХР ва ЛХР қайси чегараларда тан олиниши ҳақидаги саволга жавобан. Песков бошқа тафсилотларни айтишни истамади ва бошқа айтадиган қўшимчаси йўқлигини билдирди. «Улар мавжуд бўлган ва ўзини ўзи мустақил деб эълон қилган чегараларда», дея такрорлади у.

Святослав Хоменко, BBC корреспонденти:

Россия ЛХР ва ДХРни қандай чегараларда тан олиши ўта муҳим ҳисобланади.

Республикалар «қонунчилиги»да уларнинг чегаралари - Украинанинг Донецк ва Луганск областлари чегаралари ҳисобланиши кўрсатилган. Тан олинмаган республикалар раҳбарлари амалда бу областлар ҳудудларининг жами учдан бир қисмини назорат қилишади.

Донбасснинг Украина назоратидаги ва айирмачилар қўлида қолган қисмлари «туташув чизиғи» орқали ажратилган, бу ҳудудда сўнгги йиллар мобайнида назорат-ўтказув пунктлари, мудофаа иншоотлари ва миналанган ҳудудлар юзага келган.

Воқеаларнинг кейинги ривожи мантиқан Россия ДХР ва ЛХРни айнан қайси чегараларда тан олганига боғлиқ эди. Агар бу «туташув чизиғи»да бўлганида, Донбассдаги вазият деярли ўзгармасди, камида Киев учун. Украина ҳукумати шусиз ҳам чизиқдан нариги томондаги ҳудудни назорат қилмасди ва энди ҳам назорат қилмайди, Москванинг ДХР ва ЛХРни шу чизиққача бўлган ҳудудда тан олиши ва ҳатто у ерга расман қўшин киритиши ҳам шунчаки безовталик уйғотувчи ноқулайлик каби кўринарди.

Лекин агар Россия уларнинг бутун Донецк ва Луганск областларига - Краматорск, Мариупол, Лисичанск ва Старобельск шаҳарларига ҳам ҳуқуқини тан олса - ўз-ўзидан, дўстлик тўғрисидаги ўзаро келишувга мувофиқ, бу ҳудудларни «қайтариш» учун ёрдам бериш ҳаракатини бошлайди, бу эса тайёр эскалация сценарийси бўлади.

Путиннинг тинчликпарвар оҳангидаги луқмаси - чегара масаласини Киев ДХР ва ЛХР раҳбарияти билан муҳокама қилиб ҳал қилиши мумкинлиги ҳақидаги сўзлари, чалғитмаслиги керак. Украина бундай музокараларга бормайди. Бу эса Донбассда навбатдаги катта уруш бошланиши мумкинлигини англатади.

Дипломатик муносабатлар

Бу вақтда, 22 февралдан Россия ДХР ва ЛХР билан дипломатик алоқалар ўрнатди.

Россия ТИВ ахбороти бўйича мустақиллиги тан олинган икки республиканинг ташқи ишлар масалалари билан шуғулланувчи идораларининг раҳбарларига Сергей Лавров имзолаган табрик телеграммалари юборилган.

«Шу кундан бошлаб Россия Федерацияси ва Донецк халқ республикаси, шунингдек, Россия Федерацияси ва Луганск халқ республикаси ўртасида элчихоналар даражасида дипломатик муносабатлар ўрнатиш тўғрисида келишув тузилди.

Россия ДХР ҳамда ЛХР билан ҳар томонлама ҳамкорлик, хусусан, ташқи сиёсий вазирликларнинг мамлакатларимиз фуқаролари манфаатларига хизмат қиладиган, минтақавий барқарорлик ва хавфсизликни таъминлашга қаратилган муносабатларни ривожлантиришни мақсад қилган», дейилади Россия ТИВ хабарида.

Путин 21 февраль куни кечқурун миллатга телемурожаатида Донбассдаги ўзини ўзи мустақил деб эълон қилган республикалар тан олиниши ҳақида маълум қилганди. Ғарбдагилар Москванинг бу қадамини Минск келишувлари ва Украина ҳудудий яхлитлигининг қўпол равишда бузилиши сифатида баҳолаган. Санкциялар тайёрланмоқда. Германия 22 февраль куни «Шимолий оқим-2» газ қувурига сертификация беришни тўхтатди.