Олимлар Россияда иқлим фалокатини тахмин қилишди

Норвегиянинг Тромсесидаги денгиз тадқиқотлари институти олимлари Баренц денгизи шимолий қисмида тез ва кескин иқлим ўзгаришларини аниқлашди. Уларнинг фикрича, бу минтақа арктик иқлим белгиларини йўқотяпти ва тез вақт ичида атлантик иқлим тизимининг бир қисмига айланиши мумкин. Уларнинг хулосалари Natural Climate Change илмий журналида эълон қилинган.

Баренц денгизига турли иқлим шароитларига эга икки минтақа киради. Шимолда иқлим совуқ, унинг экотизими муз қатлами билан боғлиқ, жанубда эса нисбатан юмшоқ атлантик шароитлар бор. Бундай фарқ денгизнинг жанубий қисмига Атлантика тузли илиқ суви, шимолга эса Арктика чучук совуқ сувлар кириб келаётгани туфайли юзага келди. Олимларнинг кузатувига кўра, совуқ сувлар йил сайин атлантик сувлар босими туфайли шимолга қараб кўпроқ ҳаракатланмоқда.

Олимларнинг ҳисоблашича, бу жараёнда Баренц денгизига музлар эриши туфайли келаётган чучук сув миқдорининг аста-секин пасайиши сабабли сув қатламлари стратификациясининг бузилиши катта ўрин тутади. Нормал иқлим жараёнида муз қатлами эрийди ва океан юзаси совуқ чучук сувни олади, у келаси қишда янги муз қатламини келтириб чиқаради.

Агарда, совуқ сув етарли бўлмаса, стратификация бузила бошлайди. Тадқиқотчиларнинг хулосасига кўра, чучук сув миқдорининг камайиши шунга олиб келдики, Арктикада «қайноқ из» пайдо бўлди, у Баренц денгизи экотизимига жуда фалокатли таъсир кўрсатади. Уларнинг таъкидлашича, бу жараён ортга қайтариб бўлмасдир.