ЮНEСКО ва БМТ бош котиби Одессага берилган зарбаларни кескин қоралади

Бирлашган Миллатлар Ташкилоти бош котиби Антониу Гутерриш Россиянинг Одессага ракета ҳужуми содир этганини, бунинг натижасида икки киши ҳалок бўлгани ва Спас-Преображенский собори ҳамда шаҳарнинг тарихий марказидаги бошқа бир қанча тарихий бинолар зарар кўрганини «қатъий қоралади». Бу ҳақдаги баёнот 23 июль, якшанба куни ташкилотнинг расмий сайтида БМТ спикери Стефан Дюжаррик номидан эълон қилинди.

Баёнотда собор ва бошқа тарихий ёдгорликларнинг ўққа тутилиши «урушда тинч аҳоли ўртасида даҳшатли йўқотишларга қўшимча равишда содир бўлган, тўқнашувлар вақтида маданий бойликларни ҳимоя қилиш тўғрисидаги 1954 йилги Ҳаага конвенциясини бузган ҳолда, бутунжаҳон мероси конвенцияси томонидан қўриқланадиган ҳудудга амалга оширилган ҳужум» деб аталади. 

БМТ спикери Украинада кенг кўламли ҳарбий ҳаракатлар бошланганидан бери ЮНEСКО Украинадаги камида 270та маданий обидага, жумладан, 116 диний обидага зарар етказилганини тасдиқлаганини таъкидлади. БМТ бош котиби Россияни «кенг ратификация қилинган халқаро меъёрий ҳужжатлар» билан ҳимояланган объектлар, Украинадаги фуқаролик инфратузилмаси ва унинг тинч аҳоли вакилларига ҳужумларни зудлик билан тўхтатишга чақиради, деди Дюжаррик.

Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Таълим, фан ва маданият агентлиги (ЮНEСКО) ҳам Россиянинг Одессадаги Жаҳон мероси объектларига уюштирган янги ҳужумларини кескин қоралаган ҳолда баёнот берди. 

«Ушбу даҳшатли вайронагарчилик Украинанинг маданий меросига нисбатан зўравонлик кучайиб бораётганидан далолат беради. Мен маданиятга қилинган бу ҳужумни кескин қоралайман ва Россияни халқаро ҳуқуқ, жумладан, 1954 йилдаги Маданий мулкни ҳимоя қилиш тўғрисидаги Ҳаага конвенцияси ва БМТнинг Жаҳон қуролли тўқнашуви пайтидаги Маданий мулкни ҳимоя қилиш тўғрисидаги конвенцияси бўйича ўз мажбуриятларини бажариш учун конструктив чоралар кўришга чақираман». деди Одри Азуле. 

Шу билан бирга, ташкилот бундан бир неча кун олдин Украинадаги ҳужумлар фуқаролик ва маданий объектларнинг вайрон бўлишига олиб келганига эътибор қаратди. Одессанинг тарихий маркази 2022 йилнинг кузида ЮНEСКОнинг Бутунжаҳон мероси рўйхатига киритилди – уни ҳужумлардан ҳимоя қилишга уриниш ушбу рўйхатга киритилиши сабабларидан бири сифатида келтирилди.