АҚШ биринчи марта «генетик қайчи»га асосланган дорини тасдиқлади

Инқилобий технология оғир касалларни даволаш имконини беради.

Фото: AP

Қўшма Штатларда биринчи марта CRISPR генини таҳрирлаш технологиясига асосланган препаратни қўллаш маъқулланди. Уни ишлатиш АҚШ озиқ-овқат ва фармацевтика идораси (FDA) томонидан тасдиқланган.

Гап Vertex Pharmaceuticals ва Crispr Therapeutics томонидан ишлаб чиқилган Casgevy препарати ҳақида бормоқда. У 12 ва ундан катта ёшдаги беморларда ўроқсимон ҳужайрали анемия - қондаги гемоглобин оқсили ғайритабиий ўроқсимон шаклга эга бўлган ирсий касалликни даволаш учун тасдиқланган.

Препарат беморларнинг илдиз ҳужайраларини ўзгартиришга имкон беради - улар суяк илигидан олинади, лабораторияда таҳрирланади ва кейин қайта кўчирилади.

«Ўзгартирилган илдиз ҳужайралари беморга қайта кўчирилади, суяк илигига бириктирилади ва кислород етказиб бериш учун масъул бўлган F (HbF) гемоглобини ишлаб чиқаришни оширади», деб тушунтирди FDA.

Бундан ташқари, бошқарма Lyfgenia препаратини ҳам тасдиқлади. Ҳар иккала дори FDA томонидан терапияда «янги босқич» деб аталмоқда. Ўроқсимон ҳужайрали анемиядан Қўшма Штатларда 100 мингга яқин одам азият чекмоқда, биринчи навбатда — афро-америкаликлар.

Ушбу дорилар билан даволаш жуда мураккаб, узоқ вақт давом этади ва қиммат туради. Фақат чекланган миқдордаги тиббий марказлар ундан фойдаланишга рухсат олган.

2020 йилда америкалик Женнифер Дудна ва франциялик Эммануэл Шарпентиер генни CRISPR-cas таҳрирлаш технологиясини ихтиро қилгани учун кимё бўйича Нобел мукофотига сазовор бўлган эди.

АҚШ Буюк Британиядан кейин «генетик қайчи» ёрдамида даволашга рухсат берган дунёдаги иккинчи давлатга айланди.