«Голос»: РФда 2024 йилги сайловлар учун қонунлар сезиларли даражада ўзгартирилди

Россия ҳукумати аввалги президентлик сайловларидан кейинги йилларда сайлов қонунчилигини сезиларли даражада ўзгартирди. 2018-2023 йилларда «Россия Федерацияси президенти сайлови тўғрисида»ги федерал қонунга 11 марта ўзгартиришлар киритилган бўлса, унинг матнида 87 моддадан 52 таси ва тўртта иловадан учтаси ўзгарди, деб ҳисоблаб чиқди сайловчилар ҳуқуқлари бўйича «Голос» Бутунроссия жамоат ҳаракати 15 январ куни.

Асосий ўзгариш - Россия конституциясига киритилган ўзгартиришлар

Бундан ташқари, Владимир Путиннинг сўнгги президентлик муддатида Россия Федерацияси «Сайлов ҳуқуқлари асосий кафолатлари ва Россия Федерацияси фуқаролари референдумида иштирок этиш ҳуқуқи тўғрисида»ги федерал қонунининг президентлик сайловлари билан боғлиқ бир қанча қоидалари ўзгарди. Гап, жумладан, сайлов комиссиялари аъзоларининг мақоми ва молиялаштириш чекловлари ҳақида бормоқда, дея таъкидланади маълумотда.

Шу билан бирга, асосий ўзгариш 2020 йилда қабул қилинган конституцияга жорий президент Владимир Путинга кетма-кет учинчи ва тўртинчи муддатга (жами бешинчи ва олтинчи муддатларга) сайланиш имконини берувчи тузатишлар бўлди, деб ёзади «Голос». «Ушбу тузатишнинг ўзи овоз бериш жараёнида қабул қилинган бўлиб, ирода эркинлигини билдиришнинг конституциявий меъёрларига тўғри келмайди, бу эса овоз бериш натижалари ва унда қабул қилинган қарорларга шубҳа уйғотади», - дея таъкидлайди ҳуқуқ ҳимоячилари.

Ўзгаришларнинг аксарияти овоз бериш ҳуқуқларини чеклайди

«2018-2023 йилларда қонунчиликка киритилган ўзгартиришларнинг аксарияти фуқаролар сайлов ҳуқуқларини чеклаш, жамоатчилик назорати имкониятларини қисқартириш ва манипуляция имкониятларини оширишга қаратилган. Аслида, Россия фуқароларининг жамоавий суверенитети ва ҳуқуқларига тажовуз давом этяпти», - дея таъкидлайди «Голос». Тадқиқот муаллифлари, шунингдек, пассив сайлов ҳуқуқи бўйича чекловлар Россия Федерацияси конституциясига зид эканлигини ва «унинг риоя қилиниши мажбурий эмаслигини бевосита тасдиқлайди».

Шу билан бирга, «Голос» «чет эл агентлари» деб тан олинган русларга нисбатан камситишларга ишора қилди. «Улар сайлов ҳуқуқларига жиддий зарар етказилди, бунда сайловолди ташвиқоти олиб бориш ёки номзодларни бошқа йўл билан қўллаб-қувватлаш ҳуқуқи ҳам бўлиши керак эди», — дейилади у.

«Голос» ҳаракати ва бўлажак сайловлар ҳақида

Россия ҳукумати «Голос» ҳаракати ва унинг раҳбариятини таъқиб қилмоқда. Ҳаракат 2021 йилги сайловлар олдидан Арманистон фуқаросидан 200 рубл ўтказилгани сабабли «чет эл агентлари» реестрига киритилган. ОАВ хабарларига кўра, ўтказма репрессив чоралар кўриш учун провокацион тарзда амалга оширилган. 2023 йил августида «Голос» ҳамраиси Григорий Мелконянц қўлга олинган эди. У Россия Федерацияси ҳудудида номақбул ташкилот фаолиятини ташкил этишда айбланди. «Голос» координатори Владимир Егоров ҳам худди шу модда билан айбланмоқда.

Россия Федерациясида навбатдаги президентлик сайловлари март ойида бўлиб ўтади. Кузатувчиларга кўра, амалдаги қонунчилик ва ҳокимият томонидан Россияда мухолифатга қарши кўрилаётган чоралар ҳар қандай бошқа номзоднинг ғалаба қозониш имкониятини амалда истисно қилади. Амалдаги президент Владимир Путин мустақил номзод сифатида сайловда қатнашади.