«Golos»: RFda 2024 yilgi saylovlar uchun qonunlar sezilarli darajada o‘zgartirildi

Rossiya hukumati avvalgi prezidentlik saylovlaridan keyingi yillarda saylov qonunchiligini sezilarli darajada o‘zgartirdi. 2018-2023 yillarda «Rossiya Federatsiyasi prezidenti saylovi to‘g‘risida»gi federal qonunga 11 marta o‘zgartirishlar kiritilgan bo‘lsa, uning matnida 87 moddadan 52 tasi va to‘rtta ilovadan uchtasi o‘zgardi, deb hisoblab chiqdi saylovchilar huquqlari bo‘yicha «Golos» Butunrossiya jamoat harakati 15 yanvar kuni.

Asosiy o‘zgarish - Rossiya konstitutsiyasiga kiritilgan o‘zgartirishlar

Bundan tashqari, Vladimir Putinning so‘nggi prezidentlik muddatida Rossiya Federatsiyasi «Saylov huquqlari asosiy kafolatlari va Rossiya Federatsiyasi fuqarolari referendumida ishtirok etish huquqi to‘g‘risida»gi federal qonunining prezidentlik saylovlari bilan bog‘liq bir qancha qoidalari o‘zgardi. Gap, jumladan, saylov komissiyalari a’zolarining maqomi va moliyalashtirish cheklovlari haqida bormoqda, deya ta’kidlanadi ma’lumotda.

Shu bilan birga, asosiy o‘zgarish 2020 yilda qabul qilingan konstitutsiyaga joriy prezident Vladimir Putinga ketma-ket uchinchi va to‘rtinchi muddatga (jami beshinchi va oltinchi muddatlarga) saylanish imkonini beruvchi tuzatishlar bo‘ldi, deb yozadi «Golos». «Ushbu tuzatishning o‘zi ovoz berish jarayonida qabul qilingan bo‘lib, iroda erkinligini bildirishning konstitutsiyaviy me’yorlariga to‘g‘ri kelmaydi, bu esa ovoz berish natijalari va unda qabul qilingan qarorlarga shubha uyg‘otadi», - deya ta’kidlaydi huquq himoyachilari.

O‘zgarishlarning aksariyati ovoz berish huquqlarini cheklaydi

«2018-2023 yillarda qonunchilikka kiritilgan o‘zgartirishlarning aksariyati fuqarolar saylov huquqlarini cheklash, jamoatchilik nazorati imkoniyatlarini qisqartirish va manipulyatsiya imkoniyatlarini oshirishga qaratilgan. Aslida, Rossiya fuqarolarining jamoaviy suvereniteti va huquqlariga tajovuz davom etyapti», - deya ta’kidlaydi «Golos». Tadqiqot mualliflari, shuningdek, passiv saylov huquqi bo‘yicha cheklovlar Rossiya Federatsiyasi konstitutsiyasiga zid ekanligini va «uning rioya qilinishi majburiy emasligini bevosita tasdiqlaydi».

Shu bilan birga, «Golos» «chet el agentlari» deb tan olingan ruslarga nisbatan kamsitishlarga ishora qildi. «Ular saylov huquqlariga jiddiy zarar yetkazildi, bunda saylovoldi tashviqoti olib borish yoki nomzodlarni boshqa yo‘l bilan qo‘llab-quvvatlash huquqi ham bo‘lishi kerak edi», — deyiladi u.

«Golos» harakati va bo‘lajak saylovlar haqida

Rossiya hukumati «Golos» harakati va uning rahbariyatini ta’qib qilmoqda. Harakat 2021 yilgi saylovlar oldidan Armaniston fuqarosidan 200 rubl o‘tkazilgani sababli «chet el agentlari» reyestriga kiritilgan. OAV xabarlariga ko‘ra, o‘tkazma repressiv choralar ko‘rish uchun provokatsion tarzda amalga oshirilgan. 2023 yil avgustida «Golos» hamraisi Grigoriy Melkonyans qo‘lga olingan edi. U Rossiya Federatsiyasi hududida nomaqbul tashkilot faoliyatini tashkil etishda ayblandi. «Golos» koordinatori Vladimir Yegorov ham xuddi shu modda bilan ayblanmoqda.

Rossiya Federatsiyasida navbatdagi prezidentlik saylovlari mart oyida bo‘lib o‘tadi. Kuzatuvchilarga ko‘ra, amaldagi qonunchilik va hokimiyat tomonidan Rossiyada muxolifatga qarshi ko‘rilayotgan choralar har qanday boshqa nomzodning g‘alaba qozonish imkoniyatini amalda istisno qiladi. Amaldagi prezident Vladimir Putin mustaqil nomzod sifatida saylovda qatnashadi.