Трамп Оқ уйда Суриянинг вақтинчалик президентини қабул қилди

Сурия АҚШ бошчилигидаги ИШИДга қарши коалицияга қўшилди. Аввалроқ Доналд Трамп ва Аҳмад аш-Шаръанинг Вашингтондаги учрашувидан кейин шундай қарор кутилаётган эди.

Фото: SANA/AFP

АҚШ президенти Доналд Трамп 10 ноябр куни Оқ уйда Суриянинг вақтинчалик президенти Аҳмад аш-Шаръа билан учрашди. Худди шу куни Сурия ўтиш даври ҳукуматининг ахборот вазири Ҳамза Мустафо X ижтимоий тармоғида Дамашқ АҚШ бошчилигидаги халқаро коалицияга, яъни террорчи ИШИД гуруҳига қарши кураш коалициясига қўшилганини ёзди ва шу орқали “терроризмга қарши кураш ва минтақавий барқарорликни қўллаб-қувватлашда ўз ҳамкорлик ролини мустаҳкамлаганини” таъкидлади.

Вазирнинг аниқлаштиришича, мазкур келишув “сиёсий тусга эга бўлиб, ҳарбий таркибий қисмга эга эмас”. Dpa агентлиги қайд этишича, Суриянинг АҚШ бошчилигидаги ИШИДга қарши коалицияга қўшилиши мамлакат вақтинчалик президенти Аҳмад аш-Шаръанинг Вашингтонга сафари муносабати билан кутилган эди.

2014 йилда ИШИД террорчилари Сурия ва қўшни Ироқда катта ҳудудларни эгаллаган эди. Бугунга келиб у ҳарбий жиҳатдан мағлуб этилган, деб ҳисобланади, аммо тахминан 2500 нафар жангари ҳали ҳам Ироқ ва Сурияда яшириниб, терактлар уюштириши мумкинлиги билдирилади.

2024 йил охирида ўша пайтдаги президент Башар Асадни ағдарган Аҳмад аш-Шаръа аввалги фаолияти даврида Абу Муҳаммад ал-Жўлоний номи билан танилган. У шу ном билан 2003 йилда АҚШ бошчилигидаги халқаро терроризмга қарши коалиция кучларига қарши курашишни бошлаган. 2006 йилда у америкалик ҳарбийлар томонидан қўлга олиниб, Ироқ қамоқхоналарида беш йил ўтирган.

2011 йилда озод этилгандан сўнг аш-Шаръа “Жабҳат ан-Нусра” — “Ал-Қоида”нинг Сурия бўлимини тузиб, бошқарди. 2017 йилда “Жабҳат ан-Нусра” “Ҳайъат Таҳрир аш-Шом” деб қайта ташкил этилган. Янги тузилманинг асосий мақсади Асадни ағдариш бўлган.

10 ноябр куни Fox News телеканали эфирида аш-Шаръа “Ал-Қоида” билан ҳамкорлиги “ўтмишга оид иш” эканини, Трамп билан учрашувда бу масала муҳокама қилинмаганини айтди.

Аҳмад аш-Шаръа Сурия мустақилликка эришган 1946 йилдан буён АҚШ президенти томонидан Оқ уйда қабул қилинган илк суриялик давлат раҳбари бўлди.

Учрашувдан сўнг Доналд Трамп аш-Шаръани “қудратли лидер” деб атади. Оқ уй раҳбарининг фикрича, аш-Шаръа Сурияни “жуда муваффақиятли” мамлакатга айлантира олади. Шу билан бирга, АҚШ Давлат департаменти Сурияга нисбатан санкцияларни амал қилмаслик муддати 180 кунга узайтирилганини маълум қилди.