Трамп: «Эронда қотилликлар тўхтатилди. Қатллар режалаштирилмаяпти»

АҚШ президенти Доналд Трамп Эрон ҳукумати ҳукуматга қарши намойишлар иштирокчиларини қатл этмоқчи эмаслигини айтди.

Трамп 14 январ куни Оқ уйнинг Овал кабинетида навбатдаги қонунни имзолаш чоғида «Эронда қотилликлар тўхтагани» ҳақида хабар келганини маълум қилди.

«Эронда қотилликлар тўхтатилмоқда. Улар тўхташди. Улар тўхтайди. Қатл этиш режаси ҳам йўқ. Ишончли манбалардан шундай хабар олдим. Ишончим комилки, агар бу [қатл] содир бўлса, барчамиз жуда хафа бўламиз», – деди Трамп.

Мухбирлардан бири бу Трамп Эронга қарши ҳарбий ҳаракатларни истисно қилганини англатадими, деб сўради. «Биз воқеалар ривожини кузатамиз. Аммо содир бўлаётган воқеалардан хабардор бўлган одамлардан жуда яхши хабар олдик», – деб жавоб берди у.

Бошқа бир журналистнинг Эрондаги вазият ҳақидаги маълумот қаердан олингани ҳақидаги аниқлаштирувчи саволига Трамп шундай жавоб берди: «Нариги томондаги жуда муҳим манбалар қотилликлар тўхтатилгани ва қатллар бўлмаслигини айтишди. Бугун кўплаб қатллар бўлиши керак эди, лекин бўлмайди. Биз буни билиб оламиз. Яъни билиб оламан. Шундан сўнг сиз ҳам билиб оласиз».

«Улар кўпчилик айтаётган қатлларни амалга оширмайди. Бугун қатл куни бўлиши керак эди», – деб қўшимча қилди АҚШ президенти.

Трамп агар Эронда қатллар амалга ошириладиган бўлса, АҚШ унга қарши «жуда қаттиқ чоралар кўриши»дан огоҳлантирган.

АҚШ ва инсон ҳуқуқлари ташкилотлари маълумотларига кўра, Эрон 14 январ куни намойишлар иштирокчиси, 26 ёшли Эрфон Султонийни қатл этишни режалаштирилаётганди.

Тахминан бир ҳафта олдин ҳибсга олинган Эрфоннинг қариндошлари телеканалга қатл амалга оширилмагани, бироқ бекор қилинмаганини ҳам айтишган. Шу билан бирга, IRIB давлат ахборот агентлиги Эрон суд идораларига таяниб, Султоний ўлим жазосига ҳукм қилинмаганини даъво қилмоқда.

13 январ куни Трамп Эрон расмийларини намойишчиларни қатл қилишдан огоҳлантириб, АҚШ бунга жавобан «қаттиқ чоралар» кўришини айтганди. «Агар улар буни қилишса, биз жуда қаттиқ чоралар кўрамиз», – деганди у CBS News телеканалига берган интервьюсида, бу қандай ҳаракатлар бўлишига аниқлик киритмасдан.

«Агар улар намойиш ўтказмоқчи бўлишса – бу бошқа гап. Лекин минглаб одамларни ўлдиришни бошлаб, энди менга дорга осишлар ҳақида гапираётган бўлсангиз, бунинг оқибати улар учун қандай бўлишини кўрамиз. Бу яхшилик билан тугамайди», – деди Трамп.

Эрон ТИВ раҳбари Аббос Ароқчи Fox News телеканали эфирида Трампнинг бу сўзларига изоҳ бериб, намойишчиларни қатл этиш «истисно» қилинганини айтди. «Ишонч билан айтишим мумкинки, қатл этиш режалари умуман йўқ», – деди Ароқчи ва қатл ҳақидаги хабарлар «президент Трампни провокация қилиш ва уни ҳалокатли оқибатларга олиб келиши мумкин бўлган бу масалага жалб қилиш»га қаратилган «дезинформация кампанияси»нинг бир қисми эканини қўшимча қилди.

• Доналд Трамп аввалроқ Эронда ҳукуматга қарши намойишлар иштирокчиларининг ўлдирилишини қоралаган эди. Ҳуқуқ ҳимоячилари маълумотларига кўра, норозилик намойишлари чоғида 2,5 мингдан ортиқ одам ҳалок бўлган.
• Америка расмийлари Эронга босим ўтказишнинг бир нечта вариантларини кўриб чиқмоқда – янги санкциялардан тортиб Теҳронга ҳарбий зарбалар беришгача. Reuters агентлигининг Европадаги манбаси 14 январ куни АҚШ Эронга 24 соат ичида зарба бериши мумкинлигини маълум қилди. Бунинг ортидан АҚШ Яқин Шарқдаги энг йирик ҳарбий базасидан ҳарбийларини олиб чиқишни бошлади.