Стармер: Трампнинг Афғонистондаги НАТО миссияси ҳақидаги сўзлари ҳақоратли

Буюк Британия бош вазири Кир Стармер жума куни, 23 январда АҚШ президенти Доналд Трампнинг НАТОдаги Европа мамлакатлари ҳарбийлари гўё Афғонистондаги жанг ҳаракатларидан четда турган, деган баёнотларини кескин танқид қилди.

Стармернинг таъкидлашича, бундай гаплар “ҳақоратли ва чиндан ҳам қўрқинчли” бўлиб, Афғонистон миссияси давомида яқинларини йўқотган ёки улар яраланган оилаларга оғир ботади. У Трампни жабр кўрганлар олдида узр сўрашга чақирди.

“Энг аввало, мен Афғонистонда ҳалок бўлган қуролли кучларимизнинг 457 нафар ҳарбий хизматчиси хотирасига ҳурмат бажо келтирмоқчиман”, — деди Стармер. У операция давомида яна кўплаб британиялик аскарлар яраланганини ҳам қўшимча қилди.

Бундан аввал Буюк Британия Соғлиқни сақлаш вазирлигида давлат вазири Стивен Киннок Стармер бу масалани Трамп билан суҳбатда кўтариш ниятида эканини айтган. Унинг сўзларига кўра, АҚШ президентининг даъволари “мантиққа тўғри келмайди”, чунки Шимолий Атлантика шартномасининг 5-моддаси фақат бир марта — 2001 йил 11 сентябрда АҚШда содир этилган террор ҳужумларидан кейин қўлланган ва ўшанда иттифоқчилар Вашингтонга ёрдамга келган.

Fox News телеканалига берган интервюсида Трамп НАТОнинг бошқа давлатлари Афғонистонга қўшин юборганини, бироқ унинг айтишича, улар “фронт чизиғидан четда қолгани”ни билдирган. Шунингдек, у алянс зарур бўлиб қолса, АҚШга ёрдам бермаслиги мумкин, деган фикрни яна такрорлаган.

11 сентябр террор ҳужумларидан кейин НАТО ўз тарихида биринчи ва ягона марта 5-моддани ишга солган. Кўплаб мамлакатлар, жумладан Буюк Британия, Афғонистонда АҚШ раҳбарлигидаги ҳарбий операцияда иштирок этган. Миссия давомида НАТОнинг қатор давлатлари ҳарбийлари ҳалок бўлган, улар орасида Канада, Франция, Германия, Италия ва Дания ҳам бор. Операция 2021 йилда “Толибон” ҳаракати ҳужуми фонида қўшинларнинг бетартиб тарзда олиб чиқилиши билан якунланган.

Германия Мудофаа вазирлиги вакили Трампнинг сўзларини изоҳлашдан бош тортган, бироқ бундесвер Афғонистонда “ўз мавжудлиги тарихи давомидаги энг оғир йўқотишлар”ни кўрганини таъкидлаган. Унинг айтишича, Германия Афғонистонда доим сезиларли ҳарбий иштирокни сақлаб турган, кўплаб ветеранлар эса ҳали-ҳануз ўша миссия оқибатларидан азият чекмоқда. Жами Афғонистонда 59 нафар немис ҳарбий хизматчиси ҳалок бўлган.

Полша мудофаа вазири Владислав Косиняк-Камиш ҳам Трамп сўзларига муносабат билдириб, поляк ветеранларига ҳурмат кўрсатилишини кутишини айтган. Унинг сўзларига кўра, улар иттифоқчилик мажбуриятларига содиқлигини исботлаган. Афғонистонда 43 нафар поляк аскари ҳалок бўлган.

Буюк Британия Мудофаа вазирлиги маълумотларига кўра, 2001 йил сентябрдан 2021 йил августгача Афғонистонда 150 000 нафардан зиёд британиялик ҳарбий хизматчи бўлган. Буюк Британия Афғонистон миссияси учун АҚШдан кейин сони жиҳатидан иккинчи энг катта контингентни тақдим этган. ОАВ хабарларига кўра, Афғонистонда 2400 нафардан ортиқ америкалик аскар ҳалок бўлган.