Зеленский: АҚШ урушни ёзгача тугатишни таклиф қилмоқда

Украина президенти Володимир Зеленский матбуот анжуманида шу кунларда Абу-Дабида бўлиб ўтган музокараларнинг айрим деталларини келтирди.

Зеленскийнинг сўзларига кўра, АҚШ Украина ва Россияга урушни ёзнинг бошига қадар якунлашни таклиф қилмоқда. «Нима учун айнан ёзгача? Америкадаги ички муаммолар катта таъсирга эгалиги ва [конгресс учун оралиқ сайловлар арафасида] бу улар учун янада долзарблашишини тушунамиз», – дея қайд этган у ва Вашингтон катта эҳтимол билан, ушбу графикка амал қилиниши учун Киев ва Москвага босим ўтказиши мумкинлигини қўшимча қилган.

Зеленский шунингдек, Абу-Дабида томонлар уруш якунланган тақдирда ўт очишни тўхтатиш режимига амал қилинишини кузатиб боришнинг техник жиҳатлари бўйича келишиб олгани ҳақида гапирган. АҚШ мониторинг ишларида қатнашишга тайёрлигини билдирган, Европанинг иштироки муҳокама қилинмаган.

Музокараларда энг мураккаб масала ҳудудий масала бўлиб қолмоқда. Зеленский томонлар Донбассда эркин иқтисодий зона яратиш имкониятларини муҳокама қилаётгани, бироқ ҳозирча бу борада келишувга эришишдан йироқлигини таъкидлаган.

«Эркин иқтисодий зоналар тузиш бўйича келишиб олсак ҳам, бизга адолатли ва ишончли қоидалар керак бўлади. Мен ҳар икки томон учун бир хил қоидалар, ҳар икки томон учун бир хил таклифлар бўлишини назарда тутяпман», – деган Зеленский ва бу ғоя ҳаётга татбиқ этилган тақдирда ҳам, Украина ҳеч қачон расман Донбассни Россияники деб тан олмаслигини қайд этган.

Украина президенти Москва ўт очишни тўхтатишга рози бўлиш учун украин қўшинларини Донбассдан олиб чиқишни талаб қилишда давом этаётгани, Киев эса «қаерда тўхтаган бўлсак, ўша ерда қолиш» принципига амал қилишни таклиф этаётганини қўшимча қилган.

Зеленскийнинг сўзларига кўра, учтомонлама музокараларнинг навбатдаги босқичи бир ҳафтадан кейин Майамида бўлиб ўтиши мумкин: америкаликлар шундай таклиф билдирган, Украина уни қўллаб-қувватлаган.

Reuters агентлиги 7 феврал куни, Зеленскийнинг баёнотидан олдинроқ, АҚШ март ойидаёқ тинчлик келишувни тузишни, май ойида эса Украинада сайловлар ўтказишни таклиф қилгани ҳақида хабар берганди.

Агентлик манбалари ҳам «ҳудудий масалада ҳамон ўзгариш йўқлиги»ни тасдиқлаган: Украина ҳудудни ҳарбийлардан холи қилиш ҳамда эркин иқтисодий зоналар яратиш каби «ностандарт ечимлар»ни муҳокама қилишга тайёр бўлса ҳам, Киевдагилар Москванинг Донбассни топшириш талабани қабул қилиб бўлмас талаб деб ҳисоблайди.

Запорижжя атом электр станциясининг тақдири – яна бир ҳал этилмаган масала бўлиб қолмоқда. Reuters манбаларига кўра, Россия станцияни АҚШ назоратига бериш (бунда АҚШ ишлаб чиқарилган маҳсулотни Россия ва Украина ўртасида тақсимлаши назарда тутилганди) бўйича таклифни рад этган. Ўз навбатида, Москва АЭС устидан назоратни сақлаб қолган ҳолда Киевга арзон электр энергияси етказиб беришга тайёрлигини билдирмоқда, бироқ бу вариант Украинага маъқул келмаяпти.