Венгрия ва Словакия Хорватиядан Россия нефтини етказиб беришни сўрамоқда

Украина ҳудуди орқали “Дружба” нефт қувури билан РФдан нефт етказиб бериш тўхтатилганидан сўнг, Венгрия ва Словакия Хорватиядан Адриатика нефт қувури (JANAF) орқали Россия хомашёсини етказиб беришни йўлга қўйишни сўради. Бу ҳақда Венгрия ташқи ишлар вазири Петер Сийярто душанба куни, 16 февралда Х ижтимоий тармоғида ёзди. Вазир таъкидлашича, Загреб бу илтимосни санкциялар бўйича истисно туфайли бажара олади, чунки у “қувур орқали етказиб беришда узилиш юз берса, Россия нефтини денгиз йўли билан импорт қилиш имкониятини назарда тутади”.

Хорватия иқтисодиёт вазири Анте Шушняр мамлакатларга ёрдам беришга тайёр эканини билдирди. “Хорватия Марказий Европага ёнилғи етказиб бериш хавф остида қолишига йўл қўймайди. Биз ЕИ қонунчилиги ва OFAC қоидалари доирасида узилишлар муаммосини ҳал қилишга ёрдам беришга тайёрмиз. Ҳеч ким ёнилғисиз қолмаслиги керак”, — деб ёзди у Х ижтимоий тармоғида.

Аввалроқ Виктор Орбан ҳукумати бир неча бор JANAF гўёки нефтни керакли ҳажмларда ҳайдашни таъминлай олмаслигидан шикоят қилган, шунингдек Хорватия ҳокимияти транзит тўловини оширгани оқибатида Венгрия учун бу йўл орқали етказиб бериш тижорий жиҳатдан фойдасиз бўлиб қолганини айтган эди.

Шу билан бирга, Шушняр таъкидлашича, танқидларга қарамай, Адриатика нефт қувури ишлашга тайёр. Шу боис ЕИдаги исталган давлат учун Россия нефтига қарам бўлиб қолишни давом эттиришга техник жиҳатдан сабаб қолмаган. “Россиядан сотиб олинган бир баррел нефт айрим давлатларга арзонроқдек туюлиши мумкин, аммо у урушни ва Украина халқига қарши ҳужумларни молиялаштиришга ёрдам беради”, — деди вазир.

Украина ташқи ишлар вазири Андрей Сибиха “Дружба” нефт қувури орқали етказиб бериш 27 январдан тўхтаганини Венгрия Украина ҳудудидаги қувур қисмига Россия зарбаси берилгани ҳақидаги фактни яшириб келгани билан изоҳлади. Бунга жавобан Будапешт Украина томони ўша қувур қисмида электр таъминотини гўёки ўчириб қўйганини билдирди. Словакия бош вазири Роберт Фицо 15 феврал куни Украинани экспортни тиклашни атайлаб чўзиб юборишда айблади.

Reuters агентлиги ёзишича, Венгриянинг MOL энергетика компанияси аллақачон Будапештдаги ҳукуматга нефтнинг стратегик захираларидан фойдаланишга рухсат беришни сўраб мурожаат қилган. Агар шарқдан етказиб бериш яқин кунларда тикланмаса, биринчи босқичда тахминан 250 минг тонна хом нефт захирадан чиқарилиши талаб этилади, деб маълум қилди компания.

ExPro таҳлилий компанияси маълумотларига кўра, 2025 йилда Украина “Дружба” нефт қувурининг жанубий тармоғи орқали тахминан 9,73 миллион тонна Россия нефтини транзит қилган.