Зеленский ва Трамп РФ билан мулоқотни ва Женевадаги учрашувни муҳокама қилди

Украина президенти Володимир Зеленский ўзининг америкалик ҳамкасби Доналд Трамп билан телефон орқали суҳбат ўтказди, унда Украина ва РФ ўртасидаги музокара жараёни муҳокама қилинган. Бу ҳақда Украина раҳбари чоршанба, 25 феврал куни ўзининг Telegram-каналида маълум қилди.

“Эртага Женевада икки томонлама учрашувда вакилларимиз ишлайдиган масалалар, шунингдек, музокара гуруҳларининг тўлиқ таркибда — уч томонлама форматда март ойининг энг бошида бўлиб ўтадиган навбатдаги учрашувига тайёргарлик ҳақида гаплашдик”, — деди Зеленский. Унинг таъкидлашича, телефон суҳбатида Америка томонидан Трампнинг музокарачилари Стивен Уиткофф ва Жаред Кушнер ҳам иштирок этган.

Зеленский сўзларига кўра, у Украина ва РФнинг навбатдаги учрашуви “етакчилар даражасидаги музокараларга ўтиш имконини беради”, деб умид қилмоқда ва Трамп ҳам шундай қадамлар кетма-кетлигини қўллаб-қувватламоқда. Шу билан бирга, Украина раҳбари уч давлат делегациялари учрашувининг нега кўчирилганини аниқлаштирмади — у феврал ойи охиригача бўлиши керак эди.

Доналд Трампнинг Украина бўйича махсус вакили Стивен Уиткофф аввалроқ АҚШ делегацияси 26 феврал куни Женевада Киев вакиллари билан учрашишини айтган эди; Украина делегациясига Украина МХКК котиби Рустем Умеров раҳбарлик қилади. Уиткоффнинг айтишича, шу учрашувдан кейин “эҳтимол, кейинги 10 кун ичида” Россия делегацияси иштирокида ҳам музокаралар бўлиб ўтиши керак.

Шунга қарамай, ТАСС хабар беришича, 26 феврал куни Женевага Доналд Трампнинг вакиллари билан учрашиш учун РФ президентининг махсус вакили Кирилл Дмитриев учиб келади. Россия ахборот агентлиги манбасига кўра, бу учрашув РФнинг Украинага қарши урушини тугатиш масаласига бағишланмайди — томонлар “иқтисодий йўналиш”ни муҳокама қилади.

Reuters агентлиги маълум қилишича, бу Владимир Путин ва Доналд Трамп вакилларининг Европа ҳудудида бир ҳафта ичидаги иккинчи учрашуви бўлади. 23 феврал куни ҳам томонлар Женевада музокара ўтказган, унда ядро қуролларини назорат қилиш тўғрисидаги келишувни қайта тузиш масаласи муҳокама қилинган.

Украина ва РФ ўртасидаги АҚШ воситачилигидаги музокаралар 23 январдан бери давом этмоқда — ўшанда Абу-Дабида уч давлат делегациялари иштирокида икки кунлик учрашув бўлиб ўтган. Шундан сўнг БААда 4–5 феврал кунлари яна бир босқич ўтказилди. 17–18 феврал кунлари делегациялар Женевада учрашди. Аммо уч босқич музокаралари натижасида тинчликка олиб борадиган сезиларли силжишга эришилгани ҳақида делегатлар томонидан хабар берилмади.

РФнинг Украинага қарши урушини тугатиш бўйича музокаралардаги энг кескин мавзулардан бири — Москва талаби: Донбасснинг ҳали эгалланмаган ҳудудларини жангсиз унга топшириш. Киев бундай ҳудудий даъволарни рад этади, бироқ муроса вариантларини излашга тайёр. Зеленский аввалроқ шундай вариантлардан бири сифатида жанг ҳаракатларини мавжуд тўқнашув чизиғи бўйлаб тўхтатиш мумкинлигини айтган.

Феврал ойи бошида Украина президенти, шунингдек, 2022 йил март ойида РФ кучлари эгаллаган Запорижжя атом электр станциясини бошқариш масаласи ҳал этилмай қолаётганини таъкидлаган. Украина станция устидан назоратни ўзига қайтаришни талаб қилмоқда, Москва эса ҳатто АЭС бошқаруви АҚШга ўтиши вариантини ҳам рад этаётгани ҳақида Reuters аввалроқ ёзган эди. Зеленскийнинг айтишича, бу масала комплекс тарзда ҳал қилиниши керак — масалан, Каховка ГЭСни тиклаш билан бирга. Европадаги энг йирик атом электр станцияси эса, АЭХА объект яқинидаги жанг ҳаракатларини тўхтатишга чақириб келаётганига қарамай, ўққа тутиш оқибатлари билан тўқнашишда давом этмоқда.