Венгрияда ушланган украиналиклар ватанга қайтди

Пул ювишда гумон қилиниб Венгрияда ушланган Украинанинг “Ощадбанк” давлат банкининг етти нафар инкассатори ватанга қайтишга муваффақ бўлди. Бу ҳақда 6 март, жума куни Украина ташқи ишлар вазири Андрей Сибиха X ижтимоий тармоғида ёзди.

“Мен президент Зеленскийга Будапештда ушлаб турилган етти нафар Украина фуқаросини озод қилишга эришганимиз ҳақида ахборот бердим. Улар ҳозир хавфсиз жойда ва Украина чегарасини кесиб ўтди”, — деб ёзди Украина ташқи сиёсат идораси раҳбари, постга видеони ҳам илова қилган ҳолда.

Пайшанба куни Венгрияда Украинанинг “Ощадбанк” давлат банкига тегишли икки автомобил ушланган эди, уларда 40 миллион доллар, 35 миллион евро ва тўққиз килограмм олтин бўлган. Пул ювиш гумони билан жиноят иши қўзғатилди. Венгрия ҳукуматининг баёнотига кўра, пул ва олтин ташиш гўёки Украина Хавфсизлик хизмати (УХХ)нинг собиқ генерали ва ҳарбий тажрибага эга яна бир неча шахс раҳбарлигида амалга оширилган.

Венгрия ташқи ишлар вазири Петер Сийярто Киевдан зудлик билан изоҳ талаб қилди ва мамлакат орқали нақд пул ташилиши “украин ҳарбий мафияси билан эҳтимолий алоқалар ҳақида жиддий саволлар туғдириши”ни айтди. Сийяртонинг таъкидлашича, январдан бери Венгрия орқали 900 миллион доллар (778 миллион евро) ва 420 миллион евро нақд пул, шунингдек 146 килограмм олтин олиб ўтилган. “Агар бу ҳақиқатан ҳам банклар ўртасидаги транзакция бўлса, нега у пул ўтказмаси орқали амалга оширилмаган?” — деб ёзди у ва Венгрия ҳокимияти “чуқур текширув ўтказиши”ни қўшимча қилди.

“Ощадбанк” эса унинг инкассаторлари “Ощадбанк” ва Австриядаги “Райффайзенбанк” ўртасида чет эл валютаси ва банк металларини мунтазам равишда ташишини билдирди. Хабар қилинишича, юк халқаро ташиш қоидалари ва амалдаги Европа божхона тартиб-таомилларига мувофиқ расмийлаштирилган.

Сибиха аввалроқ Венгрияда етти нафар Украина фуқаросининг ушланишини “давлат терроризми ва рэкет” деб атаган эди. Украина Миллий банки (УМБ) Будапештдан украин инкассаторларини дарҳол озод қилишни талаб қилди. Кейинроқ улар Венгриядан чиқариб юборилиши маълум бўлди.

Украина Ташқи ишлар вазирлиги украиналикларга Венгрияда хавфсизлик кафолатланмаслигини билдирди ва уларни қўшни мамлакатга сафар қилишдан, шунингдек Венгрия ҳудудидан транзит ўтишдан тийилишга чақирди. Бундан ташқари, Киев дипломатик идораси Венгрияда Украина ва Европа бизнеси учун ҳам “ўзбошимчалик таҳдидлари”ни кўрмоқда.

Киев ва Будапешт ўртасидаги муносабатлар сўнгги кунларда жиддий тарзда ёмонлашди. Бунга Венгриянинг Украина учун 90 миллиард евро миқдоридаги Европа Иттифоқи кредити ажратилишини тўсиб қўйгани сабаб бўлди. Будапешт бу қарорини Киев Украина ҳудуди орқали ўтувчи “Дружба” нефт қувури орқали Россия нефтини Венгрияга етказиб беришни қайта тиклашдан бош тортгани билан изоҳлади. Киев эса нефт қувури Россия ҳужумлари оқибатида шикастланганини айтмоқда, аммо уни кўздан кечириш учун Европа Иттифоқи ва Венгрия вакилларини киритишга рухсат бермаган.

5 март куни Володимир Зеленский амалдорлар учун ўтказилган брифингда, “90 миллиард еврога тўсқинлик қилаётган одам”нинг манзилини Украина қуролли кучларига бериши мумкинлигини, улар у билан “ўз тилида гаплашишини” айтган эди. Бу баёнот Виктор Орбан ҳукумати томонидан ҳам, Венгрия мухолифати ва Европа комиссияси томонидан ҳам қаттиқ танқидга сабаб бўлди.