РФнинг газ ташувчи кемаси: ЕИ экологик фалокатдан хавотирда

Италия, Франция ва яна етти давлат Европа комиссиясига хат йўллаб, экипажсиз ҳолда Ўрта Ер денгизида турган «Арктик Метагаз» газ ташувчи кемаси атроф-муҳит ва денгиздаги хавфсизлик учун жиддий таҳдид солиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантирди ҳамда тезкор чоралар кўришга чақирди. Бу ҳақда Reuters агентлиги 16 март, душанба куни кечқурун ёзди.

Агентлик мазкур ҳужжатдан қуйидаги иқтибосни келтиради: «Кеманинг аянчли аҳволи, унинг ўзига хос юки хусусияти билан қўшилганда, Европа Иттифоқи денгиз ҳудудининг қоқ марказида йирик экологик фалокат юз беришининг бевосита ва жиддий хавфини келтириб чиқармоқда».

Шу куни Россия ҳам Ўрта Ер денгизида турган «Арктик Метагаз» газ ташувчи кемаси сабабли экологик фалокатнинг олдини олиш учун чора кўришга чақирди.

РФ Ташқи ишлар вазирлиги расмий вакили Мария Захарованинг вазирлик сайтида эълон қилинган баёнотида шундай дейилади: «Ҳозирги вазиятга татбиқ этиладиган халқаро-ҳуқуқий меъёрлар соҳилбўйи давлатларининг (таъсир кўрган давлатлар деб аталувчи мамлакатларнинг) дрейф қилиб юрган кема билан боғлиқ вазиятни ҳал этиш ва экологик фалокатнинг олдини олиш бўйича масъулиятини назарда тутади. Кеманинг эгаси ва байроқ давлати сифатида Россиянинг кейинги иштирок даражаси аниқ вазиятга боғлиқ бўлади».

Россия Транспорт вазирлиги маълумотларига кўра, 3 март куни Мурманскдан «барча халқаро қоидаларга мувофиқ расмийлаштирилган юк» билан йўлга чиққан «Арктик Метагаз» кемаси Малтанинг ҳудудий сувларига бевосита яқин жойда ҳужумга учраган.

Вазирликнинг Telegram-каналида жойлаштирилган баёнотда айтилишича, ҳужум Ливия соҳилларидан Украинага тегишли экипажсиз катерлар томонидан амалга оширилган.

«Малта ва Россия қутқарув хизматларининг мувофиқлашган ҳаракатлари туфайли экипажнинг барча 30 аъзоси — Россия фуқаролари қутқариб қолинди», — дейилади баёнотда.

РФ Ташқи ишлар вазирлигининг 16 мартдаги пресс-релизидан маълум бўлишича, экипаж кемани тарк этган пайтда «бункер бакларида ёнилғи (450 метрик тонна оғир ёнилғи ва 250 метрик тонна дизел ёнилғиси), шунингдек, анча миқдорда табиий газ» қолган. Ҳозир кема Ўрта Ер денгизида эркин дрейф ҳолатида бўлиб, у жиддий шикастланган, унда маҳаллий ёнғин ўчоқлари кузатилмоқда.

Россия томони маълумотига кўра, кема эгаси танкер жойлашувини кузатиб бормоқда, РФнинг ваколатли органлари эса кема эгаси ва хорижий ваколатли идоралар билан алоқада турибди.

Шу билан бирга, Малта ҳокимияти бир неча кундан бери дрейф қилиб юрган газ ташувчи кема бошқа кемалар учун хавф туғдириши мумкинлиги ҳақида огоҳлантирмоқда. Италиянинг ANSA ахборот агентлиги маълумотига кўра, газ ташувчи кема яқинида Италия Ҳарбий-денгиз кучларига тегишли кемалар — буксир ва атроф-муҳитга зарар етказувчи ифлосланишни бартараф этиш ускуналари билан жиҳозланган махсус кема турибди. Италия ҳукумати шикастланган газ ташувчи кема билан боғлиқ вазиятни диққат билан кузатмоқда.

«Арктик Метагаз» кемаси Россиянинг «Арктик СПГ-2» терминалидан Хитой жанубий соҳилидаги Бэйхай портига санкциялар остидаги суюлтирилган табиий газни ташишда фойдаланилаётган тахминан ўнта газ ташувчи кемадан бири ҳисобланади. 2024 йилдан буён ушбу кема Россиянинг Украинага қарши уруши туфайли АҚШ ва Буюк Британия санкциялари остида. Европа Иттифоқида эса у Россиянинг «соя флоти» деб аталувчи тизимининг бир қисми сифатида баҳоланади.