Ҳўрмуз бўғозининг блокадаси жаҳон ЯИМни 2,9 фоизга пасайтириши мумкин

Агар Ҳўрмуз бўғозининг блокадаси июн ойи охиригача давом этса, жаҳон иқтисодий ўсиши иккинчи чоракда йиллик ҳисобда 2,9 фоиз бандига пасаяди. Бу ҳақда 20 март, жума куни Bloomberg агентлиги Даллас федерал захира банки ҳисоб-китобларига таяниб хабар берди. Бўғоз 28 февралдан — АҚШ ва Исроилнинг Эронга қарши уруши бошланганидан буён халқаро кема қатнови учун амалда ёпиқ ҳолатда. WTI русумли Техас нефтининг бир баррели нархи аллақачон 97 доллардан ошиб кетган.

Даллас федерал захира банки тадқиқотчилари блокаданинг давомийлигига қараб бир нечта сценарийни моделлаштирган. Агар кема қатнови бир чоракдан кейин қайта тикланса, нефт нархи бир баррел учун 68 долларгача арзонлашади, ЯИМ ўсиш суръати эса 2,2 фоиз бандига ошади. Агар блокада икки чорак давом этса, учинчи чоракда нефт нархи 115 долларгача кўтарилади, шундан кейин йил охирига бориб 76 долларгача орқага чекинади. Агар бўғоз уч чорак давомида ёпиқ қолса, йил охирига бориб бир баррел нефт нархи 132 долларгача етиши мумкин.

Bloomberg таъкидлашича, иқтисодиётга фақат нефт нархининг ўсиши эмас, балки унинг истеъмол талаби учун оқибатлари ҳам босим ўтказмоқда. Америка аҳолиси ёнилғи қимматлашаётгани сабабли бошқа тоифалардаги харажатларини қисқартира бошлаган — сафарлар камаймоқда ва бир неча цент тежаш учун ёнилғи қуйиш шохобчаларида навбатлар пайдо бўлмоқда. АҚШда дизел ёнилғисининг бир галлони ўртача нархи тарихда илк бор 5 доллардан ошиб кетди. Бу эса бутун миллий иқтисодиёт учун сезиларли, чунки дизел деярли барча тармоқларда ишлатилади.

Шу билан бирга, Эроннинг “соя флот”и Ҳўрмуз бўғози орқали нефт етказиб беришда давом этмоқда, ҳолбуки бошқа давлатлар учун бу йўлак бўйлаб кема қатнови амалда блокланган. TankerTrackers ва Kpler кема кузатув сервислари маълумотларига кўра, уруш бошланганидан бери Эрон кунига тахминан 1,1 миллиондан 1,5 миллион баррелгача нефт экспорт қилган.