Инфографика: тарихдаги энг кассабоп топ-20 филм

Янги инфографикада 2026 йил март ҳолатига кўра Box Office Mojo янгиланган маълумотлари асосида жаҳон бўйлаб умумий касса тушумлари бўйича барча даврларнинг энг муваффақиятли 20 филми келтирилган.

Жеймс Кэмероннинг “Аватар” филми (2009) 2,92 миллиард доллардан ортиқ даромад билан тарихдаги энг кассабоп филм бўлиб қолмоқда. У 2021 йилда Хитойда қайта намойиш этилгандан кейин яна биринчи ўринни мустаҳкамлади. Илгари бу филм қарийб ўн йил давомида етакчи бўлиб турган, 2019 йилда эса уни икки йилга “Қасоскорлар: Финал” ортда қолдирган эди.

“Аватар” ва “Қасоскорлар: Финал” (2,8 миллиард доллар)ни ҳисобга олганда, тарихда атиги еттита филм 2 миллиард долларлик чегарадан ўтган.

Қолган бешта фильм: “Аватар: Сув йўли” (2022, 2,33 млрд), “Титаник” (1997) ва “Нэчжа 2” (2025) (иккаласи ҳам 2,26 млрд), “Юлдузлар уруши: VII эпизод — Қувват уйғониши” (2015, 2,07 млрд), “Қасоскорлар: Чексизлик уруши” (2018, 2,05 млрд).

Бу рўйхатнинг юқори қисмида ҳеч бир режиссёр Жеймс Кэмерон каби кенг тақдим этилмаган. У “Титаник” ва “Аватар” франшизасининг барча филмларини суратга олган ва шу орқали тарихдаги энг кассабоп тўрт филмдан учтаси унга тегишли.

Кэмерон, шунингдек, тарихда биринчи бўлиб 1 миллиард доллар ва илк икки марта 2 миллиард долларлик даромадни босиб ўтган филмларни яратган режиссёр сифатида ҳам танилган. Бугун бундай филмлар еттитага етган бўлса-да, “икки миллиардликлар” сони бўйича у ҳали ҳам мутлақ етакчи ҳисобланади.

Қизиғи шундаки, унинг энг даромадли икки филми — “Титаник” ва оригинал “Аватар” топ-20 рўйхатида франшизага кирмайдиган ягона филмлардир. Франшиза деганда сиквел, спин-офф, ремейк ёки мавжуд асар асосидаги лойиҳалар тушунилади.

Агар шу икки филм ҳисобдан чиқарилса, рўйхатдаги қолган барча картиналар франшиза маҳсулотларидир. Улар қаторига “Аватар”нинг икки давоми ва Marvel’нинг бешта блокбастери — жумладан тўртта “Қасоскорлар” филми ҳамда “Ўргимчак-одам: Уйга йўл йўқ” (2021, 1,92 млрд) киради.

“Нэчжа 2” — топ-20даги ягона Америкада ишлаб чиқарилмаган филм бўлиб, у 2019 йилда чиққан хит Хитой анимациясининг давоми ҳисобланади ва 2025 йил январда Хитой янги йили муносабати билан намойиш этилган.

Бошқа машҳур анимацион давомлар қаторида: “Музлаган юрак 2” (2019, 1,45 млрд), “Бошқотирма 2” (2024, 1,7 млрд), “Зверополис 2” (2025, 1,87 млрд).

“Қирол шер” (2019, 1,66 млрд) эса сиквел эмас, балки 1994 йилги классик мултфилмнинг ремейки ҳисобланади.

2015 йилда чиққан “Қувват уйғониши”, “Юра даври дунёси” (1,67 млрд) ва “Форсаж 7” (1,52 млрд), шунингдек “Топ Ган: Мэверик” (2022, 1,5 млрд) ҳам мавжуд франшизаларнинг давомларидир.

2023 йил филмлари — “Барби” (1,45 млрд) ва “Супер Марио ака-ука киноси” (1,36 млрд) бошқа медиа асосида яратилган: биринчиси Mattel қўғирчоғи, иккинчиси Nintendo видеоўйинлари серияси асосида.

Кўриниб турибдики, киностудиялар франшизаларнинг аҳамиятини яхши англаб етган — улар орқали томошабинларни сақлаб қолиш мумкин. Ва бу борада, мисли кўрилмаган муваффақиятлари билан, айниқса Disney етакчилик қилмоқда.

2009 йилда Marvel’ни, 2012 йилда Lucasfilm’ни (ҳар иккиси тахминан 4 млрд долларга) сотиб олганидан сўнг, Disney “Қасоскорлар” ва “Юлдузлар уруши” каби франшизалар орқали прокатда устунлик қилди.

2019 йилда эса компания 20th Century Fox’ни харид қилиб, “Аватар” серияси ва “Титаник”нинг халқаро прокат ҳуқуқларини қўлга киритди (Шимолий Америкада эса ҳуқуқ Paramount’да қолган).

Бошқа студиялар ҳозирча Disney даражасига ета олмаяпти. Warner Bros'нинг топ-20даги ягона фильми — “Барби”, Paramount’нинг эса тўлиқ ўзиники бўлган ягона хити — “Топ Ган: Мэверик”. Қизиғи шундаки, келажакда бу икки студия бирлашиши мумкин, чунки Paramount Warner Bros'ни сотиб олишга ҳаракат қилмоқда.