Инсоният энг кўп истеъмол қиладиган 8 та мева

Мевалар Ер юзида энг кўп ишлаб чиқариладиган озиқ-овқат маҳсулотларидан бири ҳисобланади. Улар таркибида кўп миқдорда сув, витаминлар, минераллар ва клетчатка мавжуд бўлиб, инсон саломатлиги учун муҳим аҳамият касб этади.

Банан — 135 миллион тонна

Банан дунёда энг кўп етиштириладиган мева бўлиб, унинг йиллик ҳажми тахминан 135 миллион тоннани ташкил қилади. Банан илк бор Янги Гвинеяда милоддан аввалги 8000–5000 йилларда маданийлаштирилган. Бугунги кунда Ҳиндистон жаҳон банан ҳосилининг қарийб чорак қисмини етиштириб, етакчилик қилмоқда. Ундан кейин Хитой ва Филиппин келади.

Бананнинг машҳурлиги унинг қулайлиги билан изоҳланади: ўзининг табиий қобиғига эга, ювиш талаб этмайди ва ташиш учун жуда қулай. Шунингдек, у калий, В6 ва С витаминлари ҳамда магнийнинг бой манбаи ҳисобланади.

Тарвуз — 100 миллион тонна

Йиллик етиштириш ҳажми 100 миллион тоннага яқин бўлган тарвуз иккинчи ўринни эгаллайди. Унинг ватани Шимоли-Шарқий Африка ҳисобланади. Қадимги Миср қабрларидан, ҳатто Тутанхамон мақбарасидан ҳам тарвуз уруғлари топилган.

Ҳозирги кунда Хитой йилига қарийб 60 миллион тонна тарвуз етиштириб, жаҳон ҳосилининг ярмидан кўпроғини таъминлайди. Тарвуз нафақат янги ҳолда, балки турли ичимликлар тайёрлашда ҳам кенг қўлланади.

Олма — 96 миллион тонна

Олма Марказий Осиё тоғларидан келиб чиққан бўлиб, унинг ёввойи аждоди ҳозир ҳам Қозоғистон жанубида учрайди. Буюк Ипак йўли орқали бутун дунёга тарқалган олма бугун ҳам энг машҳур мевалардан бири бўлиб қолмоқда.

Дунёдаги олма ҳосилининг деярли ярми Хитой ҳиссасига тўғри келади. АҚШ ва Полша ҳам йирик ишлаб чиқарувчилар сирасига киради.

Апелсин — 76 миллион тонна

Апелсин қадимда Жанубий Хитойда яратилган цитрус гибриди ҳисобланади. Кейинчалик у Европа ва Америка қитъаларига тарқалган. Бразилия бугунги кунда энг йирик апелсин ишлаб чиқарувчи мамлакат бўлиб, ҳар йили 16 миллион тоннадан зиёд ҳосил олади.

Бир дона апелсин инсоннинг бир кунлик С витамини эҳтиёжини қоплай олади.

Узум — 75 миллион тонна

Узум инсоният томонидан энг қадимий маданийлаштирилган мевалардан бири ҳисобланади. У тахминан 6–8 минг йил аввал Жанубий Кавказ ва Яқин Шарқ ҳудудларида етиштирила бошланган.

Ҳозирда Хитой узум етиштириш бўйича дунёда биринчи ўринда туради.

Манго — 59 миллион тонна

Манго Ҳиндистон ва Ҳинд-Бирма минтақасининг энг машҳур меваларидан бири ҳисобланади. Ҳиндистон жаҳон манго ҳосилининг қарийб ярмини етиштириб, бу борада мутлақ етакчи саналади.

Манго С витамини, А витамини ва клетчаткага бой бўлгани учун соғлом овқатланишда муҳим ўрин тутади.

Нок — 26 миллион тонна
Нокнинг аниқ ватани мавжуд эмас. У Европа, Осиё ва Шимолий Африканинг катта қисмида қадимдан ўсиб келган. Хитой бугунги кунда дунё нок ҳосилининг қарийб учдан икки қисмини етиштирмоқда.

Авокадо — 9 миллион тонна

Авокадо Мексика ҳудудида тахминан 5 минг йил аввал маданийлаштирилган. У фойдали ёғлар, калий, Е ва К витаминлари ҳамда клетчатканинг бой манбаи ҳисобланади.

Ҳозирги кунда Мексика авокадо етиштириш бўйича дунёда биринчи ўринни эгаллаб, йилига 2,5 миллион тоннадан ортиқ ҳосил олади.

Мутахассислар фикрича, банан, тарвуз ва олма нафақат энг кўп етиштириладиган, балки дунё аҳолиси томонидан энг кўп истеъмол қилинадиган мевалар қаторида ҳам етакчилик қилиб келмоқда.