Италия ва АҚШ ўртасида янги дипломатик можаро юзага келди

Италия ташқи ишлар вазири Антонио Таяни АҚШ президенти Доналд Трампнинг Италия бош вазири Жоржа Мелони ҳақида айтган сўзларини “жиддий ва ҳақоратли” деб баҳолаб, Вашингтонга режалаштирилган расмий ташрифини бекор қилди. Бу қарор Рим ва Вашингтон ўртасидаги муносабатларда янги кескинлик белгиси сифатида баҳоланмоқда.

Фото: AP

Антонио Таяни 19 июн куни X ижтимоий тармоғида эълон қилган баёнотида Трампнинг Жоржа Мелонига нисбатан билдирган фикрлари нафақат ҳукумат раҳбарига, балки бутун Италияга нисбатан ҳақорат эканини таъкидлади.

“Президент Трампнинг бош вазир Жоржа Мелони ҳақидаги жиддий ва ҳақоратли баёнотлари бутун Италияни ҳақорат қилиш билан баробар. Шу муносабат билан 21–22 июн кунлари АҚШга режалаштирилган ташрифимни бекор қилишга қарор қилдим”, — деди Италия ташқи ишлар вазири.

Таяни Майами шаҳрида ўтказилиши режалаштирилган Италия–АҚШ бизнес, инвестициялар, илм-фан ва инновациялар форумида иштирок этиши керак эди. Шунингдек, АҚШ Давлат департаменти маълумотларига кўра, у ерда Таянининг давлат котиби Марко Рубио билан учрашуви ҳам режалаштирилган бўлган.

Можарога Трампнинг Италиянинг La7 телеканалига берган интервюси сабаб бўлди. Суҳбат давомида АҚШ президенти Жоржа Мелони G7 саммити чоғида у билан бирга суратга тушиш учун “ёлворгани”ни иддао қилди. Трамп, шунингдек, Италия бош вазирига раҳми келганини ҳам айтган.

Бу баёнотга Мелони тезкор муносабат билдириб, Трампнинг сўзларини мутлақо уйдирма деб атади.

“Бундай баёнотлар тўлиқ ўйлаб топилган. Мен ҳайратдаман. АҚШ президенти нега ўз иттифоқчиларига нисбатан шундай муносабатда бўлаётганини тушунмайман. Афсуски, бу биринчи ҳолат эмас”, — деди Италия бош вазири.

Мелони, шунингдек, Трамп ғарб давлатларининг рақиблари ва АҚШ манфаатларига қарши чиққан раҳбарларга нисбатан бундай қатъий муносабат намоён этмаётганини таъкидлади.

“Бир нарсани эслаб қолиши керак: на мен, на Италия ҳеч қачон ёлвормайди”, — дея қўшимча қилди у.

Нашр таъкидлашича, бу икки сиёсатчи ўртасидаги биринчи зиддият эмас. Муносабатлардаги совуқлик 2026 йил баҳорида бошланган. Ўшанда Трамп Рим папаси Лев XIVнинг урушаётган давлатлар раҳбарларини музокаралар столига чақирган баёнотини қаттиқ танқид қилган эди.

АҚШ президенти понтификни ташқи сиёсат ва хавфсизлик масалаларида заифликда айблаган. Бунга жавобан Мелони Рим папаси ҳақидаги бундай фикрларни “қабул қилиб бўлмайдиган баёнот” деб атаган.

Шундан сўнг Трамп Мелонини ҳам танқид қилиб, унинг Эрон билан боғлиқ можарода АҚШ ва Исроилни қўллаб-қувватламаганини эслатган. У Италия бош вазирини Эроннинг эҳтимолий ядровий таҳдидига етарлича жиддий қарамаётганликда айблаган.

Кузатувчилар фикрича, сўнгги дипломатик тортишувлар Вашингтон ва Рим ўртасидаги муносабатларга таъсир кўрсатиши мумкин. Айниқса, НАТО, Яқин Шарқ сиёсати ва трансатлантик ҳамкорлик масалаларида икки давлат ўртасидаги келишмовчиликлар янада кўпроқ кўзга ташланмоқда.