«Мустамлакадан чиққан камерунлик». Мбаппега ирқчилик қилинди

ЖЧ-2026 нимчоракфиналида Парагвай ва Франция ўртасидаги учрашувда чиққан олов тинай демаяпти. Парагвайлик сенатор Килиан Мбаппени қаттиқ танқид қилди ирқчиликка йўл қўйди.

«Мустамлакадан чиққан камерунлик. Такаббур ва бадбашара».

Парагвайлик сенатор Селеста Амариля Францияга қарши ўйиндаги воқеаларни шу қадар оғир қабул қилдики, Х ижтимоий тармоғидаги саҳифасида Килиан ҳақида шундай сўзларни ёзди:

«Зўр бериб ўзини француз қилиб кўрсатувчи мустамлакадан чиққан камерунлик. Такаббур, пулдор ва бадбашара. У бутун ўйин давомида асабийлашди ва бутун жамоаси каби ўлгудек қўрқиб кетди, улар бирорта гол ура олишмади ва фақат бахтли тасодиф туфайли ғалаба қозонишди.

Парагвай жамоасига таъна қилиш мумкин бўлган ягона нарса – ўйиндан кейин ҳеч ким унга шапалоқ тортмагани.

Бу йигитча ҳатто ёзишни ҳам ўрганмаган, она сути ўрнига кокос сутини ичган, у тинглаганлар орасида энг ўқимишлиси эса шимпанзе бўлган. Орландо Гил [Парагвай дарвозабон] унга ўрта бармоғини кўрсатиши керак эди».

Амарилянинг Килианга бунчалик кучли нафрат изҳор этишига ўйиндан кейин Мбаппе парагвайликлар дарвозабонига қўл беришдан бош тортгани ва уни масхара қилгани сабаб бўлди.

Шундан кейин дарвозабон тўпни унга қарата отиб юборганди.

Қайд этиш керакки, Парагвайда жуда кўпчиликни француз футболчисининг ушбу хатти-ҳаракати қаттиқ норози қилди – жамоа турнирни тарк этганидан кейин маҳаллий матбуотда унга ҳужум қилинди.

Мбаппенинг хатти-ҳаракати Аргентина миллий жамоаси собиқ дарвозабони, ўйинда DSports телеканали учун ишлаган Серхио Гойкочеага ҳам ёқмаган: «Тўғри, буни Мбаппенинг ижросида кўриш ачинарли. Мен футбол фолклорини тушунаман, баъзи жанжалларни тушунаман, лекин охирида ғалаба қозонганингда ўзингни шундай тутиш, табассум қилиш ва мақтанишни эмас».

«Сиз лавозимига нолойиқ жирканч аёлсиз». Мбаппе жавоб қайтарди

Килиан Мбаппе жим туришни истамади ва сенаторга мурожаатида тўғридан тўғри шундай деди:

«Мадам Селеста Амариля, сиз ўз лавозимингизга муносиб бўлмаган жирканч аёлсиз. Сиз Парагвайни – бутун турнир давомида эҳтиросли ва шарафли ўйин кўрсатган мамлакатни ифода этмайсиз.

Сизнинг сўқирлигингиз ва ошкора ирқчилигингиз туфайли бутун дунё футболчиларингиз ушбу жаҳон чемпионати давомида босиб ўтган йўлни ва кўрсатган тарихий саъй-ҳаракатларини аллақачон унутди. Улар ўз ўрнини мамлакат учун энг ёмон имиж яратувчи ношуд хонимга бўшатиб беришди.

Мен у каби одамларга нафрат ва ирқчиликни бутун дунё бўйлаб бемалол ёйишга ҳеч қачон йўл қўймайман». 

Макрон Мбаппени ҳимоя қилди. Федерация сенаторни судга бермоқчи

Францияда ҳамма футболчига нисбатан ирқчиликни қораламоқда.

Франция миллий жамоаси бош мураббийи Диде Дешамнинг ёрдамчиси Ги Стефан бу сўзларни жирканчлик деб атаган: «Биз бу ҳақда эшитдик. Буни ҳали Килиан билан муҳокама қилишга улгурмадик. Учта сўз: бу номуносиб, жирканч, қабиҳ. Табиийки, мен федерация баёноти ва Килианнинг сўзларига қўшиламан» . 

Мбаппени Франция спорт вазири Марина Феррари ҳам ҳимоя қилиб, Амарилянинг сўзларини ғазабни келтирувчи сўзлар деб атади ва унинг «ирқчилик руҳидаги хуружи»ни қоралади: «Килиан Мбаппега ҳужум қилиш орқали сенатор сардоримиз ифодаловчи барча нарсаларга ва мамлакатимиз ҳимоя қиладиган барча нарсаларга: эркинлик, тенглик ва биродарликка ҳужум қилмоқда. Капитанимиз, мураббийимиз ва бутун Франция миллий жамоасини тўлиқ қўллаб-қувватлайман».

Франция футбол федерацияси прокуратурага мурожаат қилмоқчи: «Парагвайлик сенатор Селеста Амарилянинг Килиан Мбаппега нисбатан ирқчилик руҳидаги баёнотлари жуда жирканч ва қабул қилиб бўлмайдиган ҳолдир. Қандай қилиб бундай сўзлар айтиш мумкин? Бу жиноятчилик ва қораланишга лойиқдир. Бундай сўзлар қонун бўйича таъқиб қилиниши керак». Бундай чиқишлар мамлакатни ҳам ҳақоратлаши қўшимча қилинган.

Франция президенти Эммануэл Макрон ҳам Килианнинг тарафини олди: «Килиан Мбаппе учун яна бир гол – бу сафар ирқчиликка қарши. Мен уни тўлиқ қўллаб-қувватлайман. Ифлос сўзлар ишлатилганда, қадриятларимиз жавоб беради: қадр-қиммат, ҳурмат, биродарлик».

Парагвай ҳукумати сенаторнинг сўзларини қоралаб, бу сўзлар «Парагвай халқи позициясини акс эттирмаслиги» қайд этилди:

«Парагвай – ҳокимиятнинг бўлиниши ва унинг тармоқлари мустақиллиги тамойили асосида бошқариладиган демократик республика. Бу ўринда мазкур сенатор ўз сўзлари учун шахсан жавобгардир. Улар республика ҳукумати ёки Парагвай халқининг позициясини акс эттирмайди.

Ҳукумат инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, барча инсонлар учун тенглик ва ҳурмат ғояларига содиқлигини, шунингдек, ирқчилик, ксенофобия, муросасизлик ҳамда нафрат ва камситишнинг барча шаклларига қарши курашда қатъий эканини тасдиқлайди.

Шунингдек, у ушбу сўзлардан жабрланганлар билан бирдамлигини билдиради ва Парагвайни узоқ йиллик дўстлик, ҳамкорлик ва ўзаро англашув муносабатлари боғлаб турган Франция халқига ҳурматини яна бир бор изҳор этади».

«Даҳшатли гендер зўравонлиги»

Сенаторнинг ўзи эса чекинмоқчимас: у ўз постини ўчирди, аммо футболчини сексизмда айблаб, суд билан таҳдид қилмоқда.

«Менинг постларим ҳис-туйғулар жўш уриб турган пайтда, қоним қайнаб турганида ёзилган эди. Охирги ҳуштаккача сиз билан тенгма-тенг курашган ажойиб парагвайлик футболчиларни масхара қилишингизни кўриб, ёзган эдим.

Бироқ сизга ҳам ўзим ҳақоратланганимдек ҳақорат билан жавоб қайтарганимдан дарҳол пушаймон бўлдим. Мен ўзим нафратланадиган хатти-ҳаракатларни такрорлаганимни англаб етдим, шунинг учун постни ўчириб ташладим. Менинг гапларим сизни ранжитганини тушунаман, чунки камситилиш оғриқ беради.

Энди сиздан ҳам сўзингиздан қайтариб олиб, мендан узр сўрашингизни талаб қиламан. Мен сизнинг ҳақоратларингизга тоқат қила олмайман. Сиз мени танимайсиз. Сиз менинг кимлигимни билмайсиз ва мени ўз лавозимига нолойиқ жирканч аёл деб айтишга ҳаққингиз йўқ.

Мен Парагвай халқининг сайланган сенатори ҳисобланаман. Бундан олдин ҳам халқ томонидан сайланган парламент депутати эдим. Минглаб парагвайлик эркаклар ва аёллар менга овоз беришган ва мени ўз овози деб билишади. Менинг асосий вазифам – Парагвай халқи номидан гапириш, улар айта олмайдиган нарсаларни айтиш ва керак бўлса, мамлакатни ҳаётим эвазига ҳимоя қилишдир.

Мен ўз мамлакатимни ифода этаман, чунки мени эркин овоз бериш йўли билан сайлашган. Мен демократик сайловларда мамлакатда қонунларни қабул қилишга ёрдам бериш ва унинг овози бўлиш учун сайланганман. Сиз ўз мамлакатингизни ҳимоя қилиш ва унинг халқини ифодалаш учун сайланиш нимани англатишини тасаввур ҳам қила олмайсиз.

Сиз кимсизки, мени танимай туриб, номуносиб ёки жирканч дейсиз? Бу шафқатсиз гендер зўравонлиги. Бу ўз халқининг демократик овози билан ўз лавозимига сазовор бўлган аёлга нисбатан сиёсий зўравонлик ҳамдир.

Жинсим туфайли менга нафрат сочдингиз. Сиз мени ҳақорат қиляпсиз, чунки мен аёлман. Сиз менинг аёл ва сиёсий вакил сифатидаги қадр-қимматимга тажовуз қиляпсиз.

Сўзларингизни қайтариб олинг, Франция фуқаролигига муносиб бўлинг ва узр сўранг. Акс ҳолда, гендер зўравонлиги учун судга даъво аризаси беришим мумкин».