Кобулдаги шифохонага зарба берган Покистон, Бағдодда ҳужумга учраган АҚШ элчихонаси ва Кубада “blackout” – кун дайжести

Ўтган кун давомида жаҳонда рўй берган энг асосий воқеа ва янгиликлар шарҳи билан кундалик хабарномада таништирамиз.

Уруш давом этмоқда. Трамп иттифоқчиларидан хафа

АҚШ президенти Доналд Трамп Ғарбдаги айрим иттифоқчиларини «миннатдорлик билдирмасликда» айблади. Бунга бир қанча давлатлар Ҳўрмуз бўғозида нефт танкерларини кузатиб бориш учун ҳарбий кемалар юбориш бўйича унинг талабини рад этгани сабаб бўлди.

Трамп Оқ уй тадбирида сўзга чиқиб, кўплаб давлатлар унга ёрдам беришга тайёрлигини айтганини билдирди, бироқ баъзи эски иттифоқчиларидан норозилигини яширмади.

«Баъзилар бунга жуда иштиёқманд, баъзилари эса йўқ», деди у тафсилотларга тўхталмай. «Баъзилари шундай мамлакатларки, биз уларга жуда кўп йиллар давомида ёрдам берганмиз. Биз уларни даҳшатли ташқи манбалардан ҳимоя қилдик, лекин улар унчалик иштиёқ кўрсатмади».

АҚШнинг қатор ҳамкорлари, жумладан, Германия, Испания ва Италия Эрон тўсиб қўйган стратегик сув йўлини қайта очиш учун кемалар юбориш режаси йўқлигини билдирди.

«Бизда БМТ, Европа Иттифоқи ёки НАТО томонидан берилган, Асосий қонунимиз (Конституция) талаб қиладиган мандат йўқ», деди Германия канцлери Фридрих Мерц. Шунингдек, у Вашингтон ва Исроил уруш бошлашдан олдин Германия билан маслаҳатлашмаганини қўшимча қилди.

АҚШ ва Исроилнинг Эронга қарши уруши эса учинчи ҳафтадирки, давом этмоқда. Ҳаётий муҳим Ҳўрмуз бўғози деярли ёпиқлигича қолган. Сешанба куни эрта тонгда ҳар икки томондан ҳужумлар тўхтагани йўқ.

Исроил ҳарбийлари Теҳрон бўйлаб «Эрон инфратузилмалари»ни, шунингдек, Байрутдаги «Ҳизбуллоҳ» объектларини нишонга олаётганини маълум қилди.

Эрон эса Исроилга тунги ҳужумлар уюштириб, ҳамон узоқ масофали зарбалар бериш қобилиятини сақлаб қолганини кўрсатди. Шунингдек, у Бирлашган Араб Амирликларини ҳам нишонга олди: дрон кетма-кет иккинчи кун нефт экспорти учун муҳим порт бўлган Фужайрадаги нефт объектига зарба берди.

Душанба куни дунёдаги энг гавжум аэропортлардан бири бўлган Дубай халқаро аэропорти бир неча соатга ёпилди; Фужайрадаги нефт юклаш ишлари тўхтатилди ва Абу-Дабидаги «Шоҳ» газ конидаги ишлар ҳам дрон зарбаларидан сўнг тўхтатиб қўйилди.

Эроннинг таъкидлашича, ўтган дам олиш кунларида мамлакат нефт экспортининг асосий маркази бўлган Харг оролидаги ҳарбий объектларга АҚШ берган зарбалар БАА ҳудудидан амалга оширилган. Теҳрон Харг оролига зарбалар йўлланган ҳар қандай давлатнинг нефт ва газ объектларини нишонга олиши ҳақида огоҳлантирди.

Покистон Кобулга зарба берди: 400 киши ҳалок бўлди

«Толибон» ҳукумати вакили Покистоннинг Кобулдаги шифохонага берган ҳаво зарбаси оқибатида камида 400 киши ҳалок бўлганини билдирди. Яна 250 киши яраланган.

«Толибон» матбуот котиби ўринбосари Ҳамидулла Фитратнинг айтишича, ҳаво зарбаси душанба куни соат 21:00 да содир бўлган ва давлат томонидан бошқариладиган, 2000 ўринли гиёҳвандларни реабилитация қилиш маркази бўлган «Омид» шифохонаси нишонга олинган.

Унинг қўшимча қилишича, қутқарув гуруҳлари ёнғинни назорат қилиш ва жабрланганларни олиб чиқиш учун ишламоқда.

Воқеа жойидан олинган видеоларда қорайиб кетган бир қаватли иншоотда ёнғин излари кўриниб туради. Бошқа қисмларда бинолар ёғоч ва металл уюмларига айланган.

«Мен (кеча тунда) етиб келганимда ҳамма нарса ёнаётганини, одамлар ҳам ёнаётганини кўрдим», деди тез ёрдам машинаси ҳайдовчиси Ҳажи Фаҳим Reuters нашрига.

Покистон Ахборот ва радиоэшиттириш вазирлиги «Толибон»нинг даъвоси «фактларни нотўғри талқин қилиш» эканини айтди. Вазирликка кўра, Покистон жангариларининг ҳарбий объектлари ва «террорчиларни қўллаб-қувватлаш инфратузилмасини», жумладан, Покистон тинч аҳолисига қарши ишлатилаётган ускуналар ва ўқ-дорилар омборларини нишонга олган.

Ўтган ойда бошланган ушбу можаро 2600 километрлик чегарага эга қўшнилар ўртасидаги тарихдаги энг ёмони бўлиб қолмоқда. Дўстона мамлакатлар, жумладан, Хитойнинг воситачилик қилиш ва жангларни тўхтатишга уринишлари натижасида вазият бир оз пасайган эди, бироқ энди у яна аланга олди.

Бағдодда АҚШ элчихонаси ҳужумга учради

Сешанба куни эрта тонгда Бағдоднинг турли ҳудудларидан АҚШ элчихонасига қарата ракеталар ва камида бешта дрон учирилди. Ироқ хавфсизлик манбалари ушбу ҳужумни уруш бошланганидан бери содир бўлган энг шиддатли ҳужум деб таърифламоқда.

Гувоҳларнинг сўзларига кўра, камида учта дрон элчихона йўналиши бўйлаб ҳаракатланган. Ҳаво мудофаа тизими улардан иккитасини уриб туширган, учинчиси эса элчихона ҳовлисига келиб тушган. Шундан сўнг у ердан олов ва тутун кўтарилган.

Шунингдек, Ироқ пойтахтида кучли портлаш овози ҳам эшитилган.

Эрон томонидан қўллаб-қувватланадиган гуруҳлар 28 февралда бошланган урушга жавобан Ироқдаги АҚШ манфаатларига ҳужумлар уюштирмоқда.

Ироқ хавфсизлик кучлари пойтахтнинг бир неча қисмларига жойлаштирилди ва ҳукумат бинолари ҳамда дипломатик миссиялар жойлашган Бағдоднинг «Яшил зона»си ёпиб қўйилди.

Москвада ҳам дронлар ҳужуми

Россия пойтахти мэри Сергей Собяниннинг айтишича, 17 мартга ўтар кечаси ҳаво мудофаа тизимлари Москва йўналишида учиб келаётган жами 39 та дронни уриб туширган. Ҳужумлар тонгга қадар давом этган.

Хабарларда дронларнинг нишони қайси объектлар бўлиши мумкинлиги ва улар Москва вилоятининг айнан қайси туманлари устида уриб туширилгани кўрсатилмаган.

16 март тонгида ҳам Сергей Собянин ўтган икки сутка давомида «ҳаво мудофаа кучлари бевосита Москвага яқинлашишда ва иккинчи мудофаа чизиғида 250 га яқин душман дронларини йўқ қилганини» маълум қилган эди. «ТАСС» нашри 14-16 март кунлари Москвага қилинган ушбу ҳужум йил давомидаги энг оммавий ҳужум бўлганини таъкидламоқда.

Бундан ташқари, Россиянинг Белгород, Брянск ва Ленинград вилоятларида ҳам Украина дронларининг ҳужуми кузатилган. Ҳудудларда камида 8 киши жароҳатлангани айтилмоқда.

Кубада 10 миллион киши чироқсиз қолди

Душанба куни Куба миллий электр тармоғи оператори мамлакат электр тизими бутунлай ишдан чиққанини маълум қилди. АҚШ томонидан ўрнатилган нефт қамали оролнинг аллақачон эскирган электр станцияларини бўғиб қўйиши натижасида 10 миллион киши электр энергиясиз қолди.

Электр тармоғи оператори ушбу кенг кўламли узилиш — «blackout» сабаби ўлароқ носозлик эҳтимолини истисно қилди, бироқ тизим қулашининг аниқ сабабини ҳали аниқлай олишмади.

Мутасаддилар бутун мамлакат бўйлаб кичик занжирлар ёки «микротизимлар»да электр таъминотини тиклашни бошлаган.

Жорий йилда АҚШ ўзининг азалий рақиби бўлган Кубага нисбатан босимни янада кучайтирди.

Кема кузатув маълумотларига кўра, Куба жорий йилда нефт импорти бўйича атиги иккита кичик кемани қабул қилган. Бир пайтлар Кубанинг асосий нефт етказиб берувчиси бўлган Венесуэла бу йил оролга умуман ёқилғи юбормаган.

Трамп уруш сабабли Хитой сафарини кечиктирди

АҚШ президенти Доналд Трамп Эрон билан давом этаётган уруш туфайли апрел ойи бошига режалаштирилган Хитой сафарини тахминан бир ойга кечиктирмоқчи.

«Биз уни бир ойга ёки шунга яқин муддатга кечиктиришни сўрадик», деди Трамп Оқ уйда журналистларга. Хитойнинг Вашингтондаги элчихонаси ушбу сўров бўйича изоҳ бермади.

Трамп 31 март —2 апрел кунлари Пекинда Хитой раҳбари Си Жинпинг билан учрашмоқчи эди. Аммо Эрон билан уруш унинг ташқи сиёсатидаги устувор вазифаларини қанчалик ўзгартириб юборганини кўрсатмоқда.

Якшанба куни Трамп агар Хитой Ҳўрмуз бўғозини блокададан чиқаришга ёрдам бермаса, учрашувни қолдириши мумкинлигини айтган эди.

Шунингдек, бу ҳолат Вашингтон ва Пекин ўртасидаги кескинликни янада кучайтириши мумкин. Чунки энди Яқин Шарқдаги инқироз — савдо ва Тайван масалалари қаторида дунёнинг икки йирик иқтисодиётини бир-биридан ажратиб турувчи муаммоларга қўшилди.