Ишим тушиб онда-сонда Алишер Навоий номидаги Миллий кутубхонага бораман. Ҳар доим китобхонлар билан тўла залларни кўриб хурсанд бўласиз. Нафақат ёшлар, балки ўрта ва ундан юқори ёшдаги фойдаланувчилар ҳам борлиги яна бир карра завқлантиради. Ҳозир ёз ойлари бўлишига қарамасдан кутубхона одамлар билан тўла. Жой йўқлигидан ерда ўтириб дарс қилаётганлар ҳам бор. Соат миллари 20:00га яқинлашаётган бўлса-да, зал бўшаб қолгани йўқ. Бундан қандай хулоса қилиш мумкин?
Демак, фойдаланувчиларда талаб бор-у таклиф йўқ (балки имконият йўқдир?). Бу битта ахборот-ресурс марказидаги ҳолат. Давлат статистика қўмитаси маълумотига кўра, 2019 йил 1 январь ҳолати бўйича республикада 111та кутубхона (таълим муассалари ахборот-ресурс марказларидан ташқари) мавжуд. Тошкент шаҳрининг ўзида 32та шундай кутубхона жойлашган. Хўш, кун-у тун тартибга ўтиш қанчалик керак? Ёки ҳали кутубхоналар бунга тайёрмасми?
«Кунлик фойдаланувчилар сонига нисбатан ўринлар сони камлиги 24/7 режимига талаб борлигини англатади»
Саодат Абдураҳмонова (китобхон):
Кутубхона 24 соатли режимда ишлаши учун етарлича талаб бор, назаримда. Талабалар, абитуриентлар, илмий тадқиқотчилар кутубхонанинг хизматларидан энг кўп фойдаланишади. Кунлик фойдаланувчилар сонига нисбатан ўринлар сони камлиги, китоблар уйга фойдаланишга берилмаслиги ҳам кечки пайтда кутубхонадан фойдаланишга бўлган талабни оширади. Кутубхона ёпиладиган соат яқинлашганда ҳам аксарият залларнинг 30-40 фоизи фойдаланувчилар билан тўла бўлади. Бу 24/7 режимидаги кутубхонага талаб борлигини тасдиқлайди.
Айниқса, кўпчилик талабалар дарсдан кейин ишлайди. Ишдан кейин дарслари билан шуғулланаман, деса кутубхона ёпилган бўлади. Эрталабки соат 9дан кечки соат 6гача ишда банд бўладиганлар соат 19.30даёқ ёпиладиган кутубхонадан қачон фойдаланади? Ҳамма ҳам ўзи истаган китобни сотиб ололмаслиги мумкин. Бу ўринда бош кутубхона максимал имкониятни яратиши керак.
«Кун-у тун ишлаш тартибига бирдан ўтиб бўлмайди. Фойдаланувчилар оқимини ҳисобга олиш керак»
Ўзбекистон Миллий кутубхонасининг ахборот кутубхона фондларини комплектлаш хизмати раҳбари Насиба Холдорова:
Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхонаси ишлаш тартиби душанба-жума кунлари эрталабки соат 9:00дан кечки соат 20:00гача, шанба-якшанба кунларида эса соат 9:00дан соат 17:00гача этиб белгиланган. Давлат байрамлари арафасида - Ўзбекистон Республикаси қонунларига мувофиқ, кутубхона директори томонидан тасдиқланган график бўйича ишлайди. Кутубхона давлат байрамлари кунларида ва санитария кунларида (ҳар ойнинг охирги куни) ишламайди. Истисно ҳолларда (давлат миқёсидаги тадбирлар ўтказилиши муносабати билан) кутубхона иш тартибига ўзгартириш киритиши мумкин. Бу тўғрисида фойдаланувчиларга олдиндан хабар берилади.
