ЕХҲТнинг яна бир органидан 50дан ортиқ кузатувчи Ўзбекистонга келади

Европада Хавфсизлик ва Ҳамкорлик Ташкилоти (ЕХҲТ) 22 декабрь куни бўлиб ўтадиган Ўзбекистон Олий Мажлиси депутатлиги учун сайловларга ташкилотга аъзо давлатлар парламентарийларини жўнатиш борасидаги илк қарорини қабул қилди.

Ташкилот расмий сайтида маълум қилинишича, ЕХҲТ Парламент ассамблеяси делегацияси таркибига ЕХҲТга аъзо бўлмиш 25 давлат, жумладан, Дания, Швеция, Германия, Буюк Британия, Италия, Франция, Нидерландия, Эстония, Латвия ва бошқа давлатлар парламентларнинг 50дан ортиқ вакиллари киради.

Делегацияга ЕХҲТ Парламент ассамблеяси вице-президенти, норвегиялик Кари Ҳенриксен бошчилик қилади.

ЕХҲТ ПАнинг расмий баёнотида делегацияни жўнатиш ҳақидаги қарор Ўзбекистонда кенг миқёсдаги ислоҳотлар, жумладан, сайлов қонунчилигида ҳам жузъий янгиланишлар бошлангани билан боғлиқлиги таъкидлаб ўтилган.

ЕХҲТ парламентарийлари бўлажак сайловларни Ўзбекистонда амалга оширилаётган ислоҳотлар учун синов тариқасида кўрмоқда ва мамлакатда демократик ўзгаришларга ҳар томонлама ёрдам беришга тайёр эканларини билдиришган.

Маълумот учун, 1993 йилдан буён сайловларни кузатиб келаётган ЕХҲТ Парламент ассамблеяси шу кунга қадар ЕХҲТнинг 30дан ортиқ давлатида, жумладан, Буюк Британия, АҚШ, Германия, Франция ва бошқа давлатларда бўлишган. ЕХҲТ ПА делегацияси хулосалари ва баҳолари Ўзбекистонга сайлов қонунчилиги ва сайлов амалиётини янада такомиллаштириш имконини беради.

Сўнгги уч йил ичида Ўзбекистон ЕХҲТ ПА билан ҳамкорликни сезиларли фаоллаштирган, мамлакат делегацияси Ассамблея сессияларида мунтазам иштирок этмоқда.

2017 йилда ЕХҲТ Парламент ассамблеяси раиси Кристин Муттонен Ўзбекистонга келди. 2018 йилда ЕХҲТ ПА раиси Георгий Церетели ва бош котиби Роберто Монтелланинг расмий ташрифи бўлиб ўтди.

2018 йилда Самарқандда бўлиб ўтган Инсон ҳуқуқлари бўйича Осиё форумида иштирок этган Г.Церетели Ўзбекистон президенти томонидан ташаббус кўрсатилаётган, инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, қонун устуворлигини, суд тизимининг мустақиллигини таъминлаш борасидаги ислоҳотларга юқори баҳо берди.

Эслатиб ўтамиз, 2019 йилги Ўзбекистондаги парламент сайловларида илк бор ЕХҲТнинг Демократик институтлар ва инсон ҳуқуқлари бўйича бюроси (ДИИҲБ)нинг тўлиқ миқёсдаги миссияси кузатувчилик қилади. Улар шу йилнинг 25 ноябридан бошлаб Ўзбекистонда ўз фаолиятини бошлаган.

Куни кеча ЕХҲТ ДИИҲБнинг 25 ноябрдан 10 декабргача бўлган даврни қамраб олган оралиқ ҳисоботи эълон қилинди. Унда сайлов қонунчилиги ва сайлов амалиётини такомиллаштириш борасида сезиларли ютуқларга эришилгани, мамлакат ҳукуматининг жамоатчилик ва давлат бошқаруви тизимини модернизация қилиш бўйича саъй-ҳаракатлари эътироф этилган. Умуман, бу муҳим сиёсий тадбирга тайёргарлик кўришга ижобий баҳо берилган.

Шу йилнинг 17 декабрь куни ЕХҲТга аъзо 30 давлатдан 224 нафар қисқа муддатга кузатувчилар келиши кутилмоқда. Улар сайловларни бевосита ҳудудларда кузатишади.

ЕХҲТ ДИИҲБ кузатувчиларининг қисқа муддатли миссиясига раҳбарлик ва махсус мувофиқлаштирувчиси функцияси ЕХҲТ Парламент ассамблеяси президенти Георгий Церетели зиммасига юкланган.

Хорижий экспертлар парламент сайловларини кузатиш учун ЕХҲТнинг икки миссияси (ДИИҲБ ва ПА)ни жўнатиш ҳақидаги қарорини Ўзбекистонда демократик ислоҳотлар эътироф этилганлиги, шунингдек, мамлакатда демократик ислоҳотларнинг боришига парламент таъсирини оширишда катта рол ўйнашга чорловчи сайлов жараёнига юқори ишонч кўрсатилаётганлиги сифатида баҳолашмоқда.

Қайд этилишича, парламент сайловларида хорижий кузатувчиларнинг кенг жалб этилиши Ўзбекистоннинг халқаро стандартлар ва умум қабул қилинган меъёрларга мос келувчи ҳалол, шаффоф ва чин демократик сайлов ўтказишга бўлган дадил қатъиятига ёрқин далилдир.