— Ўзбек дубляжи бир вақтлар жуда юқори даражада эди. Бугунги кунда унга қандай баҳо берасиз?

— Ҳақиқатан ҳам ўзбек дубляжи бир пайтлар чўққида бўлгани тўғри. Ҳозирги кунда ўзимизнинг тилимизда тушунарли бўлгани учун дубляж деган сўз қолган, лекин жараён бутунлай ўзгариб кетган. Ўзбек тилига ўгириш, мана шу тўғрироқ бўлади. Яна бир тўғрироқ ном – “кадр ортидаги овозлаштириш”.

Дубляжнинг овозлаштиришдан фарқи – фильмда дейлик, 27 нафар актёр иштирок этган бўлса, эпизодик, иккиламчи, умуман фильмда кимки гапирса, ҳаммасига актёр чақирилган. 27 образга 27 нафар актёр овоз берган. Инглиз, рус ёки ҳинд тилидаги оригинал овоз олиб ташланган. Яъни образлар соф ўзбек тилида гапира бошлаган.

Ҳозир ундай эмас, битта фильмни максимум 7 нафар актёр овозлаштиради, яъни ўзбек тилига ўгириб беради. Бир актёрга беш-олтитадан образ тушади. Битта актёр йўл-йўлакай шунча образга овоз бериб кетади.

Сиз айтган СССР давридаги дубляж ҳозир қилинмаяпти. Чунки у ҳозирги пайтимизга ҳамма томонлама тўғри келмайди. Профессионал даражада чиқиши учун унга вақт, маблағ зарур, томошабиннинг тезкор маълумот олиш иштиёқи сўнади. Масалан, “Титаник”ни энди чиқди, деб олайлик. Уни ўзбек тилида биз кўрмоқчимиз. Биласиз, “Титаник”нинг ичида 40га яқин қаҳрамон бор, дейлик. Уни ёзиб чиқиш бор. Овоз билан мусиқани қўшиш, овоз билан интершовқинни қўшиш ишлари бор. Битта фильм учун буларни қилишга салкам икки ой вақт кетади.

— Ҳозирги кунда замонавий технологиялар билан бир ярим соатлик битта фильмни қанча вақтда тугатасизлар?

— Агар 5 киши овозлаштирса, масалан, бир кунда тугатилади.

— Бугунги кунда дубляж студияларининг асосий буюртмачилари кимлар? Янги фильм ишлаётганларми ёки телеканаллар?

— Ўзбек сериалларига ҳозир урғу берилган. Шуларни тайёрлаш асосан, нодавлат студияларга юкланади. Ўйнаган актёр, актрисалар ўзлари овоз бера олмайди. Гапирган актёрнинг устидан биз ўқиб беришимиз керак. Буни образни кўтариб бериш, деб атасак бўлади. Чунки ўйнаган актёрлар кўпи – янги, энди кириб келаётганлар, институтда ўқийдиганлар, ўқимайдиганлар, кўча тилида айтганда “конфетка”лар. Улар иштирок этган фильмда икки оғиз сўзни эплаб гапира олмайди. Лекин суратга тушган. Биз келамиз-да, чиройли қилиб ўқиб берамиз. Тайёр бўлгандан кейин фильмни кўрган ўзбек томошабинлари тушунади. Агар асл шаклида бериб юборсангиз, уни маҳсулот ҳам деб бўлмайди.