Украинадаги уруш: Томонларнинг баёнотлари, дунё муносабати, ёрдам ва санкциялар

Украина томонининг баёнотлари

Украина президенти Володимир Зеленский ўзининг одатий тунги мурожаатида Украинага кўпроқ оғир қурол-яроғлар кераклигига урғу берган.

«Барча халқаро сўзлашувларда бизнинг ҳимоячиларимиз ҳаракатларидан ҳайратланиш эшитмоқдаман. Дунё чиндан ҳам украиналиклардан қандай урушиш ва қандай ғалаба қозонишни ўрганишни истайди. Урушнинг 112 кунида рус армиясининг аскарлар ва техникалардаги устунлигига қарамасдан, Украина армияси жанг майдонидаги жасурлик ва оқиллик, душман устидан тактик ғалаба қозониш муҳим натижаларга олиб келишини исботлади», — деган Зеленский.

Володимир Зеленский Германияда ўтадиган G7 саммити ва НАТОнинг Мадридда ўтадиган саммитида қатнашиш учун таклифнома олган.

«Ҳамкорларимиз: федерал канцлер Олаф Шолцнинг Германияда ўтадиган G7 саммити, НАТО бош котиби Йенс Столтенбернинг Мадридда ўтадиган НАТО саммити —муҳим халқаро тадбирларда иштирок этиш таклифини мамнуният билан қабул қилдим», — деб ёзган Зеленский ўз Twitter’ида.

Украина қуролли кучлари генерал-майори Дмитрий Марченко Керч кўпригини йўқ қилиш жуда муҳимлиги, чунки шундан сўнг россияликлар Қримга захираларни олиб кира олмаслигини тушунтирган. Украина зарур қурол-яроғларни олгач, Керч кўприги Украина ҚК учун биринчи рақамли нишонга айланади, деган у.

«Биз захиралар етказиб берувчи асосий ичакни кесиб ташлашимиз керак. Шу ичак кесилгач, уларда ваҳима бошланади. Ишонинг, Симферопол ва Қримда Россия байроғини кўтариб чопганлар тезда Украина байроғини топиб, уни ҳилпирата бошлашади», — деган у.

Украина қуролли кучлари бирлашган операцияси ўтган сутка ичида эришилган натижалар ҳақида қуйидагича маълумот бермоқда (эслатиб ўтамиз, уруш даврида эълон қилинган маълумотларни мустақил манбалар орқали текширишнинг имкони йўқ):

• Шахсий таркиб 34 нафар, 1 та БМП, 1 та БТР, 3 та артиллерия тизими, 2 та бирваракайига ўт очиш реактив тизими, 2 та ўқ-дори омбори йўқ қилинган.
• Ҳаво ҳужумидан мудофаа бўлинмалари Донбасс осмонида 3 та «Орлан-10» типидаги пилотсиз учар қурилмани уриб туширган.

Россия томонининг баёнотлари

Россия Мудофаа вазирлигининг махсус вакили Игор Конашенковнинг брифингида эълон қилинган маълумотлар (эслатиб ўтамиз, уруш даврида эълон қилинган маълумотларни мустақил манбалар орқали текширишнинг имкони йўқ):

• Юқори аниқликдаги ракеталар билан тирик куч ва техникаларнинг 11 та нуқтаси, 8 та артиллерия ўт очиш нуқтаси, 3 та бирваракайига ўт очиш реактив тизими йўқ қилинган.
• Тезкор-тактик авиация томонидан Украина ҚК тирик куч ва техникаларнинг 101 та нуқтаси, 3 та бошқарув пункти, 350 дан ортиқ аскари, 13 та танк, 6 та «Град» бирваракайига ўт очиш реактив тизими, 14 та дала артиллерияси ускуналари, 22 та махсус автомобил йўқ қилинган.
• Россия ҳаво ҳужумидан мудофаа тизими Украинанинг МиГ-29 самолёти, Ми-24 вертолёти, 9 та пилотсиз учар қурилмаси, 1 та баллистик ракетаси, «Смерч» бирваракайига ўт очиш реактив тизимининг 14 та снаряди уриб туширилган.
• Ракета қўшинлари ва артиллерия томонидан Украина ҚКнинг 18 та бошқарув пункти, тирик кучлар ва ҳарбий техникаси жамланган 280 та нуқтаси, артиллерия бўлинмаларининг 59 та ўт очиш позицияларига зарба берилган. Зарбалар натижасида ёнилғи омбори йўқ қилинган.
• Махсус операция бошланганидан буён Украина ҳарбий техникаларидаги йўқотишлар: 202 та самолёт, 131 та вертолёт, 1205 та пилотсиз учар қурилма, 338 та зенит ракета мажмуалари, 3548 та танк ва бошқа жанговар зирҳли машиналар, 521 та бирваракайига ўт очиш реактив тизими қурилмалари, 1947 та дала артиллерияси ва миномёт қуроллари, шунингдек, 3605 бирликда махсус ҳарбий автомобил техникаси.

Украинага кўмак

АҚШ президенти Жо Байден Украина президенти Володимир Зеленскийга қўнғироқ қилиб, Америка яна 1 млрд долларлик ҳарбий ёрдам ажратишини айтган. АҚШ Украинага 1 млрд долларлик ҳарбий ёрдам пакетидан ташқари, 225 млн долларлик гуманитар ёрдам ҳам кўрсатади, деган Байден.

Ҳарбий ёрдам Украинага август ойидан бошлаб етказилади, деган «Рамштайн-3» брифингида АҚШ мудофаа вазири Ллойд Остин ва у қуйидагилардан иборат бўлади:

• 18 та 155 ммюли гаубицалар;
• 36 мингта 155 мм.ли снарядлар;
• Гаубицаларни ташиш учун 18 та тактик автомобиллар;
• HIMARS учун қўшимча снарядлар;
• Техникаларни таъмирловчи 4 та автомобил;
• Harpoon ракеталарига эга 2 та соҳил мудофааси тизими;
• Минглаб ҳимояланган радиостанциялар ва жумладан, тунда кўриш имконини берувчи оптик тизимлар.

Бундан ташқари, Германия Украинага учта бирваракайига ўт очиш реактив тизимини етказади, деган Остин.

Украина АҚШда ишлаб чиқарилган бирваракайига ўт очиш реактив тизимларини июн ойи охиригача олади, деган НАТОнинг Брюсселдаги бош қароргоҳида АҚШ штаб бошлиқлари бирлашган қўмитаси бошлиғи генерал Марк Милли.

«Ой охиригача биз HIMARS тизимлари, ўқ-дорилар ва Украина мудофаасида операцион қўллаш учун тайёрланган экипажларни етказамиз», — деган генерал.

Милли, шунингдек, бугунги кунга келиб АҚШ 420 нафар украинни М777 гаубицаларидан фойдаланишга ўргатгани, 300 кишини М109 ўзи юрар гаубицаларни ишлатишга ўргатгани, 129 кишини М113 БТРларини бошқаришга, яна 100 киши пилотсиз учар қурилмалар, 60 кишини эса HIMARS’дан фойдаланишга ўргатганини таъкидлади.

Канада 9 млн канада доллари миқдорида Украинага янги ҳарбий кўмак кўрсатилишини эълон қилди, деб ёзади The Guardian.

Кўмак доирасида Канада Украинага ғарб ҳамкорлари томонидан аввалроқ етказиб берилган М777 гаубицаларининг 10 та алмаштирилувчи стволларини беради, деган Канада мудофаа вазири Анита Ананд.

Financial Times нашри Oryx разведка хизмати маълумотларига асосланиб, Украинага ваъда қилинган ва етказиб берилган қурол-яроғларнинг жадвалини эълон қилди.

Греция ҳам Украинага 30 бирликгача пиёдалар жанговар машиналари етказиб бериши мумкин.

Санкциялар, оқибатлар ва уларга қарши чоралар

Германия 4,48 млрд евролик Россия активларини музлатди, деб хабар бермоқда Deutsche Welle ГФР молия вазири Кристиан Линдерга таяниб. Вазирга кўра, бу сумма ичига РФ Марказий банкининг маблағлари ва турли компанияларнинг улушлари киради.

Халқаро ҳамжамиятнинг муносабати

Украинада уруш бошланганидан буён 4400 дан ортиқ тинч аҳоли вакиллари ўлдирилган. Бу ҳақдаги маълумот чоршанба куни БМТ расмий сайтида эълон қилинган. БМТ маълумотларига кўра, 4452 нафар тинч аҳоли вакиллари ўлдирилган, 5531 нафари яраланган.