Ўзбекистонда тарвуздан заҳарланиш ўлимга олиб келадиган ҳолатлар жуда кам, дейди Саримсоқов.
— Наманганда 2 кишининг тарвуздан заҳарланиб вафот этгани маълум қилинди. Шу ҳодисага муносабатингиз қандай?
— Аввало Намангандаги 60 ёшдан ошган кишиларнинг тарвуздан заҳарлангани тўлиқ ўз тасдиғини топмади. Бундай дейишимга асос бор. Чунки полиз маҳсулотларидан заҳарланиш юз берса, бу фақат 1-2 кишида кузатилмайди. Заҳарли деб тахмин қилинаётган тарвузлар бир далада кўплаб етиштирилади. Ва у тарвузни сотиб олганлар сони ҳам кўп бўлиб, заҳарланиш ҳам кўп бўлган бўларди.
Бу билан етиштирилаётган полиз маҳсулотлари ва сабзавотларда минерал ўғитлар ёки заҳарли моддалар меъёрида ишлатилади демоқчи эмасман. Намангандаги ҳолат бўйича суд-тиббий экспертиза хулосасини олгандан кейин заҳарланиш ёки заҳарланиш эмаслиги аниқ бўлади.
— Пишиқчилик мавсумида Ўзбекистонда айнан тарвуз ёки қовундан заҳарланиш қанчалик тез учрайди?
— Бугунги кунгача тарвуз ёки қовундан заҳарланганман, деб шифохонага тушган беморларнинг қонида микробирикмалар меъёрдаги ҳолатдан ортиқ экани, айнан полиз экинидан заҳарланиш ташхиси қўйилгани жуда кам учрайди.
Бевосита тарвуздан заҳарланганман деган одамлар бошқа бирор маҳсулотдан ҳам заҳарланган бўлиши мумкин. Чунки тарвуз ва қовунда ҳам углеводлар бўлади. Инфекция тушган маҳсулот қовун ёки тарвуз билан қўшиб ейилса, ўша углеводлар ошқозон ичак таркибида инфекциянинг кўпайишига сабаб бўлади.
— Қандай ҳолатда истеъмол қилинган ҳўл мевалар заҳарланишга олиб келади?
— Деҳқон етиштирган маҳсулотини даладан олиб келади. Кейин уни оралиқ сотувчи олиб, кўтара савдочига олиб боради, кўтара савдочи уни бозорга олиб келади. Бозордан яна савдо масканларига тарқатилади. Ана шу жараёнларда ифлосланиш ҳолатлари кўп бўлади. Агар шу ифлосланишлар полиз экини кесилганда ичига тушса, бу ҳам заҳарланишга олиб келади. Чунки қанд миқдори юқори бўлган маҳсулотларнинг ички қисмида суюқлиги бўлгани турли микробларнинг кўпайишига асос бўлади.
Бундан ташқари, тарвуз маҳсулотини истеъмол қилгандан кейин устидан тоза бўлмаган сув ичилса, булар ҳаммаси биргаликда заҳарланишга олиб келиши мумкин. Ҳаво ҳароратининг кескин кўтарилиши ва оқувчи сувларнинг ҳарорати 16-18 даражадан юқори бўлганда шу сувлардаги микроорганизмлар ҳам кескин кўпая бошлайди. Ва бунинг натижасида ана шу нарсалар билан ифлосланиш ҳолатлари ҳам қайд этилади.
