Биз одамлар дунёни бозорга ўхшатамиз. Баъзан “бозор дунё эканда”, деб қўямиз. Бундоқ олиб қаралса, чиндан ҳам бозор билан дунё бир-бирига жудаям ўхшаш. Дунё бозор сингари кишини ўзига жалб қилади. Турли хил неъматлари билан кишини мафтун этади. Бор зийнатларини кўз-кўзлаб чорлайди.
Дунёда одамзод бозордаги каби алдайди, алданади, ўғирлайди, ўғирлатади, олади, беради, сотади, сотиб олади... Бозорга кириб қолган киши вақт ўтганини билмай қолади. Киришга киради-ю чиққиси келмайди. Кезган сари кезгиси, айлангиси, имкони бўлса қолгиси келаверади.
Замонавий ўзбек адабиёти вакили Улуғбек Ҳамдамнинг “Яхшиям сен борсан” ҳикояси қаҳрамонлари Юсуф ва Зулайҳо ҳам кириши бор, чиқиши йўқ “бозор” чангалига тушиб қолади…
Сюжет:
Икки севишган учрашаркан Зулайҳо бирров бозорга кириб-чиқишни илтимос қилади. Иккиси етаклашиб бозор айланади. Бироз муддатдан сўнг қиз зерика бошлайди ва кетишни истайди. Аммо шу излашса-да чиқишни топишолмайди. Ҳамма жойда кириш. Чиқиш эса йўқ.
Излайвериб чарчаб кетган икки ёш бир қаҳвахонага кириб нафас ростлашади. Юсуф чойчи амакидан чиқиш йўлини сўрайди. Аммо чойчи буни айтишни истамай, йигитнинг гапини эшитмаганликка олади. Юсуф эса айтмагунича кетмаслигини айтиб, ўтириб олади. Ахийри чойчи амаки чиқиш йўли кунчиқар томондаги кўҳна қабристонда эканини айтади.
Йигит ва қиз йўлга тушади. Юриш қийин эди. Одамлар кўп. Улар туртина-суртина илгарилаб боришаётган чоғ Юсуфнинг оёқ кийими ипи ечилиб кетади. Боғични боғлаш учун Зулайҳони бир зумгинага қўйиб юборади. Ишини битиргач атрофга қараб севгилисини тополмай излашга тушади. Аммо қиз ён-атрофда кўринмасди. Сўнгра уни заргарлар растаси ёнида учратади.
Зулайҳони олтин тужжорлари ўраб олганди. Улар чиройли зеб-зийнатларига қизни маҳлиё қилиб тинмай мақташарди. Юсуф бир муддат нима қиларини билмай серрайиб қолди. Агар ҳозир қизни бу тузоқдан қутқармаса, Зулайҳо бир умр бозорда қолиб кетишини ичдан ҳис қилиб, унинг олдига бориб, кетдик дейди. Аммо қиз кетишни истамайди. Зулайҳо юравермагач шарт кўтариб кета бошлайди. Бир муддатдан сўнг қиз ҳушини йиғиб олади...
Улар юра-юра яна ўша қаҳвахона ёнига келиб қолади. Ҳафсалалари пир бўлганча бир дам нафас ростлаган бўлиб яна йўлга тушишади. Иккаласи расталар оралаб бораркан пештоқига “Бошқарма” деб ёзилган идорага дуч келишади. У ердан барзангилар чиқиб, Юсуфни олиб кириб кетади. Бир муддатдан сўнг йигит башанг кийинганча тўртта қўриқчиси билан чиқиб келади. У ўзига қараб турган Зулайҳони кўрмасликка олиб ўтиб кетади. Қиз қайта-қайта чақирса-да қайрилиб ҳам қарамайди. Юсуфни шунчаки қайтариб бўлмаслигини тушунган Зулайҳо пичоқ билан икки юзини тилиб юборади ва:
