Полшанинг очлик эълон қилган собиқ вазири мажбуран овқатлантирилади

Полшанинг собиқ ички ишлар вазири Мариуш Каминский қамоқхонада мажбуран овқатлантирилади, деди мамлакат президенти Анжей Дуда. Дуда 17 январ, чоршанба куни Давосда бўлиб ўтган Жаҳон иқтисодий форумида бир ҳафта аввал очлик эълон қилган собиқ ички ишлар вазирлиги раҳбарининг соғлиғи ёмонлашгани сабабли суд шундай қарор қабул қилганини айтди.

Унинг сўзларига кўра, у бу маълумотни Каминскийнинг рафиқаси Барбарадан олган. Очлик эълон қилиш собиқ амалдорнинг ўз мансаб ваколатини суиистеъмол қилганлик ҳақидаги ҳукмига қарши норозилик билдириш усулидир. Дуда таъкидлашича, у Каминский ва унинг ўринбосари Мацей Вонсикни сиёсий маҳбуслар деб билади ва уларни жиноий жавобгарликка тортиш ноқонуний деб ҳисоблайди, чунки улар ҳалол давлат хизматчилари бўлган ва «коррупцияга қарши шафқатсиз курашган». У Полша бош прокурори Адам Боднарни уларни озод қилишга чақирди.

Каминский ва Вонсик иши

Полшанинг собиқ ички ишлар вазири, Коррупцияга қарши кураш марказий бюроси собиқ раҳбари Мариуш Каминский ва унинг ўринбосари – Полшанинг ҳозирги мухолифатдаги «Қонун ва адолат» партияси вакили Мацей Вонсик 9 январ куни президент қароргоҳида полиция томонидан қўлга олинди. Улар Варшавадаги саройда ҳуқуқни муҳофаза қилиш ходимларидан яширинган. Амалдорлар қамоқхонага кузатиб қўйилди, чунки уларнинг жазо муддати ўша куни расман бошланди. Қўлга олинганидан кейин Каминский очлик эълон қилишга ваъда берди, чунки у ҳукмни «сиёсий қасос ҳаракати» деб ҳисоблаяпти.

Мариуш Каминский ва Маcей Вонсик иши 2007 йилда коррупцияга қарши кураш идораси атрофида можаро чиққанидан бери давом этмоқда. Биринчи инстанция суди айблов ҳукми чиқарди ва 2015 йилда «Қонун ва адолат» партияси ҳокимиятга келганидан сўнг, президент Дуда иккала сиёсатчини ҳам афв этди.

2022 йил июн ойида Полша олий суди томонидан афв бекор қилинди, Каминский ва Вонсик устидан суд жараёни давом эттирилди. 2023 йил декабр ойи охирида Варшава туман суди иккаласини ҳам порахўрлик бўйича иш юритишда Коррупцияга қарши кураш бўйича марказий бюрога раҳбарлик қилиш вақтида мансаб ваколатларини суиистеъмол қилганликда айбдор деб топди ҳамда ҳар бирини икки йилдан қамоқ жазосига ҳукм қилди. Бундан ташқари, Каминский ва Вонсикка беш йил давомида давлат лавозимларида ишлаш тақиқланган. Анжей Дуда бир неча бор афв этиш ҳақидаги қарори амалда қолаётганини таъкидлаган. Собиқ амалдорлар ушланганидан кейин Варшавада минглаб одамлар намойишга чиқди. 

2023 йил охирида Полшада ҳокимият алмашди 

Мухолифатдаги сиёсатчиларнинг қўлга олиниши Полшани ўтган йил охиригача бошқарган консерватив лагер ва 15 октябрда бўлиб ўтган парламент сайловлари натижаларига кўра ҳокимиятга келган сўл марказчилар янги коалицияси ўртасидаги зиддият босқичларидан биридир. Ҳукуматдаги кўпчилик Полша собиқ бош вазири ва Европа кенгаши собиқ раҳбари Доналд Туск бошчилигидаги собиқ мухолифат кучларининг Европапараст уч партияли алянсини тузди. Мамлакатни 2015 йилдан бери бошқариб келаётган консерватив «Қонун ва адолат» партияси мухолифатга ўтди. 

Туск ҳукумати декабр ойининг ўрталарида иш бошлади. Аввалроқ, ноябр ойининг охирида Анжей Дуда сайловда мағлуб бўлган «Қонун ва адолат»дан амалдаги бош вазир Матеуш Моравецкий бошчилигидаги озчилик ҳукуматини қасамёдга келтирган эди. Бироқ Моравецкий ҳукумати Сеймда ишонч вотумини ололмади. Мухолифат Дудани янги вазирлар маҳкамасини шакллантириш жараёнини бир неча ҳафтага кечиктириш ниятида эканликда айблади.