Кетма-кет уч жаҳон молия бозорларида кескин пасайиш давом этди. Бу АҚШ президенти Доналд Трампнинг Қўшма Штатларнинг аксарият савдо ҳамкорларига нисбатан жорий қилган мисли кўрилмаган тарифлари фонида юз беряпти. Инвесторлар глобал рецессияни келтириб чиқариши мумкин бўлган кенг қамровли савдо уруши истиқболидан тобора кўпроқ асабийлаша бошлашди.
Уларнинг таъкидлашича, тарифлар ишлаб чиқариш харажатларининг ошиши, ишончнинг пасайиши, бозор ўзгарувчанлиги ва таъминот занжири узилишлари туфайли иқтисодий ўсишига жиддий таъсир кўрсатиши мумкин.
Жаҳон иқтисодиёти таназзулга учраши мумкинми?
JP Morgan глобал турғунлик эҳтимоли йил охирига бориб 60 фоизни ташкил этади, деб ҳисоблаяпти. Трампнинг кенг қамровли тарифлари эълон қилинишидан олдин бу кўрсаткич 40 фоизни ташкил этаётганди.
Deutsche Bank ҳам Трампнинг янги тарифлари «2025 йил ва келгуси ўн йилликлар учун улкан глобал оқибатларга олиб келиши» мумкинлигидан огоҳлантирди.
Осиё бозори Европадан кўра кўпроқ зарар кўрди. Юқори божлар Ветнам, Тайван ва Индонезия каби давлатларни Вашингтон билан янги савдо битимларини тузишга ундаяпти.
Ҳозиргача Хитой АҚШ импортига жавоб тарифларини эълон қилган ягона йирик иқтисодиётдир. Пекин 10 апрелдан бошлаб АҚШдан импорт қилинадиган барча товарларга 34 фоизлик қўшимча божлар жорий қилади. Шунингдек, 4 апрелдан бошлаб ўрта ва оғир нодир ер элементлари, жумладан, самарий, гадолиний, тербий, диспрозий, лютеций, скандий ва иттрийнинг АҚШга экспорти назоратга олинган.
Бунга жавобан Трамп Хитой томонидан АҚШ божларига жавоб сифатида қабул қилинган сўнгги тариф чоралари бекор этилмаса, Хитойга нисбатан қўшимча 50 фоизлик божлар жорий этилиши билан таҳдид қилди.
АҚШга экспорт қилиш учун 26 фоиз йиғимга дучор бўлган Ҳиндистон эса Трамп тарифларига жавоб қайтаришни режалаштирмаяпти, деб хабар берди Reuters исмини ошкор этмаган ҳинд расмийсига таяниб.
Расмий Деҳли АҚШ импортига баъзи тарифларни пасайтирди. Ҳиндистон феврал ойида Бош вазир Нарендра Модининг Оқ уйга ташрифи чоғида Вашингтон билан янги савдо келишувига эришмоқчи бўлган илк давлатлардан бири ҳам бўлганди.
Чоршанба кунидан бошлаб Европа Иттифоқидан АҚШга импорт 20 фоизлик йиғимларга дуч келади. ЕИ молия вазирлари душанба куни Люксембургда йиғилиб, Трампнинг алюминий ва пўлатга нисбатан илгари киритган 25 фоизлик божларига жавобан тахминан 26 миллиард евро янги йиғимлар тўғрисида келишиб олишди.
