Эрондаги намойишлар вақтида камида олти киши ҳалок бўлди

Эронда оғир иқтисодий вазият билан боғлиқ, беш кундан бери давом этаётган намойишлар вақтида камида олти киши ҳалок бўлган. Бу ҳақда 1 январ, пайшанба куни кечқурун Associated Press агентлиги хабар қилди. Reuters агентлиги ҳам маҳаллий ОАВ ва ҳуқуқ ҳимоя ташкилотларига таяниб чиқишлар пайтидаги илк қурбонлар ҳақида маълумот тарқатди, аммо ҳалок бўлганлар сонини кўрсатмади.

Эроннинг Fars ахборот агентлиги ва Hengaw ҳуқуқ ҳимоя гуруҳи маълумотларига кўра, бир нечта ўлим ҳолати Эроннинг жануби-ғарбида жойлашган Лордеган шаҳрида қайд этилган. Яна бир киши, хабар қилинишича, мамлакат марказидаги Исфаҳон вилоятида ҳалок бўлган.

1 январ куни Ислом Республикасининг давлат телевидениеси Эроннинг ғарбидаги Лурестан вилоятининг Кухдешт шаҳрида “Басиж” деб аталувчи ҳарбийлаштирилган кўнгиллилар отряди аъзоси ўлдирилганини хабар қилди. Ислом инқилоби муҳофизлари корпуси (ИИМК) унинг ўлимида намойишчиларни айблади. Hengaw ҳуқуқ ҳимоя ташкилоти эса ҳалок бўлган шахс намойишчи бўлгани ва уни хавфсизлик кучлари ўлдирганини таъкидламоқда.

Эрондаги намойишлар 28 декабр куни бошланган. Ўша куни Теҳронда дўкон эгалари — аввал мобил телефон сотувчилари, кейин эса бошқа соҳадаги савдогарлар ҳам мамлакатдаги иқтисодий вазият ёмонлашаётганига қарши норозилик сифатида савдо нуқталарини ёпган. Кейинроқ бошқа йирик шаҳарлар аҳолиси ҳам норозилик акцияларига қўшилган.

30 декабр куни намойишчилар билан полиция ўртасида илк тўқнашувлар бўлгани ва куч тузилмалари кўздан ёш чиқарувчи газ қўллагани ҳақида хабарлар пайдо бўлди. Dpa агентлиги қайд этганидек, кўп ўтмай норозилик сиёсий тус олган: иштирокчилар орасида “Диктаторга ўлим” ва “Подшоҳ яшасин” каби шиорлар ҳам пайдо бўлган. Биринчи шиор Эроннинг диний раҳбари — оятуллоҳ Али Хоманаийга ишора қилиши мумкин. Иккинчиси эса, эҳтимол, 1978–1979 йиллардаги Ислом инқилоби натижасида ағдарилган, шох бошчилигидаги монархияни қайта тиклашга чақириқ бўлиши мумкин.

30 декабр куни Эрон президенти Масъуд Пезешкиён ИИВ раҳбарига намойишчилар ва касаба уюшмалари вакиллари билан мулоқотга киришиш, “уларнинг қонуний талабларини эшитиш”ни топширганини маълум қилди. Эрон куч тузилмалари мамлакатда бетартибликларни қўзғаш мақсадида “ташқи душманлар иштирокидаги фитна” борлигини айтди ва фуқароларни бундай акцияларда қатнашмасликка чақирди. 1 январ куни маҳаллий ОАВ Теҳронда 30 киши “жамоат тартибини бузгани” учун ҳибсга олинганини хабар қилди.

Эрон иқтисоди 40 фоиз даражасидаги инфляция ва ҳукуматнинг ядровий дастури билан боғлиқ ғарб санкцияларидан зарар кўрмоқда. Президент Пезешкиён инфляция ва қимматчиликка қарши курашишга ваъда берган.