Ўзбекистон ва “Traxys Group” ўртасида ҳамкорлик йўлга қўйилди

Учрашувларда узоқ муддатли оффтейк-контрактларни амалга ошириш, геологик қидирув ишларини молиялаштириш, илғор қайта ишлаш технологияларини жорий этиш ва халқаро молиявий институтлар иштирокини кенгайтириш масалалари муҳокама қилинди.

Қайд қилинишича, бу Ўзбекистон саноат сиёсатида стратегик аҳамиятга эга янги босқич бошланганини англатади. Ташаббус фақат нодир минераллар захираларини қидириш ва қазиб олиш билан чекланмайди. Асосий мақсад – чуқур қайта ишлаш, юқори қўшилган қиймат яратиш ва глобал бозорда рақобатбардош экспорт тизимини шакллантиришдир.

2025 йил 5 ноябрь куни президент Шавкат Мирзиёевнинг АҚШга расмий ташрифи доирасида Кончилик ва геология вазирлиги ҳамда “Traxys Group” ўртасида ҳамкорлик тўғрисида битим имзоланган эди. Ушбу ҳужжат 2030 йилга қадар табиий уранни узоқ муддатли етказиб беришни назарда тутади. Контрактларнинг умумий қиймати 1,7 миллиард АҚШ долларини ташкил этади.

2026 йил 18 феврал куни Ўзбекистон президентининг АҚШга амалий ташрифи доирасида “Traxys Group” раҳбарияти билан ўтказилган учрашувда компания Тошкент шаҳрида Марказий Осиё минтақавий офисини очиш бўйича қарорини эълон қилди. Ушбу қарор ўзаро ҳамкорликни институционаллаштириш, инвестиция лойиҳаларини мувофиқлаштириш ва стратегик минераллар соҳасидаги қўшма дастурларни жадаллаштиришга хизмат қилади.

“Traxys Group” 20 дан ортиқ мамлакатда фаолият юритади, АҚШ, Европа, Осиё ва Яқин Шарқда ўнлаб халқаро офисларга эга. Компаниянинг йиллик савдо айланмаси 10 миллиард доллар атрофида бўлиб, уран ва стратегик минераллар бўйича дунёдаги етакчи таъминотчилардан бири ҳисобланади.

Муҳим жиҳат шундаки, компания АҚШ Ҳукумати учун ишончли минераллар етказиб берувчи сифатида тан олинган ҳамда U.S. International Development Finance Corporation (DFC) ва Export-Import Bank of the United States (EXIM Bank) каби халқаро молиявий институтлар билан яқин ҳамкорлик қилади. Бу эса Ўзбекистон учун нафақат барқарор бозор, балки замонавий технологиялар, молиявий ресурслар ва халқаро экспертизани жалб қилиш имкониятини яратади.

Бугунги кунда глобал иқтисодиётда “критик минераллар” тушунчаси янги иқтисодий драйвер сифатида стратегик аҳамият касб этмоқда. Вольфрам, молибден, никель, кобальт, ванадий каби ресурслар энергетика, мудофаа саноати, юқори технологиялар ва “яшил иқтисодиёт” учун ҳал қилувчи омил ҳисобланади.

Президентнинг тегишли қарорига мувофиқ, Ўзбекистон технологик металлар комбинати тизимида 70 дан ортиқ йирик инвестиция лойиҳалари амалга оширилмоқда. 2030 йилга бориб стратегик минераллар ишлаб чиқариш ҳажмини 1 миллиард АҚШ долларидан ошириш режалаштирилган. Агар 2025 йил якунларига кўра корхонада 53 тонна вольфрам ва 950 тонна молибден ишлаб чиқарилган бўлса, 2026–2030 йилларда 16 минг тонна вольфрам ҳамда 5,5 минг тонна молибден ишлаб чиқариш режалаштирилган.

Самарқанд ва Тошкент вилоятларида ташкил этилаётган саноат кластерлари қазиб олиш билан бирга бойитиш ва чуқур қайта ишлаш жараёнларини ҳам қамраб олади. Бу эса қўшилган қиймат занжирини мамлакат ичида шакллантиришга хизмат қилади.

“Traxys Group” критик минераллар секторига 1 миллиард доллар миқдорида инвестиция киритиш ташаббуси орқали янги молиявий-логистик моделни илгари сурмоқда. Мутахассислар фикрича, бу келишув анъанавий “кон очиш–қазиб олиш–қайта ишлаш–сотиш” андозасида эмас, балки корпоротив молиялаштириш орқали таъминот занжирини бошқариш стратегиясини шакллантиради.

“Traxys Group”нинг Марказий Осиёдаги ҳамкори этиб тайинланган Темурбек Ҳикматуллаев Тошкентдаги минтақавий офис раҳбари сифатида фаолият олиб боради. Унинг таъкидлашича, компания Ўзбекистон технологик металлар комбинати томонидан ишлаб чиқарилаётган маҳсулотни узоқ муддатли оффтейк-контрактлар асосида харид қилади ва келгуси маҳсулот учун олдиндан молиялаштириш механизмларини жорий этади. Шу билан бирга, компания геологик қидирув, қазиб олиш ва қайта ишлаш соҳаларида қўшма инвестиция лойиҳаларида қатнашиб, халқаро техник ва молиявий экспертизани жалб қилади.

Айни кунларда Тошкент шаҳрида “Traxys” компаниясининг Марказий Осиёдаги илк минтақавий офиси тантанали равишда очилди. Маросимда компания раҳбарияти иштирок этди. Янги офис инвестиция лойиҳаларини жойида бошқариш, шериклар фаолиятини мувофиқлаштириш, технологик алоқаларни кучайтириш ҳамда минтақавий молиявий марказ сифатида фаолият юритиш имкониятини яратади.

“Traxys Group” бош ижрочи директори Марк Кристофф фикрича, мазкур ҳамкорлик Ўзбекистонни стратегик минераллар глобал таъминот занжирида муҳим бўғинга айлантириши мумкин. Айниқса, “яшил энергетика”га ўтиш жараёнида ушбу ресурсларга бўлган талаб тобора ортиб бормоқда.

“Traxys Group” ташаббуси оддий бизнес келишуви эмас. Бу – стратегик ресурслар асосида мамлакатимизнинг янги иқтисодий архитектурасини шакллантиришга қаратилган тизимли қадамдир. Чунки стратегик минераллар бугунги кунда фақат ерости бойлиги эмас, балки глобал геосиёсий ва геоиқтисодий таъсир воситасига айланган. Ўзбекистон эса хомашё экспортчиси эмас, балки чуқур қайта ишланган маҳсулот етказиб берувчи давлат сифатида ўз ўрнини мустаҳкамлашни мақсад қилган.