Будапештда автомобилларда ўнлаб миллион валюта ва олтин олиб кетаётган Украина банки ходимлари қўлга олинди

Украинанинг Ошчадбанк давлат банки инкассация хизматида ишлайдиган етти нафар ходими 5 март куни икки автомобилда валюта олиб кетаётган вақтида Венгрияда асоссиз равишда қўлга олинганини маълум қилди. Қайд этилишича, валюта Ошчадбанк ва Raiffeisen Bank Austria ўртасидаги келишув доирасида ташилаётган бўлган. GPS маълумотларига кўра, автомобиллар Будапешт марказидаги Венгрия куч тузилмаларидан бири яқинида турибди. Бу маълумотни Украинанинг Венгриядаги элчихонаси ва Украина ташқи ишлар вазирлиги ҳам тасдиқлаган.

Автомобилларда 40 миллион АҚШ доллари, 35 миллион евро ва тўққиз килограмм олтин бўлган.

«Юк халқаро ташиш қоидалари ва Европанинг амалдаги божхона тартиб-қоидаларига мувофиқ расмийлаштирилганди», — деб баёнот берди Ошчадбанк ўз ходимлари ва мулки зудлик билан озод қилиниши ҳамда Украинага қайтарилишини талаб қиларкан.

Украина ташқи ишлар вазири Андрей Сибига Венгрия ҳукумати Ошчадбанк ходими бўлган етти нафар украин фуқаросини «гаровга олган»ини айтди.

“Амалда гап Венгрия одамларни гаровга олгани ва пулларни ўғирлагани ҳақида кетяпти. Агар бу бугун аввалроқ жаноб Орбан айтиб ўтган ўша «куч» бўлса, бу жиноий тўданинг кучи. Бу — давлат терроризми ва рэкет. Биз фуқароларимизни зудлик билан озод қилиш талаби билан расмий нота юбордик. Шунингдек, Венгриянинг ноқонуний ҳаракатлари, гаровга олиш ва талончилигига аниқ баҳо беришни сўраб Европа Иттифоқига мурожаат қиламиз”, деди у.

Тез орада Венгрия солиқ ва божхона хизмати банк ходимлари ушланганини тасдиқлади. Идора маълумотига кўра, ушланганлар орасида Украина махсус хизмати собиқ генерали ҳам бўлиб, у валюта ташишни «ташкил этиш учун жавобгар» бўлган. Баёнотда айтилишича, идора пул ювиш моддаси бўйича тергов олиб бормоқда. Шунингдек, Украина консуллиги бу ҳақда дарҳол хабардор қилингани, аммо ҳеч қандай жавоб бермагани айтилмоқда.

Венгрия ташқи ишлар вазири Петер Сийярто Будапешт Киевдан Венгрия орқали нақд пул ташиш масаласи бўйича «зудлик билан жавоб ва изоҳ» берилишини талаб қилаётганини маълум қилди. Унинг сўзларига кўра, «бу пуллар Украина ҳарбий мафиясига тегишли эмасми?» деган савол туғилади. У мазкур воқеани «шокка туширувчи жиноят» деб атади ва украиналиклар сўнгги ойларда Венгрия орқали «жуда катта миқдорда» нақд пул ва олтин олиб ўтганини айтди. Вазирнинг таъкидлашича, 900 миллион доллар, 420 миллион евро ва 146 килограмм олтин қуймалари ҳақида гап кетмоқда.

«Бу масалада бизда қатор жиддий саволлар бор. Биринчидан, бу жуда катта миқдордаги нақд пул ва украиналикларга бундай йирик миқдордаги пулни ташиш нега керак? Агар бу ҳақиқатан ҳам банклар ўртасидаги операция бўлса, унда адолатли савол туғилади: нега банклар ўзаро ҳисоб-китобни пул ўтказмаси орқали амалга оширмайди, нега бунча нақд пулни, бунинг устига, Венгрия орқали ташиш керак?», деди Петер Сийярто.

У бундай саволлар пул ташилишини кузатиб бораётган шахслар «Украина махсус хизматлари билан очиқ алоқаларга эга» экани туфайли пайдо бўлаётганини қўшимча қилди.

Украина Миллий банки раҳбари Андрей Пишний унинг ходимлари вазиятни ўрганиш учун Будапештга йўл олганини билдирди. Ўз навбатида, Украина Ташқи ишлар вазирлиги мамлакат фуқароларига «уларнинг хавфсизлигини кафолатлаш имкони йўқлиги сабабли» Венгрияга сафарлардан тийилиб туришни тавсия қилди.

Венгриянинг Index журнали таъкидлашича, мамлакат солиқ ва божхона хизмати қўлга олинган етти нафар Украина фуқаросининг шахсини аниқлаган ва уларни мамлакатдан чиқариб юборган. Нашр маълумотига кўра, пул ва олтин ташилишини Украина Хавфсизлик хизматининг собиқ генерали назорат қилган, унинг ўринбосари эса Украина Ҳарбий-ҳаво кучларининг собиқ майори бўлган. Таъкидланишича, уларга «ҳарбий тажрибага эга шахслар» ёрдам берган.

Украина банки ходимларининг ушланиши Венгрия ва Украина ўртасида “Дружба” нефт қувури бўйича низо фонида юз берди. Венгрия бош вазири Виктор Орбан Володимир Зеленскийни Словакия ва Венгрияга Россия нефти транзитини тиклашга чақирганди. Транзит 27 январда тўхтатилган — Украина томонининг таъкидлашича, бунга Лвив вилоятида нефт қувури объектларидан бирига Россия дрони зарба бериши сабаб бўлган. Венгрия Украина қувур фаолиятини тиклашни атайин кечиктиряпти деб ҳисобламоқда.

Венгрия шунингдек, Европа Иттифоқи Украинага 90 миллиард евро миқдорида кредит ажратишига қарши чиқди. 5 март куни Зеленский Украина ҳукумати «Евроиттифоқдаги бир инсон 90 миллиардни ёки 90 миллиарддан биринчи траншни тўсмаслиги ва украин қаҳрамонлари қуролга эга бўлишига умид қилаётгани»ни айтганди.

«Акс ҳолда, бу инсоннинг манзилини қуролли кучларимизга тақдим этамиз, улар унга қўнғироқ қилиб, ўз тилларида гаплашишсин», — деди Украина президенти бу шахснинг исмини тилга олмасдан.

Венгрия ҳукумати матбуот котиби Золтан Ковач Зеленскийнинг баёнотини «шантаж ва таҳдид» деб атади.

«Бунга тоқат қилиб бўлмайди. Бундай масалаларда шахсий ҳис-туйғуларга ўрин бўлмаслиги керак. Венгрияни қўрқитиб бўлмайди ва биз шантаж берилмаймиз», — деб ёзди у.

Ўз навбатида, Европа комиссияси Володимир Зеленскийнинг сўзларига муносабат билдирди.

"Европа комиссияси бундай сўзлар номақбул эканлигини билдиради. ЕИга аъзо давлатларга нисбатан таҳдид қилинмаслиги керак. Такрорлайман, бу масала бўйича барча томонлар билан фаол муҳокама олиб бормоқдамиз", - деди Еврокомиссия вакили Олоф Жилл Зеленскийнинг баёнотига изоҳ бераркан.