Украина ЕИ аъзоси бўлиш учун ўз ҳудудларидан воз кечишига тўғри келади – Мерц

Германия канцлери Фридрих Мерцнинг таъкидлашича, Украина Россия билан бўлажак тинчлик келишуви доирасида ҳудудларнинг бир қисмидан воз кечиши мумкин ва у бундай ён беришни мамлакатнинг Европа Иттифоқига аъзо бўлиш истиқболлари билан боғлади.

«Қачондир Украина ўт очишни тўхтатиш тўғрисидаги битимни имзолайди. Қачондир, умид қиламизки, Россия билан тинчлик шартномаси бўлади. Ўшанда, эҳтимол, Украина ҳудудининг бир қисми Украинага тегишли бўлмай қолади», деди у.

Мерцнинг қўшимча қилишича, агар Украина президенти Володимир Зеленский бундай позицияни жамиятга етказишни ва кўпчиликнинг қўллаб-қувватлашига эришишни истаса, референдум ўтказиш зарур бўлади. Шу билан бирга, канцлернинг таъкидлашича, Украина ҳукумати бир вақтнинг ўзида фуқароларга бундай қарор мамлакатга Европа Иттифоқига интеграциялашувга йўл очишини тушунтириши керак бўлади. У халққа: «Мен сизга Европага йўл очдим», дейиши керак», деб тушунтирди Мерц.

Мерц, шунингдек, Украинани Европа Иттифоқига аъзо бўлиш муддати бўйича ортиқча умидлардан огоҳлантирди. Унинг таъкидлашича, мамлакат жанговар ҳаракатлар давом этаётган пайтда блокка қўшила олмайди ва қатъий мезонларга, жумладан, қонун устуворлиги ва коррупцияга қарши кураш талабларига жавоб бериши керак.

«Зеленскийнинг Европа Иттифоқига 2027 йил 1 январдан кириш ғояси бор эди. Бу иш бермайди. Ҳатто 2028 йил 1 январь ҳам ҳақиқатга тўғри келмайди», деди у.

Оралиқ вариант сифатида канцлер Украинага Европа Иттифоқи институтларида кузатувчи мақомини беришни таклиф қилди. Унинг сўзларига кўра, бундай ғоя Зеленский ҳам иштирок этган Кипр саммитида Европа етакчилари томонидан кенг қўллаб-қувватланган.

Ҳозир Украина Европа Иттифоқига аъзо бўлиш учун номзод мақомига эга. Яқинда Европа Иттифоқи Киевга 2027 йилгача мамлакат молиявий эҳтиёжларининг катта қисмини қоплаши керак бўлган 90 миллиард евро миқдоридаги кредитни маъқуллади, бироқ блок ичида аъзо бўлиш бўйича музокаралар жараёни суръати бўйича келишмовчиликлар сақланиб қолмоқда.

Аввалроқ Украина ҳукумати интеграцияни тезлаштириш истагини билдирган эди. Хусусан, Зеленский Киев барча зарур чораларни кўришини ва 2027 йилгача аъзо бўлишга тайёр бўлишини айтди ва Брюсселни 2027 йил 1 январни мақсадли сана сифатида белгилашга чақирди. Шу билан бирга, кенгайиш бўйича Европа комиссари Марта Кос бундай муддатлар ҳақиқатга тўғри келмаслигини таъкидлаб, жараённинг тинчликка эришиш ва ислоҳотларга боғлиқ эканини таъкидлади.

Politico маълумотларига кўра, Европа Иттифоқининг бир қатор давлатлари, жумладан Франция, Германия, Нидерландия ва Италия Украинанинг иттифоққа тезроқ киришини қўллаб-қувватламайди. Шу билан бирга, Financial Times ёзганидек, Берлин ва Париж Киев учун алоҳида имтиёзлар ва тўлиқ овоз бериш ҳуқуқисиз мудофаа ҳамкорлиги элементларини тақдим этишни назарда тутувчи «енгиллаштирилган» аъзолик форматини муҳокама қилмоқда.

Россия тинчлик битими тузиш учун 4 йилдан ортиқ уруш давомида тўлиқ қўлга кирита олмаган бутун Донбассни беришни талаб қилмоқда. Киев бундай ён беришга тайёр эмаслигини ва ҳозирги фронт чизиғида жанговар ҳаракатларни тўхтатиш тарафдори эканини бир неча бор таъкидлаган.