Отабек Бакиров: “Ёлғон ахборот тарқатиш ҳақидаги модда сўз эркинлигини торайтиряпти”

Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексга пандемия вақтида қўшилган “Ёлғон ахборот тарқатиш” моддаси ҳозирга келиб сўз эркинлиги торайишига сабаб бўлиб қоляпти, деди блогер Отабек Бакиров энергетика вазирининг аризаси асосидаги суддан кейин. У энергетикада барқарорлик ҳукм суришини хоҳлашини билдирди, токи “бу ҳақда ёзишга ҳам сабаб қолмасин”.

7 май куни жиноят ишлари бўйича Яшнобод туман судида иқтисодчи ва блогер Отабек Бакировга нисбатан қўзғатилган маъмурий иш кўриб чиқилди.

Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг “Ёлғон ахборот тарқатиш” моддаси бўйича юритилган иш энергетика вазири Жўрабек Мирзамаҳмудовнинг аризаси асосида очилган эди.

Аризада кўрсатилган ҳолатлар бир йилдан кўпроқ вақт олдин содир этилган. Қонунда назарда тутилган муддатлар ўтиб кетгани туфайли, судя Мирусмон Ғиёсов иш материалларини муҳокама қилмасдан, ишни тугатиш ҳақида қарор қабул қилди.

“Суд ишни муҳокама қилмасдан тугатди”

Тошкент шаҳар судлари матбуот котиби Турсунали Акбаровнинг айтишича, мазкур ишда аввалроқ жиноят иши қўзғатишни рад этиш ҳақида қарор қабул қилинган, кейин эса материалларда маъмурий ҳуқуқбузарлик аломатлари бор деган хулоса билан иш судга юборилган.

“Лекин муддати ўтганлиги учун суд муҳокама қилмасдан тугатиш ҳақида қарор қабул қилди”, – деди у.

Акбаровнинг эслатишича, суд қароридан норози томонлар юқори суд инстанциясига шикоят қилиш ҳуқуқига эга.

Адвокат: “Бу қонунийлик таъминланганини билдиради”

Отабек Бакировнинг адвокати Файзулла Арсланов суд қарорини “кутилган натижа” деб атади.

“Биз кутган натижа бўлди. Бу қарор қонун асосида қабул қилинди. Лекин бу ерда муҳим жиҳат бор: маъмурий жавобгарликка тортиш муддати эмас, айнан маъмурий ишни кўриб чиқиш муддати ўтган. Буни тўғри талқин қилиш керак”, – деди у.

Адвокатга кўра, агар иш мазмунан кўрилганида ҳам ҳимоя томони ўз позициясини ҳимоя қила оларди.

“Иш ҳужжатларида қайси маълумот ёлғон экани аниқ кўрсатилмаган. Қайси факт нотўғри экани ва у нима билан исботланиши кераклиги бўйича асос йўқ эди. Шунинг учун мазмунан кўрилганда ҳам ютиб чиқишимизга ишонардик”, – деди Арсланов.

Унинг фикрича, суд қарори эркин фикр ва танқидий муносабат учун ҳуқуқий майдон мавжудлигини яна бир бор кўрсатди.

“Бемалол танқидий фикр бўлиши мумкин. Фақат ёлғон маълумот тарқатилмаса бўлди”, – дейди ҳимоячи.

Отабек Бакиров: “Ресурслар бошқа жойга сарфланяпти”

Суддан кейин журналистлар билан суҳбатлашган Отабек Бакиров МЖтКнинг 202-прим-2-моддаси (“Ёлғон ахборот тарқатиш”) пандемия даврида қабул қилинганини эслатди.

“Бу модда 2020 йил декабрида пандемия, ваҳима ва фавқулодда ҳолатлар шароитида қўшилган эди. Лекин ҳозир сўз эркинлигининг майдонини торайтиришга сабаб бўлиб қоляпти”, – деди у.

Бакиров депутатлар ва сенаторларни ушбу нормаларни қайта кўриб чиқишга чақирди.

“Сўз эркинлиги бўйича рейтингларда ортга кетаётган бўлсак, бунинг сабабларини ўрганиш керак. Хусусан, ҳуқуқий компонент бўйича қаерда орқага кетаётганимизни”, – деди у.

Блогер вазирнинг аризаси бўйича киберхавфсизлик бўлинмалари ҳам шуғуллангани, бу эса ресурсларни нотўғри сафрлаш бўлганини айтди.

“Киберхавфсизлик билан боғлиқ жиноятлар жами жиноятларнинг 50 фоизини ташкил этяпти. Лекин ресурслар бошқа ёққа сарфланяпти. Буни ўйлаб кўриш керак”, – деди Бакиров.

У суд жараёнида ўзини қўллаб-қувватлаган журналистлар ва жамоатчилик вакилларига миннатдорлик билдирди.

“Энергетика масаласида муаммоларга дуч келган, қишда ёки ёзда бўлсин, ўзини жабрдийда деб ҳисоблайдиган одамлар ҳамдард бўлди. Ҳаммасига раҳмат айтаман”, – деди у.

Бакировнинг айтишича, унинг асосий истаги – энергетика тизими шундай барқарор ишласинки, токи бу мавзу доимий муҳокама объекти бўлиб қолмасин.

“Шундай барқарор энергетикага эга бўлайликки, бу ҳақда ёзишга ҳам сабаб бўлмасин. Дефицит бўлмасин, очиқ бозор бўлсин. Энергетика вазирлиги коммуникациясини яхшиласин, муаммоларни вақтида тан олсин ва очиқликни кенгайтирсин”, – деди у.

Адвокат: “Бизда ҳали анти-SLAPP механизмлари йўқ”

Адвокат Комила Абдуллаева суддан кейинги изоҳида ривожланган давлатлардаги anti-SLAPP амалиётини эслатди.

“Strategic lawsuits against public participation” деган тушунча бор. Яъни жамоат манфаатига оид масалаларни кўтарган фаолларга қарши судлардан босим воситаси сифатида фойдаланишга йўл қўйилмайди”, – деди у.

Адвокатнинг фикрича, бу ишда тарафларнинг ресурслари тенг бўлмаган.

“Бир томонда энергетика вазири ва давлат ресурслари, иккинчи томонда эса оддий блогер турибди. Блогер ўз чўнтагидан адвокат ёллайди, вақт ва асаб сарфлайди”, – дейди Абдуллаева.

У Ўзбекистонда ҳам келажакда anti-SLAPP қонунчилиги шаклланишига умид билдирди.

“Агар биз ҳуқуқий-демократик давлат қуришни истасак, фуқаролик жамиятини ҳимоя қиладиган механизмлар ҳам бўлиши керак”, – деди адвокат.

Суд қарори устидан 10 кун ичида апелляция тартибида, 6 ой ичида кассация тартибида шикоят берилиши мумкин.