ЕИда мигрантлар учун “қайтариш марказлари” ташкил этилади

Европа парламенти ва Европа Иттифоқи давлатлари миграция сиёсатини янада қатъийлаштириш бўйича дастлабки келишувга эришди. Янги қоидаларга кўра, Евроиттифоқда қолиш ҳуқуқига эга бўлмаган мигрантлар учинчи давлатларда ташкил этиладиган махсус депортация марказларига юборилиши мумкин.

Фото: Vlasov Sulaj/AP Photo/picture alliance/dpa

21 май куни Европарламент ва ЕИ давлатлари вакиллари ноқонуний мигрантларни учинчи давлатларга жўнатиш имконини берувчи янги қонун бўйича келишувга эришилганини маълум қилди.

Келишувга кўра, бошпана сўрови рад этилган ва келиб чиқиш мамлакатига депортация қилиб бўлмайдиган мигрантлар ЕИ билан боғлиқ бўлмаган бошқа давлатларга юборилиши мумкин.

Томонлар билдиришича, барча асосий сиёсий масалалар бўйича дастлабки келишувга эришилган. Фақат янги қоидалар қачон кучга кириши масаласи очиқ қолмоқда.

Dpa агентлигининг музокаралардаги манбаларига таяниб хабар беришича, ЕИ давлатлари миллий қонунчиликни янги талабларга мослаштириш учун қўшимча вақт сўраган. Европарламент эса янги чораларни зудлик билан кучга киритиш тарафдори.

Келишув бўйича навбатдаги музокаралар 1 июнь кунига белгиланган.

Март ойида Европарламентнинг фуқаролик эркинликлари, адлия ва ички ишлар қўмитаси миграция сиёсатини кучайтиришга қаратилган ташаббусни маъқуллаган, кейинчалик уни Европарламентнинг умумий таркиби ҳам қўллаб-қувватлаган эди.

Янги чоралар ЕИ давлатларига Европа ҳудудидан ташқарида депортация марказлари ташкил этиш имконини беради. Бу марказларга бошпана сўрови рад этилган мигрантлар юборилиши режалаштирилмоқда.

Бироқ ЕИга ота-онасиз келган вояга етмаган болалар депортация қилинмайди.

Шунингдек, янги пакетда Европа Иттифоқини тарк этиш ҳақидаги қарорга бўйсунмаган мигрантларга нисбатан қаттиқроқ жазолар назарда тутилган. Уларга кириш тақиқлари, ҳатто қамоқ жазоси қўлланиши мумкин.

Бундан ташқари, ноқонуний мигрантларга бериладиган ижтимоий нафақаларни қисқартириш ёки бутунлай бекор қилиш ҳам режалаштирилган.

Айни пайтда Германия ва бошқа Европа давлатлари ўз ҳудудида депортация марказларини жойлаштиришга тайёр давлатлар билан музокаралар олиб бормоқда.

Инсон ҳуқуқлари ташкилотлари эса ЕИнинг бу режаларини кескин танқид қилмоқда. Улар янги қоидалар инсон ҳуқуқларининг тизимли равишда бузилишига олиб келиши мумкинлигидан хавотир билдирмоқда.

Маълумотларга кўра, 2025 йилда ЕИда бошпана сўровлари сони ўтган йилга нисбатан 19 фоизга камайган. Шу билан бирга, ЕИни тарк этиш буйруғи берилган мигрантларнинг фақат 20 фоизи ўз мамлакатига қайтарилмоқда.

Ўтган йили эса Европа Иттифоқидан депортация қилиниши керак бўлган шахсларнинг рекорд даражада — 28 фоизи чиқариб юборилган.