Швейцарияда ер остида дунёдаги энг катта батарея қурилмоқда: у қуёш ва шамолдан қувват олади

Лойиҳанинг асосий мақсади - Европани қуёш ёки шамол бўлмаганда электр таъминотидаги узилишлардан сақлаш.

Фото: Econews

Швейцариянинг FlexBase компанияси Аргау кантонида улкан оқимли редокс батарея лойиҳасини қурмоқда ва пировардида 2,1 ГВт·соатдан ортиқ сақлаш сиғими ва 1,2 ГВт дан ортиқ чиқиш қувватига эга бўлишни режалаштирмоқда. Компания бундай миқёсни Лейбштадт атом электр станциясининг қуввати билан таққослайди.

Гап шунчаки рекордлар қўядиган батарея қуришда эмас. Қуёш панеллари ва шамол турбиналари бизнинг эмас, балки табиат жадвали бўйича энергия ишлаб чиқарганда, Европа қандай қилиб электрсиз қолмаслиги янада каттароқ масаладир, деб ёзди Econews.

Ер ости миқёсларини тасаввур қилиш қийин. Ҳисоботларда тахминан 27 метр чуқурликдаги ва икки футбол майдонидан узунроқ бўлган, оқимли редокс батарея тизимининг марказий қисмларини жойлаштириш учун қурилган чуқурлик тасвирланган. Юзада кенгроқ кампус 40 минг квадрат метрдан ортиқ майдонни эгаллайди, FlexBase тавсифига кўра, аккумулятор сақлаш тизимининг ўзи эса 20 минг квадрат метрдан ортиқ майдонда жойлашади.

Лауфенбургдаги сақлаш тизими ишлатилмаган қайта тикланадиган электр энергиясини қабул қилиш ва уни зарур бўлганда тарқатиш учун мўлжалланган бўлиб, тармоқдаги кучланиш ва частотани барқарорлаштиришга ёрдам беради.

Swissgrid компанияси 800 МВт қувватга эга тармоқни кенгайтиришнинг биринчи босқичини тасдиқлаган. Якуний сақлаш тизими 2,1 ГВт·соатдан ошади, бу ҳисоб-китобларга кўра, 24 соат ичида 210 мингга яқин хонадонни таъминлаш учун етарли.

Оқимли редокс батареяси кўпчилик биладиган литий-ионли аккумуляторлардан фарқ қилади. У энергияни асосан қаттиқ электродлар ичида сақлаш ўрнига, уни резервуарларда жойлашган ва электрокимёвий ҳужайралар орқали ҳайдаладиган суюқ электролитларда сақлайди. Қувватлаш вақтида электр суюқликда кимёвий энергияга айланади. Қувватсизланиш вақтида бу жараён орқага қайтади ва электр орқага қайтади.

Бундай хусусият оқимли батареяларнинг катта стационар омборлар учун жозибадор бўлиши мумкинлигининг сабабидир. Сақлаш сиғимини ошириш учун қурувчилар одатда резервуар ҳажмини ошириши мумкин, ҳолбуки чиқиш қуввати кўпроқ ўзгартириш ускунасига боғлиқ бўлади.

FlexBase ўз тизимида юқори сувли электролитдан фойдаланишини таъкидлайди, компания уни ёнмайдиган, портламайдиган ва иккиламчи қайта ишлашга яроқли деб ҳисоблайди.

Инвестициялар ҳам салмоқли. Swissinfo нашрининг хабар беришича, хусусий молиялаштирилган ушбу лойиҳа 1 миллиард долларга баҳоланмоқда ва 300 га яқин иш ўрни яратиши мумкин.