Fransiya nega NATOdan yordam so‘ramadi? Fiscal Times buning uch sababini aytdi

Parijdagi teraktlardan so‘ng Fransiya prezidenti Fransua Olland uning mamlakatiga qarshi urush akti sodir etilganini aytdi, ammo NATO kodeksining beshinchi moddasidan foydalanib, alyans kuchlarini jalb qilishni lozim topmadi. Fiscal Times nashri bunining sabablariga qiziqib ko‘rdi.

NATO kodeksining beshinchi moddasiga ko‘ra, alyans tarkibidagi davlatga hujum butun alyansga hujum sifatida baholanadi, va har bir a'zo davlat hujumga uchragan tomonga harbiy yo‘l bilan yordam berishi shart bo‘ladi.

Ammo bu moddani faollashtirish o‘rniga Ollanda YeIga murojaat qilib, Lissabon kelishuvlarining 42/7-moddasini ishga tushirdi. Modda YeI davlatlaridan biriga hujum uyushtirilganida boshqalar uni qo‘llashini nazarda tutadi.

Ayrim tahlilchilarning fikricha, Olland NATOga murojaat qilmaganining uch sababi bor.

Birinchidan, IShIDga qat'iy qarshilik ko‘rsatishga qaror qilgan Fransiya Rossiya va shaxsan Vladimir Putin bilan yaqinlasha boshlaydi. Ilgariroq Rossiya Raqqada Fransiya aviatsiyasiga ko‘makka kelib, IShID pozitsiyalarini o‘qqa tutgan edi.

Rossiya yordamidan umidvor bo‘lgan Olland NATOni IShIDga qarshi kurashga jalb qilishdan oldin jiddiy o‘ylab ko‘radi, deb yozadi nashr.

Ikkinchidan esa, Xofstr universiteti (AQSh) professori Julian Kuning fikricha, Fransiya, AQSh singari, ko‘pdan buyon IShIDga qarshi harbiy kuch qo‘llamoqda va bunda NATOning aralashuviga hojat yo‘q.

Nihoyat, AQSh NATOning Suriya bo‘yicha yangi rezolyutsiyasini qo‘llamasligi mumkin. Bunda Vashington Parijni beshinchi moddaga murojaat qilish fikridan qaytarishga urinib ko‘rishi mumkin, negaki u Suriya ixtilofi IShIDga qarshi to‘laqonli urush deb qabul qilinishini istamaydi.