Independent: Saudiya Arabistonida ijro etilgan qatllar G‘arb oldiga yangi muammoni qo‘ydi

The Independent nashri jurnalisti Robert Fiskning ta'kidlashicha, “G‘arb Saudiya Arabistonida amalga oshirilgan ommaviy qatllardan keyin ham ushbu mamlakat oldida past ketishda davom etadi”.

Eslatib o‘tamiz, 2 yanvar kuni Saudiya Arabistoni IIV terrorchilikda ayblangan 47 kishiga nisbatan o‘lim jazosining ijro etilgani borasida bayonot tarqatdi. Qatl qilinganlar sirasida shia ilohiyotchisi, 2012 yili hibsga olingan Nimron an-Nimr ham bor edi. Bu Eron va Saudiya o‘rtasidagi janjalni keltirib chiqardi. 3 yanvar kuni eronliklar Saudiya Arabistonining Tehrondagi elchixonasi binosi oldida norozilik namoyishlari o‘tkazishdi. Ular binoni ostin-ustun qilib, yong‘in keltirib chiqarishdi. Politsiya 40 kishini hibsga oldi. Shu voqeadan so‘ng Riyod Tehron bilan diplomatik aloqalarni to‘xtatishga qaror qildi.

“Saudiya Arabistonida o‘tgan yili amalga oshirilgan barcha 158 qatl IShIDning vahhobiylik ta'limotiga muvofiq keladi, - deb yozadi Fisk. – Makbetning “qonga qon” shiorini, shubhasiz, saudiyaliklarga nisbatan ham qo‘llasa bo‘ladi: ularning “terrorga qarshi urushi” endilikda, aftidan, har qanday, ham sunniy, ham shia qonini oqlaydi”.

Shayx an-Nimr oddiy ilohiyotchi bo‘lmay, Saudiyaning Sharqiy viloyatidagi eng nufuzli va hurmatli shia yetakchilaridan biri edi. U biror-bir partiyaga qo‘shilmagan bo‘lsa-da, rasmiy hokimiyatga qarshi chiqqani bois tez-tez qiynoqqa solinardi. Fiskning e'tirof etishicha, Saudiya hukumati “IShID ruhida” qatlning mazhablar o‘rtasidagi kurashga aloqador emasligini iddao etishi shubhali.

Jurnalistning taxmin qilishicha, Riyodning bunday qadami Yamanda xusiylarning yangi isyonini keltirib chiqaradi, vaholanki Saudiyaning o‘zi u yerda shialarning noroziliklariga chek qo‘yishga qaratilgan harbiy koalitsiyaga boshchilik qilmoqda.

“Bu qatl G‘arbni Yaqin Sharqning eng nozik muammosi oldida ojiz qoldiradi, ya'ni u Qirollik dushmanlarining vahima bilan qatl etilishiga yumshoqlik bilan norozilik bildirish o‘rniga Fors ko‘rfazining boy va avtokratik monarxiyalari oldida past ketib, qulluq qilishga majbur bo‘ladi”, - deya xulosa qildi kolumnist.