Tarixda bölib ötgan hodisani özgartib bölmaydi. Bölib ötgan hodisa - böldi, ketdi, faqat izi qoldi. Guljamila Ikromovaning hikoyasini eşitar ekanman, mamlakat va uning fuqarolarining taqdiri uzviy boğlanganligini va hatto bolalaringni bolalariga ham ta'sir qilişi mumkinligini e'tirof etmasdan iloj yöq.
Saksoninçi yillarda olti farzand onasi Guljamila kolxozda işlar edi. Köp bolali ona ekanligiga heç kim heç qanday imtiyoz bermagan. Ikki yillik dekret ta'tili va yana dalaga - ertadan keçgaça. Davlat uçun eng muhimi reja bajarilişi edi. Bolalar kuni böyi buvisini qaramoğida deb hisoblanardi, lekin aslida öz holiga taşlab qöyilgan edi. Guljamolning bir öğlining barmoqlarini pilorama kesib taşlagan, bir neça yil ötgaç, şuning asabiy asorati natijasida u qandli diabetga mubtalo bölib qoldi.
Hayot davom etaverarkan, maktab, keyin kollejni tugatib, öğli öylandi, özidan köpaydi. Ikkinçi qizi - Şahnozaga tuğma yurak xastaligi (TYuX) taşhisi qöyildi. Yettinçi mart kuni ikki yoşga töladi. Oilada uçta bola bor, eng kattasi olti yoşda, kenjasi - olti oylik. Şahnozani Toşkentga buvisi Guljamila, nevarasinig «yuragidagi şovqinlarni davolaş uçun», olib keldi. Lekin yurak qorinçalari örtasidagi parda nuqsonini (YuQÖPN) faqat jarrohlik yöli bilan davolaş mumkin.
TYuX har bir ming tuğilgan çaqaloqlar orasida 6-7 marta uçraydi - bu barça tuğma kasalliklarning 30% taşkil etadi. Lekin yangi tuğilgan çaqaloqlar va bir yoşgaça bölgan bolalar ölimi sababi sifatida birinçi örinda turadi. Bola bir yoşdan oşgan keyin bolalar orasida ölim hodisalari keskin kamayadi va 1 yoşdan 15 yoşgaça TYuX sababidan nobud bölganlar soni 5% oşmaydi. Albatta, bu katta va jiddiy muammo ekanligi barçaga ayon. TYuXni davolaşni faqat jarrohlik yöli bilan ta'minlaş mumkin. Kardiojarrohlik yutuqlari tufayli oldin operatsiya qilib bölmaydigan holatlarda ham hozir murakkab rekonstruktiv operatsiyalar qilib, kasallikni davolaş mumkin.
Hozirgi kunda TYuX çalingan bolalarga yordam berişda xastalik turini aniqlab, jarrohlik klinikasida yuqori malakali operatsiya ötkaziş eng dolzarb masala.
Nasliy kasallik sifatida TYuX kam uçraydi, bu kasallik rivojlanişiga xomilaning birinçi trimestrida (birinçi uç oyida) sodir bölgan salbiy ta'sirlar (virus kasalliklari, masalan qizilça, bir xil dorilar ta'siri, qisqa tölqinli nurlanişlar, yomon ekologiya) asosiy sabablar hisoblanadi.
Şuningdek, bolaning otasining soğliği ham muhim. Qolaversa, yaqin qarindoşlar orasidagi nikohlar, buzilgan ekologiya, onaning yoşi, erğxotinning endokrin kasalliklari, toksikoz, birinçi trimestrda bölib ötgan bolaning tuşiş xavfi, oldin onadan ölik bola tuğilganligi, yaqin qarindoşlar orasida YuTX bilan tuğilgan bolalar borligini şifokorlar alohida körsatadilar.
Şu yerda paxta dalalarga möl-köl sepilgan defoliant va pestitsidlarni ham esga oliş joiz. TYuX olib keladigan omillar haqida albatta gapiriş kerak. Ular haqida OAV orqali yaqin qarindoşlar örtasidagi nikohlarni odatiy hol, toksikoz hammada böladi-ötadi, homilador ayolni şifokor tomonidan kuzatilişini rasmiyatçilik, deb hisoblaydiganlarni ogohlantiriş talab etiladi.
Şahnoza operatsiyaga juda ham muhtoj edi. Özbekistonda bolalarni operatsiya qiliş va davolaş bepul, lekin hozirça davlatimiz yurakda operatsiya ötkazilişiga muhtoj barça bolalarni oksigenator va boşqa zarur aşyolar bilan ta'minlaşning imkoni yöq.
Oksigenator - oçiq yurakda jarrohlik ötkazilayotganda bir marta işlatiladigan qimmatbaho moslama.
Şahnoza uçun kerakli oksigenator «Soçnaya dolina» savdo markasi 2015 yilda ötkazgan «Hayotlarni birgalikda qutqaraylik!» aksiyasidan tuşgan mablağ hisobidan sotib olindi. Noyabr oyi mobaynida har bir sotilgan şarbat qutisidan tuşgan pulning bir qismi oğir xastalikka çalingan bolalarni operatsiya qiliş uçun ötkazilgan edi. Aktsiya 15 ta bolaning operatsiya qiliş uçun yetarli pul yiğdi.
Bu mablağlar şunday operatsiyalarni amalga oşiradigan Toşkent pediatriya institutining klinikasiga ökazildi. Öz qarovidagi bemorlarni tuğilgan kunidan yoki TYuX taşhisi qöyilgan kundan beri biladigan, ularning oilaviy ahvolidan, ota-onalarining imkoniyatidan yaxşi xabardor şifokorlar kam ta'minlangan oilalarda istiqomat qiluvçi operatsiyaga muhtoj bolalarni özlari tanlab, tavsiya qildilar.
Guljamila opaning çehrasida tabassum, operatsiya muvaffaqiyatli ötdi va ular nevarasi bilan uyiga, Buxoro viloyatining Xalqobodiga şoşib turişibdi. «Bahor ham kelib qoldi. 15 nevaram bölsa, 12 sotih yerim ham bor va hammasi menga muhtoj. Hammasi baxtli bölsin!» dedi, suhbatni yakunlar ekanmiz, Guljamol opa.
Bu ön beşta «Yurak hikoyalaridan» töqqizinçisi va hali bularning davomi bor.
Yurak hikoyalari. Birinçi hikoya. «Men bor joyda - doim quyoş çaraqlaydi...»
Yurak hikoyalari. Ikkinçi hikoya: «Endi men yaşaşni istayman...»
Yurak hikoyalari. Uçinçi hikoya: «Ura, men operatsiyaga boraman!»
Yurak hikoyalari. Törtinçi hikoya: «Qölbola mö'jiza»
Yurak hikoyalari. Beşinçi hikoya: Ona: Öğilçamning yurakçasi urayaptimi, degan xavotirda uyğonib, quloğimni kökragiga qöyib eşitmagan keça bölmasa kerak
Yurak hikoyalari. Oltinçi hikoya: Oltinçi hikoya: «Tanişlar u hali ham hayotmi deb, ajablanişar edi...»
Yurak hikoyalari. Sakkizinçi hikoya: «Evrika, meni tuzatişdi!»
Reklama huquqlari asosida.
