The National Interest jurnali 2030 yilda dunyoning asosiy armiyalari jangovor harakatlar xarakteri özgarişlariga moslaşganlarida harbiy kuç muvozanati qanday bölişini taxmin qilib kördi.
Naşrning ta'kidlaşiça, sovuq uruş yakunlangandan beri harbiy operatsiyalar körinişi özgardi. Hozirda biror hudud uçun jangda ikkita nazariy va texnologik jihatdan bir-biriga öxşaş harbiy kuçlar töqnaşayotgan vaziyatlar kam uçraydi. Bunday körinişdagi jangovor harakatlarni olib borişga tayyorgarçilik hali ham muhim, biroq sekin-asta oldingi qatorga politsiya va isyonçilarga qarşi operatsiyalar çiqmoqda.
Uşbu reytingni tuziş metodologiyasida uçta savol yotadi: armiya milliy zaxiralarga egami (jumladan innovatsion texnologik baza), unda siyosiy hokimiyat tomonidan yetarliça qöllab-quvvatlov bormi (armiyani hokimiyatdan mustaqilligini mahrum qilmaydigan) va real şaroitlarda innovatsion yangiliklar sinovini ötkazişga imkoniyat bormi.
Quyida 2030 yilga kelib dunyoda eng qudratli armiyaga ega böladigan 5 davlat keltirilgan.
Rossiya
Jurnalning ta'kidlaşiça, sovuq uruş yakunlangandan keyin Rossiya armiyasi qayta özgariş va zaxiralarga ega bölişni tiklaşning oğir davridan ötişiga töğri keldi. Iqtisodiy ösiş şaroitida bu armiyaga investitsiyalar keldi, turli yillarda sara qöşinlarda ötkazilgan islohotlar Rossiyaga Çeçeniston va Janubiy Osetiyada ikkita muvaffaqiyatli operatsiya ötkazişga imkon berdi.
Kelajakda quruqlikdagi qöşinlar sobiq ittifoq parçalanib ketgandan keyin tiklanayotgan Rossiya harbiy-sanoat majmuasining texnologiyalariga ega bölişda muammolarga duç kelişi mumkin. Biroq Rossiya armiyasi özining ustunliklari – soni va şaxsiy tarkibning ruhiy kuçini uzoq vaqt saqlab qoladi.
AQŞ
The National Interest şarhlovçisi Robert Farli fikriça, AQŞ armiyasi 2030 yilga kelib dunyoning eng kuçli quruqlikdagi bölinmasi maqomini saqlab qoladi. AQŞ armiyasining yuqori tayyorgarlik darajasi harbiy-sanoat majmuasidagi innovatsiyalar tizimining rivojlanişi hisobiga ta'minlanadi. Bu tizimlar AQŞ qurolli kuçlarining barça bölinmalari – harbiy-dengiz, harbiy-havo kuçlari va dengiz piyodasi korpusi uçun oçiqdir.
Bundan taşqari, AQŞ armiyasi "yaxşi formada", çunki u Iroq va Afğonistonda 15 yildan beri "terrorga qarşi uruş olib bormoqda", bu esa Hindular uruşi davridan beri doimiy jangovor harakatlar olib borilayotgan eng uzoq davom etgan davrdir. Biroq doimiy taranglik özida bölinmaning töxtamayotgan uruşlar oqibatida kuçsizlanişi kabi köplab xatarlarga olib kelişi mumkin.
Xitoy
AQŞ armiyasi kabi Xitoy xalq-ozodlik armiyasi quruqlikdagi qöşinlari dengiz va harbiy-havo kuçlari bilan zaxira bazasini bölişadilar. Xitoyning dunyoning eng boy va jadal rivojlanayotgan davlatlardan biriga aylanişi bilan mamlakat qurolli kuçlarida ham özgarişlar yuz berdi. Qurolli kuçlar moliyalaştiriş va innovatsion sektorga kirişga ruxsat oldi va 2000-yillarda zamonaviy harbiy taşkilotga aylandi. Xitoy armiyasining asosiy ustunligi uning miqyosi hisoblanadi, bunday katta sondagi armiya dunyoning birorta davlatida yöq, kamçiligi esa oxirgi marta Xitoy-Vetnam uruşida (1979 yil) olingan jangovor tajribaning deyarli yöqligi hisoblanadi.
Hindiston
Xitoy armiyasida yöq jihatlar, Hindiston armiyasida yetarliça miqdorda bor: Hindiston quruqlikdagi qöşinlari mamlakat içida maoçilarga qarşi operatsiyalar ötkazganlar va Kaşmirda Pokiston tomonidan qöllab-quvvatlanadigan kuçlarga qarşi kuraşganlar.
Hindiston armiyasining kamçiligi uning yuqorida aytib ötilgan armiyalardan texnologik ortda qolişi hisoblanadi. Nyu-Dehli bu kamçilikni import hisobiga qoplaydi – mamlakat Rossiya, AQŞ, Yevropa va Isroil qurol bozoriga çiqişga ega, biroq istiqbolda bu armiyaga köproq innovatsion işlanmalar talab etiladi.
Fransiya
The National Interest şarhlovçisi Fransiya armiyasi yaqin kelajakda Yevropaning asosiy armiyasiga aylanişi, Yevropa harbiy apparati ustidan nazoratni qölga olişi va uning xavfsizlik siyosatini belgilaşini taxmin qilmoqda. Fransiya quruqlikdagi qöşinlariga Fransiya harbiy-sanoat majmuasiga katta miqdordagi investitsiyalarning saqlanib qolinişini istovçi hukumatning töliq qöllab-quvvatlaşi ham qöl kelmoqda.
