IIV tergov hibsxonalari va JIEMdagi shaxslarning tibbiy-sanitariya ta'minoti bo‘yicha qoidalar tasdiqlanadi

Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari muhokamasi portalida ichki ishlar vazirining “O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi tergov hibsxonalari va jazoni ijro etish muassasalarida saqlanayotgan shaxslarning tibbiy-sanitariya ta'minoti bo‘yicha qoidalarni tasdiqlash to‘g‘risida”gi buyrug‘i loyihasi joylashtirildi.

Hujjat bilan O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi tergov hibsxonalari va jazoni ijro etish muassasalarida saqlanayotgan shaxslarning tibbiy-sanitariya ta'minoti bo‘yicha qoidalar tasdiqlanishi mumkin.

Qoidalarga ko‘ra, IIV TH va JIEMda saqlanayotgan shaxslarga tibbiy-sanitariya ta'minoti va epidemiyaga qarshi ishlar qonun hujjatlariga hamda mazkur Qoidalarga muvofiq tashkil etiladi va o‘tkaziladi.

Mahkumlarga va qamoqqa olingan shaxslarga IIV TH va JIEM hamda ixtisoslashgan kasalxonada tibbiy yordam ko‘rsatish imkoniyati bo‘lmagan taqdirda, ularga davlat sog‘liqni saqlash tizimining davolash-profilaktika muassasalarida malakali va ixtisoslashtirilgan tibbiy yordam o‘rnatilgan tartibda ko‘rsatiladi.

Manzil-koloniyalarda jazo muddatini o‘tayotgan mahkumlarga JIEM joylashgan hududiy davlat sog‘liqni saqlash tizimining barcha davolash-profilaktika muassasalari tomonidan o‘rnatilgan tartibda tibbiy yordam ko‘rsatiladi.

IIV TH va JIEMda saqlanayotgan shaxslarga tibbiy-sanitariya ta'minoti davlat sog‘liqni saqlash tizimining klinik protokollari hamda tibbiy standartlariga muvofiq, respublika byudjyeti hisobidan amalga oshiriladi.

IIV TH va JIEMda saqlanayotgan shaxslar ustidan tibbiy tajriba va sinovlar o‘tkazish qat'iyan taqiqlanadi.

IIV TH va JIEM tibbiyot xodimlarini davolash-profilaktika ishlariga aloqasi bo‘lmagan boshqa tadbirlarga jalb qilish taqiqlanadi.

IIV TH va JIEM hamda ixtisoslashgan kasalxona tibbiyot xodimlarining asosiy vazifalari sanitariya me'yorlari va qoidalari talablariga rioya qilinishini ta'minlash, mahkumlar va qamoqqa olingan shaxslarning mehnat va maishiy sharoitlarini yaxshilashga qaratilgan chora-tadbirlar majmuini amalga oshirish, ular orasida kasallanishning oldini olish va kamaytirish, ambulator va statsionar sharoitda davolash-profilaktika tadbirlarini o‘tkazish hamda tashqi muhit ifloslanishining oldini olish va bartaraf etishni doimiy ravishda nazorat qilishdan iborat.

O‘zbekiston Respublikasi IIV TH va JIEMda saqlanayotgan shaxslarning tibbiy-sanitariya ta'minoti quyidagicha amalga oshiriladi:

IIV TH va JIEMda saqlanayotgan shaxslarni birlamchi tibbiy ko‘rikdan o‘tkazish;

bemorlarni va kasallikka moyil shaxslarni o‘z vaqtida aniqlash va ularga nisbatan davolash-profilaktik tadbirlarni o‘tkazish maqsadida profilaktik tibbiy ko‘riklarni tashkillashtirish;

kasallik belgilari aniqlangan shaxslarga ambulator yoki statsionar sharoitda tibbiy yordam ko‘rsatish;

malakali yoki ixtisoslashgan tibbiy yordamga muhtoj bemorlarni o‘rnatilgan tartibda ixtisoslashgan kasalxonaga yuborish;

surunkali kasalligi mavjud bemorlarni dispanser nazoratiga olish;

mahkumlar va qamoqqa olingan shaxslarning yotoqxonasi, ovqatlanish joylari va mehnat sharoitini sanitariya nazoratiga olish;

mehnat qobiliyati cheklangan va nogironligi bo‘lgan shaxslar mehnatini to‘g‘ri tashkil etish bo‘yicha tibbiy mehnat-ekspert komissiyasi tavsiyalarining bajarilishini doimiy nazorat qilish hamda surunkali kasallikka chalinganlarni davolash va sog‘lomlashtirish choralari bo‘yicha tibbiy tavsiyalarni bajarish.

IIV TH va JIEM hamda ixtisoslashgan kasalxonada hudud tozaligi, suv ta'minoti, ovqatlanish, mehnat sharoitlari, hammom va kir yuvish obektlarida epidemiyaga qarshi chora-tadbirlar O‘zbekiston Respublikasining amaldagi sanitariya me'yori va qoidalari talablariga muvofiq amalga oshiriladi va nazorat qilinadi.

IIV TH va JIEMda saqlanayotgan shaxslarga tibbiy-sanitariya ta'minotini amalga oshirish maqsadida davolash-profilaktik yordam ko‘rsatish bo‘limlari tashkillashtirilib, ushbu bo‘limlar bemorlar uchun statsionar, shifokor xonalari, ovqatlanish xonasi, yuvinish xonasi, hojatxona hamda 1-2 o‘rinli izolyatordan iborat bo‘ladi va zarur ashyolar bilan jihozlanadi.

IIV TH va JIEMda saqlanayotgan shaxslarga malakali va ixtisoslashtirilgan tibbiy yordam ko‘rsatish ixtisoslashgan kasalxonada amalga oshiriladi. Bemorlarni kasalxonaga, shu jumladan davolash huquqiga ega bo‘lgan koloniyalarga yuborish o‘rnatilgan tartibda amalga oshiriladi.

IIV TH va JIEMda saqlanayotgan shaxslarga ixtisoslashtirilgan yoki shoshilinch tibbiy yordam ko‘rsatish zarur bo‘lgan hollarda, ular davlat sog‘liqni saqlash tizimining davolash-profilaktika muassasalariga o‘rnatilgan tartibda joylashtiriladi. Bunda ularni qo‘riqlash va xulq - atvorini nazorat qilish ta'minlanadi.

JIEMda ruhiy holati buzilgan va jinsiy yo‘l bilan yuqadigan kasalliklar bo‘yicha hisobga olingan mahkumlarga uzoq muddatli uchrashuv berish shifokor ruxsati bilan amalga oshiriladi.

IIV THga keltirilgan shaxslar (tranzit bilan kelayotganlar ham) darhol, atrofdagilarga epidemiologik xavf tug‘dirishi mumkin bo‘lganlarni, shoshilinch yoki kechiktirib bo‘lmaydigan tibbiy yordamga muhtoj bemorlarni aniqlash maqsadida birlamchi tibbiy ko‘rikdan o‘tkaziladi. Birlamchi tibbiy ko‘rikdan o‘tkazish majburiy tartibda, keltirilganlar «umumiy» kameralarga joylashtirilmasdan avval amalga oshirilib, ularga albatta tana ko‘rigi, antropometriya va termometriya o‘tkaziladi.

Birlamchi tibbiy ko‘rik shifokor tomonidan o‘tkaziladi va ko‘rik natijasida aniqlangan kasalliklar yoki shikastlanishlar to‘g‘risidagi ma'lumotlar mazkur Qoidalarning 1-ilovasiga muvofiq jurnalga qayd etiladi.

IIV THga olib kelingan shaxslar orasida, tibbiy ko‘rsatmalarga asosan, o‘tkir kasalliklarga chalingan yoki shikastlanish oqibatida shoshilinch yoxud statsionar tibbiy yordamga muhtoj bemorlar aniqlanganda, ularga birlamchi tibbiy yordam ko‘rsatilib, zarur bo‘lgan hollarda, ular davlat sog‘liqni saqlash tizimining davolash-profilaktika muassasalariga o‘rnatilgan tartibda joylashtiriladi. THga keltirilgan shaxsga shoshilinch tibbiy yordam ko‘rsatish zarur bo‘lganda ularni davlat sog‘liqni saqlash tizimining tibbiy muassasalariga olib chiqish TH boshlig‘ining yozma ruxsati bilan amalga oshirilib, bu haqda 24 soat ichida jinoyat ishini yuritayotgan mansabdor shaxs yoki organ yozma ravishda xabardor qilinadi.

IIV THga olib kelingan shaxsning badaniga shikast yetkazilganligi aniqlangan taqdirda, bu haqda uch nusxada dalolatnoma tuzilib, tergov hibsxonasi boshlig‘ining yordamchisi – tezkor navbatchi va shaxsni olib kelgan qorovul boshlig‘i tomonidan imzolanadi. Dalolatnomaning bir nusxasi qorovul boshlig‘iga, ikkinchi nusxasi tergov hibsxonasi boshlig‘ining yordamchisi – tezkor navbatchiga, uchinchi nusxasi davolash-profilaktik yordam ko‘rsatish bo‘limiga beriladi. Mazkur holat yuzasidan TH tezkor-qidiruv xizmati xodimlari tomonidan tekshiruv o‘tkazilib, natijalari tegishli hududiy prokuraturaga yuboriladi.

IIV THga keltirilgan shaxslarning har biriga ambulator tibbiy karta yuritilib, shifokor tomonidan birlamchi tibbiy ko‘rik natijalari to‘g‘risidagi ma'lumotlar qayd etiladi.

O‘tkir yuqumli kasallikka chalinganlar yoki gumon qilingan shaxslar ko‘rikdan so‘ng darhol sog‘lom kishilardan ajratiladi. Bu shaxslarda birlamchi sanitariya ishlovi oxirgi navbatda o‘tkaziladi, ularning kiyimlari va shaxsiy buyumlari albatta zararsizlantiriladi, so‘ngra bu shaxslar davolash-profilaktik yordam ko‘rsatish bo‘limi izolyatoriga joylashtirilib, ularga qo‘shimcha tekshiruv va davolash-profilaktika muolajalari tayinlanadi.

IIV THga keltirilganlar orasida ruhiy holati buzilgan, o‘ziga yoki atrofidagilarga tajovuzkor shaxslar aniqlanganda, ularni shifokor psixiatr yoki psixolog ko‘rigidan so‘ng kameralarga joylashtirishga ruxsat etiladi. IIV THda shifokor psixiatr yoki psixolog bo‘lmagan taqdirda, bu shaxslar davolash-profilaktik yordam ko‘rsatish bo‘limiga joylashtirilib, 72 soat ichida shifokor psixiatr jalb qilgan holda ko‘rikdan o‘tkazilishi tashkillashtiriladi.

IIV THga keltirilgan shaxslar (tranzitdan tashqari) uch kun ichida davolash-profilaktik yordam ko‘rsatish bo‘limida mavjud shifokorlar tomonidan profilaktik tibbiy ko‘rikdan o‘tkaziladi. Profilaktik tibbiy ko‘rik davomida ularda sil kasalligi, OIV-infeksiyasi, teri-tanosil va boshqa kasalliklarni aniqlash maqsadida flyuorografiya (rentgen) tekshiruvi va qo‘shimcha laborator tekshiruvlari o‘tkaziladi. Mahkum yoki qamoqqa olingan shaxsga flyuorografiya (rentgen) tekshiruvi o‘tkazilganligi to‘g‘risida mazkur Qoidalarning 2-ilovasiga muvofiq ma'lumotnoma tuzilib uning ambulator tibbiy kartasiga biriktiriladi. Tibbiy ko‘rsatmalarga binoan, ularga qo‘shimcha tekshiruvlar va mutaxassis shifokorlar ko‘rigi tavsiya etilishi mumkin.

IIV THda saqlanayotgan shaxslarning sog‘lig‘ini muntazam nazorat qilish maqsadida har olti oyda bir marotaba flyuorografiya (rentgen) tekshiruvi, laboratoriya tekshiruvi (umumiy qon, siydik taxlili), antropometriya va shifokor terapevt ko‘rigi o‘tkaziladi. Tibbiy ko‘rsatmalarga ko‘ra, boshqa tekshiruvlar va mutaxassis shifokor ko‘rigi tavsiya etiladi.

IIV THda saqlanayotgan shaxslarning tibbiy-sanitariya yordamini to‘liq amalga oshirish, shuningdek, kasallik rivojlanishining oldini olish maqsadida tergov hibsxonasida saqlanayotgan har bir shaxs kunning istalgan vaqtida nazoratchi (navbatchilik qismi)ga murojaat qilishi mumkin va ularga davolash-profilaktik yordam ko‘rsatish bo‘limi xodimlari tomonidan zarur tibbiy yordam ko‘rsatiladi.

IIV THda saqlanayotgan shaxslarga davolash-profilaktik yordam ko‘rsatish bo‘limida tibbiy yordam ko‘rsatish imkoniyati bo‘lmagan taqdirda, ular o‘rnatilgan tartibda hududiy davlat sog‘liqni saqlash tizimining davolash-profilaktika muassasalariga joylashtiriladi. Tergov hibsxonasida saqlanayotgan shaxsni hududiy davlat sog‘liqni saqlash tizimining tibbiy muassasalariga olib chiqilganligi, mazkur Qoidalarning 3-ilovasiga muvofiq, jurnalga qayd etiladi.

IIV THda saqlanayotgan shaxslarga shoshilinch tibbiy yordam ko‘rsatish zarur bo‘lganda, tibbiy ko‘rsatmalarga binoan, tez tibbiy yordam brigadasi chaqiriladi.

IIV THda saqlanayotgan shaxslar tan jarohati olganda tibbiyot xodimlari tomonidan kechiktirmasdan tibbiy guvohlantirish o‘tkaziladi. Tibbiy guvohlantirish tergov hibsxonasi boshlig‘ining yoxud jinoyat ishini yuritayotgan mansabdor shaxsning yoki organning shaxsiy tashabbusiga yoxud qamoqqa olinganning yoki uning himoyachisining iltimosiga ko‘ra chiqarilgan qarori asosida, davlat sog‘liqni saqlash tizimining tibbiy muassasalari xodimlari tomonidan amalga oshiriladi.

IIV THda bemorlarni ambulator qabul qilish shifokor (feldsher) tomonidan maxsus jihozlangan xonada olib boriladi. Tibbiy ko‘rsatmalarga ko‘ra, statsionar sharoitda davolanishga muhtoj bemorlar davolash-profilaktik yordam ko‘rsatish bo‘limining maxsus kameralariga joylashtiriladi.

IIV THda shifokor qabuliga yoki tibbiy muolaja olishga bemorlar kameralar bo‘yicha alohida-alohida yoxud 3-5 kishidan iborat guruh bo‘lib, hibsxona ichki tartib qoidalariga rioya qilgan holda nazoratchilar kuzatuvida olib boriladi.

IIV THda saqlanayotgan shaxslar tomonidan dori vositalarining qabul qilinishi tibbiyot xodimi nazorati ostida amalga oshiriladi. Dori vositalari bemorlar qo‘liga faqat bir kunlik iste'mol uchun tibbiyot xodimining ruxsati bilan beriladi. Davolanishi uzluksiz davom etadigan (yurak qon-tomir, arterial qon bosimining ko‘tarilishi bilan kechadigan gipertonik kasalliklar, qandli diabet, tutqanoq va boshqa shu kabi kasalliklarga chalingan) bemorlarga tibbiyot xodimi tomonidan tayinlangan dori vositalari berib qo‘yilishi mumkin. Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlarni bemorlarning qo‘liga berish qat'iyan taqiqlanadi.

Shifokor tomonidan bemorga tayinlangan tibbiy muolajalarni hamshira (yoki feldsher) bajaradi va ishlatilgan dori vositalari to‘g‘risida mazkur Qoidalarning

4-ilovasiga muvofiq jurnalga qayd qilib boriladi. Kundalik ishlatish uchun zarur bo‘lgan dori vositalari maxsus shkaflarda, qulflangan holda saqlanadi.

IIV THning davolash-profilaktik yordam ko‘rsatish bo‘limi tibbiyot xodimlari tomonidan tavsiya etilgan va amalga oshirilgan har bir tibbiy muolaja va ko‘riklar haqidagi ma'lumotlar mahkumning yoki qamoqqa olingan shaxsning ambulator tibbiy kartasiga qayd etib boriladi.

IIV THda saqlanayotgan shaxslarni kartser yoki bir kishilik kameraga joylashtirishdan avval ular tibbiy ko‘rikdan o‘tkazilib, ko‘rsatib o‘tilgan joylarda saqlanishi mumkin yoki mumkin emasligi haqida, mazkur Qoidalarning 5-ilovasiga muvofiq, ma'lumotnoma tuziladi.

IIV THdan chiqarilayotgan yoki boshqa muassasaga o‘tkazilayotgan shaxslar qayta tibbiy ko‘rikdan o‘tkaziladi. Boshqa muassasaga o‘tkazilayotgan har bir shaxsning umumiy sog‘lig‘i va ko‘rik natijalari haqidagi ma'lumot ko‘rikni o‘tkazgan tibbiyot xodimi tomonidan uning ambulator tibbiy kartasiga qayd qilinadi.

Transportda olib yurish mumkin bo‘lmagan bemorlarni bir muassasadan boshqasiga ko‘chirishga ruxsat etilmaydi, ixtisoslashgan kasalxona yoki davolash-profilaktika muassasalariga o‘tkazilayotganlar bundan mustasno.

Hujjat bilan quyida to‘liq tanishish mumkin.