O‘zbekistonda 2018 yildan boshlab, xususiy bandlik agentliklari faoliyatiga ruxsat berilgan edi. Ammo joriy yilning o‘rtalariga kelib, bir nechta XBAlarga nisbatan jinoiy ishlar qo‘zg‘atilgani fuqarolarda ularga nisbatan ishonchsizlik kayfiyatini uyg‘otmoqda.
Kun.uz muxbiri ayni mavzuda Tashqi mehnat migratsiyasi agentligi boshqarma boshlig‘i Sarvar Karimov bilan suhbatda bo‘ldi.
– Hozirgacha nechta xususiy bandlik agentligiga litsenziya berildi? Ular viloyatlar kesimida qanday ko‘rsatkichga ega?
– 2018 yil 30 noyabrdan hozirgi kunga qadar 90ta xususiy bandlik agentliklari davlat reyestriga kiritilgan, shundan 66ta XBAga fuqarolarni xorijda ishga joylashtirish bilan shug‘ullanish uchun litsenziya berilgan.
Lisenziya olgan XBAlar soni viloyat kesimida quyidagicha: Toshkent shahri – 32 ta, Samarqand viloyati – 9 ta, Farg‘ona viloyati - 5 ta, Andijon viloyati – 8 ta; Navoiy, Namangan, Buxoro va Xorazm viloyatlarida bittadan.
– Lisenziya olgan XBAlardan qanchasining faoliyati tugatildi, qanchasiga jinoyat ishi qo‘zg‘atildi?
– O‘tgan davr davomida faoliyatini to‘g‘ri boshqara olmaganligi, o‘z tashabbusi yoki qonunbuzarliklarga yo‘l qo‘yganliklari uchun 8ta xususiy bandlik agentligining litsenziyasi bekor qilingan, 3ta XBA litsenziyasi vaqtinchalik to‘xtatilgan va 3ta XBAga jinoyat ishi ochilgan.
– Hozirgi kunda XBAlar tomonidan fuqarolar aynan qaysi davlatlarga ishga yuborilmoqda? Bu boradagi statistik ma'lumotlar qanday?
– Hozirgi kunda XBAlar tomonidan chet elga ishga yuborilgan fuqarolar soni 1876 nafar bo‘lib, bulardan 1005 nafari Rossiya Federatsiyasiga, 529 nafari Turkiya, 6 nafari BAA, 6 nafari Bolgariya, 6 nafari Estoniya, 5 nafari Isroil, 72 nafari Latviya, 213 nafari Litva, 25 nafari Polsha, 1 nafari Qatar, 2 nafari Qozog‘iston, 1 nafari Ummon, 5 nafari Yaponiya davlatiga to‘g‘ri keladi.
– O‘zbekiston XBAlar tashkil etilishi va ular faoliyat yuritishiga qanchalik tayyor edi?
– O‘zbekistonda XBAlar tashkil etilishiga asosiy sabablardan biri – chet elga uyushmagan mehnat migratsiyasining katta oqimi mavjudligi, 2018 yilga qadar qonuniy mehnat migratsiyasi uchun bozor mavjud emasligi va shu kunga qadar bozor monopollashtirilganligi edi.
Bozorda bepul xizmat ko‘rsatayotgan bitta vazirlik rasmiy vakilining mavjudligi barcha fuqarolarning talab va takliflarini qondira olmaydi, ish beruvchilarni ishsiz mehnat kuchi bilan ta'minlashga jismonan imkoniyat mavjud emas edi.
